Ард түмнээ сайхан амьдруулах гэж байгаа бол үйлдвэр, зам барих ёстой, дэд бүтцээ хөгжүүлэх ёстой. Уул уурхайн төслүүдээ уях биш нээж явуулж байж хөгжилд хүрнэ. Ажил хийдэг ард түмэн л тугаа өргөдөг юм. Даанч монголчууд бид үүнийг ор тас мартсан нь гунигтай. Өнөөдрийн гол чөдөр, тээг ердөө энэ. 

Нэгдүгээрт: МоАХ-ны байрыг хөндөхгүй. Хоёрдугаарт: С.Баярцогт 27 онд Ерөнхийлөгчид нэр дэвшихгүй.

Өнөөдөр АН-д итгэж буй иргэдийн хүлээлт маш тодорхой болсон. Үйлдвэрүүдээ сэргээх хэрэгтэй байна. Гадаадын хөрөнгө оруулалтыг татах хэрэгтэй байна. Хувийн хэвшлээ дарамталдаг бус дэмждэг төр хэрэгтэй байна. Шүүх нь хараат бус, хууль нь шударга үйлчилдэг улс хэрэгтэй байна.

Одоо тэр улс ашигт малтмалаас үл хамаарсан нанотехнологи, шинэ эрчим хүчний технологи, эдийн засгийн солонгорсон салбаруудтай болжээ. Казахстан нь өрсөлдөх чадвараараа дэлхийн 190 гаруй улсаас эхний 40 дотор баттай бичигдэж байна. “Топ-30” дотор бизнес үнэлгээгээр өндөр хөгжилтэй хэмээн тооцогддог болсон байна. Ядуурлын түвшин 1991 онд 47%-тай байсан бол одоо 2.5%-иас доошилсон, дахиад доошоо явж байна. Манайх 30% дээр бат зогсож байна. Тэнд тусгаар тогтнолоо олсон эхний жилд нэг хүнд ногдох ДНБ 300 ам.доллар байсан бол одоо энэ тоо 14 500 ам.доллараас давсан. Тэнд 20 сая хүн, энд 3.6 сая хүн ДНБ-ээ харьцуулаад үз дээ.

Роалд Дал төгс хүн байгаагүй. Зөрчилтэй, бүдүүлэг, бүр үзэн ядмаар үзэл бодолтой, өвчин зовлонд шаналсан, гэр бүлийн зовлондоо баригдсан хүн байв. Гэвч өөрийнхөө сүүдэртэй талыг хүүхдийн төсөөлөл, шидэт ертөнц болгон хувиргаж чадсан юм. Тэрээр бидэнд ертөнц аюулгүй газар биш гэдгийг сануулдаг. Гэхдээ тэрхүү аюултай ертөнцөд “ид шид” байгаа шүү гэдгийг ч бас хэлдэг. The Minpins номынхоо төгсгөлд “Эргэн тойрноосоо ид шидийг эрж хай. Яагаад гэвэл аугаа нууцууд үргэлж огт санаанд оромгүй газар нуугдаж байдаг. Ид шидэд итгэдэггүй хүмүүс хэзээ ч олж харахгүй” гэсэн байдаг.

УИХ-ын эхний шаардлага бол Цэцийн дүгнэлтийг хүлээж аваад Эрүүгийн хуулийн 13.14-ийг хүчингүй болгох. Эрүүгийн хуульд өөрчлөлт оруулах буюу хүний алдагдсан эрх, эрх чөлөөг хамгаалах, ял, хариуцлага оногдуулах бол хоёр дахь шатны асуудал. Энэ хоёрыг нэгэн зэрэг, нэг амьсгаагаар хийх боломжгүй юм.

Сүүлийн зуун жилд монголчууд нийгмээрээ солиоролд автсан эмгэнэлт явдал зөндөө гарсан. Хувь хүн солиорвол түүнийг тусгаарлаж сэтгэцийн эмчээр түүнийг эмчилж болдог. Харин нийгмээрээ солиорч түүнийг нь төр дэмжиж дэвэргээд байвал яах ч аргагүй том эмгэнэл болдог. Солиорол буюу шизофрени гэдэг нь “шизо – бутлах”, “френ - ухаан санаа” гэсэн утгатай грек үг юм. Ийм эмгэнэл Монголд тохиосон.

Хүн чинь өөрийн хүүхдээ хүний (татвар төлөгч) мөнгөөр өсгөдөг байхад, энэ дураак чинь өөрийн мөнгөөр хүний хүүхэд өсгөөд хаясан байна. Юм хэмжээтэй нь сайхан гэж өвөг дээдэс сургаад байхад, Элбэгээ муу золиг чинь нэг биш, хоёр биш, бүр арваад хүүхэд өөрийн мөнгөөр өсгөөд хаясан байгаа юм. Ийм юм байдгийг мэдэхгүй улсууд “алж идэх гэж өсгөсөн байх” гэж бодох нь зөв шүү дээ! 

"Үнээгээ үхсэн хойно сүүтэйг нь мэддэг" гэж. Эдүгээ засаг төрөөсөө эхлэн айл өрх хүртлээ гэдсээ тасартал мацаг бариад ирэхээр юм юм бодогдох...

2025 оны байдлаар төрийн болон төрийн оролцоотой 109 компани байгаагийн бараг гуравны нэг буюу 43 нь архаг алдагдалтай, олонх нь гурван жил дараалан алдагдалтай ажиллаж, тэнцэл нь улаан гарсаар байна. 2024 онд ТӨК-үүд нийт 26 их наяд төгрөгийн орлого олсон ч, өр нь бараг хоёр дахин өсөж 11 их наяд төгрөгт хүрчээ. Энэ нь 2026 оны улсын төсвийн (32.9 их наяд) гуравны нэгтэй тэнцэж, нийт төрийн өрийн 24 хувийг эзэлж байна. Эрчим хүчний салбар хамгийн том “сорогч” болж, татаасын үнээр ажилласан компаниудын алдагдлыг төсвөөс нөхсөөр байна. 2024 оны 11-р сард тариф нэмсэн нь алхам болсон ч квази-төсвийн алдагдлыг бүрэн арилгаагүй хэвээрээ.

Ажиллах хүчний нөөц багатай орны хувьд эдийн засгийн идэвхтэй 1.4 сая хүнээ хэрхэн үр дүнтэй ашиглах нь хөдөлмөрийн бодлогын үндсэн зорилт байх учиртай. Хөдөлмөрийн зах зээл нь уян хатан, ажиллагсад нь хөрвөх чадвартай, эдгээрийн дэмжсэн боловсролын тогтолцоотой байхыг манай хөгжил шаардаж байна.

Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийн хугацааг зургаан жил болгон өөрчилж, нэг удаа сонгогдохоор зохицуулсан нь 19 онд Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт өөрчлөлтөөр хийгдсэн. Гэтэл Ерөнхийлөгчийн тухай хуулийн заалтыг Үндсэн хуульд нийцүүлэлгүй явж ирж.

Эдийн засаг байхгүй бол ямар ч эрх чөлөө сэтгүүл зүйд байхгүй гэсэн үг юм. Яагаад гэвэл мөнгөгүй ядуу хоосон хэн ч мөнгө өгсөн хүнийг л дагадаг. Мөнгөгүй шударга ёс ч байдаггүй. Сэтгүүл зүйн шударга байх эсэх бас л мөнгөн дээр тогтсон хэвээр байгаа. Бид үнэнээ ярихаас айгаад яах юм. 

Харвардад тэрбээр Адамс байранд, профессор Латтиморын хүү Давид Латтиморын гэрт сууж байна. Хоёрдугаар курсийн оюутан Дэвид нь Диловын хуурай хүү юм. Залуу Латтимор нь Бээжинд төрсөн, түүний хятад хэлний халти мөлт мэдлэг нь Диловын англи хэлт ертөнцтэй харилцах цор ганц холбоос болж байна.

Монголын хөрөнгийн биржийн мэдээлэлд УИД-ын хувьцааны 45.03%-ийг Рэнцэнгийн Содном, 12.84%-ийг Баярсайханы Эрдэнэ, 5.57%-ийг Шагдарсүрэнгийн Баярсайхан нар эзэмшдэг гэжээ. “Номин”-гийнхны ээж, хүү, ач гурав. Нийлээд 63,44 хувь болно. Үнэт цаасны тухай хуулиар, таваас дээш хувьтай нөлөө бүхий том хувьцаа эзэмшигчдийг ингэж зарладаг, доошоо бол үгүй. Саналаа бичгээр өгсөн тэр 58 хүний нөгөө 55 нь буюу “Номин”-гийн хамааралтай этгээдүүд дахиад хичнээн 2,3,4 хувийг эзэмшдэг, бүгд нийлээд хэдэн хувьд хүрснийг бид мэдэхгүй.

Юу юунаас илүүтэйгээр, нүүдэлчин малчдад тулгамдсан асуудал бол ноолуурын үнэ, даатгалын хураамж бус аа. Тэдний жинхэнэ асуудал гэр дотор нь байгаа. Шинэ үеийн хөдөөнийхэн, ялангуяа малчин харчууд эхнэр олж авах гэж нэг проблемтой байгааг бүгд ярьдаг. Яалтай ч билээ. Хотын охидыг богтлолтой ч биш. (Хуучин цагийн, шашин бурхнаа муулсан утга зохиолд Богд хаан зарлиг гарган эхнэр богтолж өгдгөөр гардагдаа. Одоо энэ Ерөнхийлөгчөө тийм зарлиг гаргаад аль гэвэл халгаахгүй байх л даа)

Х.Баттулга, С.Баярцогт хоёрын дунд гаталж барахгүй гол, давж гарахгүй даваа хэдийн бий болсон. Дээр нь нам дотор хэн хэнийг нь дагадаг хүчтэй бүлэг, фракциуд бий. Намын дарга О.Цогтгэрэл өөрөө ч хажууд нь жулдана. Ийм хоёр хүн, эсвэл төлөөний хүн нь төв аппарат, удирдах бүтцэд ороод ирэхээр нам доторх фракциуд нь дагаад идэвхжих нь зүй. Нөгөө “шуудайд хийсэн үхрийн эвэр”-үүд дахин харгалдаж эхэлнэ.

Ёс зүй үнэгүйдэж, авилга хулгай дархлагдан оодорлоо. Тархи үнэгүйдэж, боловсрол хог дээр хаягдав. Сонгогчид гэгээрвэл хулгайчид төрийн толгойд заларч тонгочихгүй. Луйвар хулгайг гишүүд хийдэг-бид мэддэг. Мэдээд яах юм бэ? Бид сонгох эрхтэй ч гэмт хэрэг үйлдсэн гишүүнээ эргүүлэн татах хоншооргүй. Гишүүдийн ёс суртахуун хэмжишгүй агаад халдашгүй эрхтэй. Хэмжиж болохгүй ёс зүйн ард авилга хулгай луувар дархлагдав.   

Хаант Орост хүн амын 7% еврейчүүд (жүүдүүд), гэтэл хувьсгалт нам, байгууллагуудын гишүүдийн 40% нь еврейчүүд байсан баримт ил байна. Эсер намын гурван гишүүн тутмын нэг нь еврей, большевикуудын 4 хүн тутмын нэг нь еврей, Еврейн социалист нам гэхэд 33 мянган гишүүнтэй гэхчлэн. Яагаад ийм хувьсгалч болчихсон юм бэ гэвэл тэдний улс төрийн боловсролтойнх биш. Еврейчүүдийг ямагт, бүх шатанд хавчин гадуурхаж, алж талж, хөөж тууж, хомроголон гэсгээж ирсэнтэй нь холбоотой. Тийм учраас тэд аль ч нийгэмд сөрөг хүчин байсан. 

Дэлхийн шилдэг удирдагч Нарендра Моди энэ жил 75 настай бөгөөд бүх амьдралаа эх орныхоо төлөө зориулжээ.Түүнд эхнэртэйгээ хамт амьдарч үр хүүхэдтэй болох цаг зав ч байсангүй, хөрөнгө мөнгө хуримтлуулж баяжих хүсэл ч байсангүй. Ер нь Энэтхэгийн удирдагчид хамаг амьдралаа эх орныхоо төлөө зориулсан байдаг юм. Махатма Гандид таяг, нөмрөг, нүдний шилнээс өөр өмч хөрөнгө байсангүй, Жавахарлал Неру 10 жил шоронд хоригдож байхдаа дэлхийн түүхийн тухай гайхалтай ном бичиж байлаа. Жинхэнэ эх оронч агуу удирдагч гэж ийм л хүмүүсийг хэлж байгаа юм.