“Парламентын нэр хүнд” гэж олон улсад ярьдаггүй. Итгэлийг хүлээх чадвар талаас нь буюу хууль ёсны нэршлээрээ “Төрд итгэх иргэдийн итгэл” гэдэг нэр томъёогоор ярьдаг. Энэ утгаараа бид зөв чиглэл рүүгээ явж байна.

Ч.Хосбаярын өөр нэг давуу тал нь улс төрийн онц дуулиантай хэргээр нэрлэгддэг Н.Энхбаярыг яллах бүрэлдэхүүнд Сүхбаатар дүүргийн шүүхийн шүүгч байхдаа орж ажилласан. Эдүгээгийн Ерөнхийлөгчийн дэмжлэгтэй. Ойрмогхон үе үе бараалхаж байгаа сонстох болсон.

Шаравын зурсан гэх, 1924 онд хэвлэгдсэн Монголын анхны марк болох “Очирт”-ын ур хийц 1926 оны хавар, өвөл гарсан хоёр өөр дизайнтай “Соёмбот” маркуудаас илт өөр байсан явдал юм. Нэг хүн ганц хоёрхон жилийн зөрөөтэй зурсан гээд байдаг. Гэтэл харьцуулаад харахад тэр гурван маркийг хоёр, магадгүй гурван өөр хүн зурсан байж болзошгүй байдаг! Илт тодорхой энэ ялгааг олж харахын тулд заавал зураач байх албагүй.

Улс төрийн, төрийн хүний хувиар эрхэлж байсан ажил, албан тушаалдаа хүндэтгэлтэй хандах, тэр хэмжээнд биеэ авч явах, хянаж сурах нь наад захын дадал юм. Албан тушаалыг авсан шигээ өгч сурах хэрэгтэй.

Хамгийн өндөр өртөгтэй гүтгэлгийг “Гэрэгэ” тауэрийн 15 давхраас үйлдвэрлэн гаргаж байсныг нийтээрээ мэддэг болсон. Үүний төлөө хэн ч ял хүлээгээгүй.

“Монгол” хэмээх нэрийн хамгийн эртний бичлэгүүд нь янз бүрийн хэл, бичгийн системд өөр өөр авиа, дүрслэлтэй тэмдэглэгдэж ирсэн бөгөөд үүнийг хэл шинжлэлийн талаас задлахад сонирхолтой дүр зураг гарч ирдэг.

Өндөр татварын хамгийн эхний хор уршиг бол иргэдийн ядуурал. Хүн хөдөлмөрлөж олсон орлогынхоо ихэнхийг татвар, шимтгэл, үнийн өсөлтөд алдахаар амьдрал нь сайжрах мэдрэмж төрдөггүй.

Үнэнийг хэлэхэд, миний хувьд нэлээд дээхнээс Оросыг сонирхохоо больсон. Орос-Украины дайн эхэлсэн үеэс хойш л Оросын тухай ном сонин эргүүлж, орос кино, видео бичлэгүүдийг их үзэх боллоо. Тэр үеэс “Энэ орос гэдэг үндэстэн, оросууд нээрээ ямар хачин хүмүүс вэ?" гэсэн бодол толгойноос салахгүй байгаа юм. Тэгээд д энэ тухай бичье гэж шийдсэн хэрэг. 

УИХ хүлээж авсан Цэцийн дүгнэлтийнхээ үндэслэлүүдийн эсрэг баталбал Цэцийн их суудлын хуралдаанд хандана

Ард түмнээ сайхан амьдруулах гэж байгаа бол үйлдвэр, зам барих ёстой, дэд бүтцээ хөгжүүлэх ёстой. Уул уурхайн төслүүдээ уях биш нээж явуулж байж хөгжилд хүрнэ. Ажил хийдэг ард түмэн л тугаа өргөдөг юм. Даанч монголчууд бид үүнийг ор тас мартсан нь гунигтай. Өнөөдрийн гол чөдөр, тээг ердөө энэ. 

Нэгдүгээрт: МоАХ-ны байрыг хөндөхгүй. Хоёрдугаарт: С.Баярцогт 27 онд Ерөнхийлөгчид нэр дэвшихгүй.

Өнөөдөр АН-д итгэж буй иргэдийн хүлээлт маш тодорхой болсон. Үйлдвэрүүдээ сэргээх хэрэгтэй байна. Гадаадын хөрөнгө оруулалтыг татах хэрэгтэй байна. Хувийн хэвшлээ дарамталдаг бус дэмждэг төр хэрэгтэй байна. Шүүх нь хараат бус, хууль нь шударга үйлчилдэг улс хэрэгтэй байна.

Одоо тэр улс ашигт малтмалаас үл хамаарсан нанотехнологи, шинэ эрчим хүчний технологи, эдийн засгийн солонгорсон салбаруудтай болжээ. Казахстан нь өрсөлдөх чадвараараа дэлхийн 190 гаруй улсаас эхний 40 дотор баттай бичигдэж байна. “Топ-30” дотор бизнес үнэлгээгээр өндөр хөгжилтэй хэмээн тооцогддог болсон байна. Ядуурлын түвшин 1991 онд 47%-тай байсан бол одоо 2.5%-иас доошилсон, дахиад доошоо явж байна. Манайх 30% дээр бат зогсож байна. Тэнд тусгаар тогтнолоо олсон эхний жилд нэг хүнд ногдох ДНБ 300 ам.доллар байсан бол одоо энэ тоо 14 500 ам.доллараас давсан. Тэнд 20 сая хүн, энд 3.6 сая хүн ДНБ-ээ харьцуулаад үз дээ.

Роалд Дал төгс хүн байгаагүй. Зөрчилтэй, бүдүүлэг, бүр үзэн ядмаар үзэл бодолтой, өвчин зовлонд шаналсан, гэр бүлийн зовлондоо баригдсан хүн байв. Гэвч өөрийнхөө сүүдэртэй талыг хүүхдийн төсөөлөл, шидэт ертөнц болгон хувиргаж чадсан юм. Тэрээр бидэнд ертөнц аюулгүй газар биш гэдгийг сануулдаг. Гэхдээ тэрхүү аюултай ертөнцөд “ид шид” байгаа шүү гэдгийг ч бас хэлдэг. The Minpins номынхоо төгсгөлд “Эргэн тойрноосоо ид шидийг эрж хай. Яагаад гэвэл аугаа нууцууд үргэлж огт санаанд оромгүй газар нуугдаж байдаг. Ид шидэд итгэдэггүй хүмүүс хэзээ ч олж харахгүй” гэсэн байдаг.

УИХ-ын эхний шаардлага бол Цэцийн дүгнэлтийг хүлээж аваад Эрүүгийн хуулийн 13.14-ийг хүчингүй болгох. Эрүүгийн хуульд өөрчлөлт оруулах буюу хүний алдагдсан эрх, эрх чөлөөг хамгаалах, ял, хариуцлага оногдуулах бол хоёр дахь шатны асуудал. Энэ хоёрыг нэгэн зэрэг, нэг амьсгаагаар хийх боломжгүй юм.

Сүүлийн зуун жилд монголчууд нийгмээрээ солиоролд автсан эмгэнэлт явдал зөндөө гарсан. Хувь хүн солиорвол түүнийг тусгаарлаж сэтгэцийн эмчээр түүнийг эмчилж болдог. Харин нийгмээрээ солиорч түүнийг нь төр дэмжиж дэвэргээд байвал яах ч аргагүй том эмгэнэл болдог. Солиорол буюу шизофрени гэдэг нь “шизо – бутлах”, “френ - ухаан санаа” гэсэн утгатай грек үг юм. Ийм эмгэнэл Монголд тохиосон.

Хүн чинь өөрийн хүүхдээ хүний (татвар төлөгч) мөнгөөр өсгөдөг байхад, энэ дураак чинь өөрийн мөнгөөр хүний хүүхэд өсгөөд хаясан байна. Юм хэмжээтэй нь сайхан гэж өвөг дээдэс сургаад байхад, Элбэгээ муу золиг чинь нэг биш, хоёр биш, бүр арваад хүүхэд өөрийн мөнгөөр өсгөөд хаясан байгаа юм. Ийм юм байдгийг мэдэхгүй улсууд “алж идэх гэж өсгөсөн байх” гэж бодох нь зөв шүү дээ! 

"Үнээгээ үхсэн хойно сүүтэйг нь мэддэг" гэж. Эдүгээ засаг төрөөсөө эхлэн айл өрх хүртлээ гэдсээ тасартал мацаг бариад ирэхээр юм юм бодогдох...

2025 оны байдлаар төрийн болон төрийн оролцоотой 109 компани байгаагийн бараг гуравны нэг буюу 43 нь архаг алдагдалтай, олонх нь гурван жил дараалан алдагдалтай ажиллаж, тэнцэл нь улаан гарсаар байна. 2024 онд ТӨК-үүд нийт 26 их наяд төгрөгийн орлого олсон ч, өр нь бараг хоёр дахин өсөж 11 их наяд төгрөгт хүрчээ. Энэ нь 2026 оны улсын төсвийн (32.9 их наяд) гуравны нэгтэй тэнцэж, нийт төрийн өрийн 24 хувийг эзэлж байна. Эрчим хүчний салбар хамгийн том “сорогч” болж, татаасын үнээр ажилласан компаниудын алдагдлыг төсвөөс нөхсөөр байна. 2024 оны 11-р сард тариф нэмсэн нь алхам болсон ч квази-төсвийн алдагдлыг бүрэн арилгаагүй хэвээрээ.

Ажиллах хүчний нөөц багатай орны хувьд эдийн засгийн идэвхтэй 1.4 сая хүнээ хэрхэн үр дүнтэй ашиглах нь хөдөлмөрийн бодлогын үндсэн зорилт байх учиртай. Хөдөлмөрийн зах зээл нь уян хатан, ажиллагсад нь хөрвөх чадвартай, эдгээрийн дэмжсэн боловсролын тогтолцоотой байхыг манай хөгжил шаардаж байна.