“Хүйс толгойн бичиг”, “Хүний бүтэн биеийн бүртгэл бичвэр” ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн дурсамжид бүртгэгдлээ

2025/04/23

2025 оны дөрөвдүгээр сарын 2–17-нд Францын Парис хотноо болсон ЮНЕСКО-гийн Гүйцэтгэх зөвлөлийн 221 дүгээр чуулганаар Монгол Улсаас нэр дэвшүүлсэн “Хүйс толгойн бичиг” болон “Хүний бүтэн биеийн бүртгэл бичвэр” хэмээх хоёр баримтат өвийг Дэлхийн дурсамж хөтөлбөрийн олон улсын жагсаалтад албан ёсоор бүртгэжээ.

“Хүйс толгойн бичиг” нь Монголын эртний брахми бичгээр сийлэгдсэн, 1400 гаруй жилийн түүхтэй, эртний монгол хэл, соёлын ховор дурсгалт эх сурвалж юм. Тус бичээс нь монголчуудын бичиг үсгийн үүсэл, түүх, хэл шинжлэл, соёлын судалгаанд онцгой ач холбогдолтойд тооцогддог.

Харин “Хүний бүтэн биеийн бүртгэл бичвэр” нь XVIII зууны уламжлалт ангаах ухааны гар бичмэл бөгөөд тухайн үеийн Монголын анагаах ухааны сургуулиудад хэрэглэгдэж байсан эмнэлзүйн чухал эх сурвалж юм. Энэхүү бичвэрт хүний биеийн бүтцийн нарийвчилсан бүртгэл, оношлогоо, эмчилгээний аргууд багтсан нь түүхэн болон шинжлэх ухааны өндөр үнэ цэнтэй хэмээн үнэлэгдсэн байна.

Монгол Улс өмнө нь 2011 оноос хойш ЮНЕСКО-гийн энэхүү хөтөлбөрт нийт зургаан баримтат өвийг бүртгүүлээд байсан бөгөөд энэ удаагийн бүртгэл нь манай улсын соёлын өвийг дэлхийн түвшинд таниулах, хамгаалах, хадгалах үйл ажиллагаанд чухал түлхэц болж байгааг Гадаад харилцааны яамнаас онцлон тэмдэглэжээ.

Эх сурвалж: Гадаад харилцааны яам, ЮНЕСКО.

iСанал болгох

АНУ Оросын газрын тосны хоригоос чөлөөлөх хугацааг дахин нэг сараар сунгалаа

Роалд Дал: Сүүдэр дундаас гэрэл сүлжсэн үлгэрч

Ж.Бат-Эрдэнэ: Улс төрийн энэ амьдрал цаашдаа улам л эрүүлжээд явна

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

Монгол хэмээх нэрийн учир

iШинэ мэдээ

П.Ганзориг: Өнгөрсөн 30 жилийн бодлогын алдаа нь дандаа үнэ тогтворжуулахтай ноцолдож ирсэн явдал 44 мин АНУ Оросын газрын тосны хоригоос чөлөөлөх хугацааг дахин нэг сараар сунгалаа 1 цаг 21 мин Л.Модрич тэргүүтэй Хорватын шигшээ багийн ДАШТ-д оролцох бүрэлдэхүүн тодорлоо 1 цаг 24 мин 5 дугаар сарын 19-нөөс 24-нийг хүртэлх цаг агаарын урьдчилсан төлөв 1 цаг 25 мин Нийслэлд стандарт бус хашаа, хайсыг буулгаж, нийтийн эзэмшлийн талбайг чөлөөлж байна 1 цаг 26 мин Хэнтий, Сүхбаатар аймагт гарсан ой, хээрийн түймрийг бүрэн унтраалаа 1 цаг 27 мин Токио хотноо "Инвест Монголиа" эрчим хүч, санхүүгийн форум боллоо 1 цаг 31 мин УИХ-ын дэд болон байнгын хороодын өнөөдрийн хуралдааны тов 1 цаг 32 мин НИТХ-ын ээлжит хуралдаанаар нийслэлийн үнэт цаас гаргах зэрэг асуудлыг хэлэлцэнэ 1 цаг 32 мин МАН-ын бүлэг Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуулийн төслийг хэлэлцлээ 16 цаг 24 мин Улсын нэгдсэн төсвийн орлого эхний 4 сард 10.2 их наяд төгрөгт хүрчээ 16 цаг 24 мин НӨАТ-ын тавдугаар сарын сугалааны тохирол 20-нд явагдана 16 цаг 26 мин Нөөцийн мах худалдаалах хугацааг сунгаж, үнийн өсөлтийн эсрэг арга хэмжээ авна 16 цаг 27 мин Элсэлтийн ерөнхий шалгалтын хуваарь батлагдлаа 16 цаг 28 мин Улаанбаатар хотын дүүжин тээврийн төслийн гүйцэтгэл 70 хувьтай байна 16 цаг 28 мин Улаанбаатар хотын нийтийн аж ахуйн салбарт 400 орчим техникээр парк шинэчлэлт хийлээ 19 цаг 9 мин Хүннү хотын эрчим хүчний дэд станцуудын бүтээн байгуулалт дуусах шатандаа оржээ 19 цаг 10 мин Прокурорын байгууллагаас 346 хэрэгт яллах дүгнэлт үйлдэж шүүхэд шилжүүллээ 19 цаг 11 мин Конго болон Уганда улсад Эбола вирусийн дэгдэлт бүртгэгдлээ 19 цаг 14 мин Цэцэрлэгийн хүүхдүүдийн уран хөдөлгөөнт гимнастикийн тэмцээн 53 дахь жилдээ болж байна 19 цаг 22 мин

iИх уншсан

Оросын ард түмний сөрөн тэсвэрлэх чадвар Л.Гантөмөр: Н.Учрал бол У.Хүрэлсүхийн бүрэн дэмжлэгтэй байга... Манай төрийн татвар Манжийн үеийнхээс ч өндөр болжээ “Гүтгэх” гэмт хуульчилбал улстөрчид, албан тушаалтнууд л хам... Ж.Бат-Эрдэнэ: Улс төрийн энэ амьдрал цаашдаа улам л эрүүлжээ... Эрхэм гишүүд сэтгүүлчдийг “Chilling effect”-д оруулсан алдаа... Б.Пунсалмаа: Төсөвт өртөг нь 1000 хувиар нэмэгдээд 17 жил бо... Улаанбаатар хот Вьетнам улсын нийслэл Ханой хоттой хамтран а... Хятад улс Америкийн компаниудад хэдэн зуун тэрбум ам.доллары... Ерөнхий сайд банк, санхүүгийн салбарынхантай уулзаж ногоон с... Филиппиний Сенатын ордонд буун дуу гарчээ Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх АШУҮИС-ийн эрдэмтэн багш, ажилтнуудта... Зайсанд шинэ сургууль, цэцэрлэг болон 1.9 км авто зам барина... Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх багш нартай уулзаж, боловсролын салба... Нийгмийн даатгалын сангаас 2026 онд зургаан их наяд төгрөгий... "Үндэсний бичиг соёл, номын өдрүүд" улс орон даяар эхэллээ Эрдэнэт хотын гэр хорооллын өрхүүдэд үнэ төлбөргүй мод, суул... Агаарын хөлгийн түлш нийлүүлэх хэлэлцээрийг соёрхон батлах х... АНУ-аас НҮБ-аар дамжуулан олгох 1.8 тэрбум ам.долларын тусла... Улаангомоос Тэс сум хүртэлх авто замын бүтээн байгуулалт үрг...