“Хүйс толгойн бичиг”, “Хүний бүтэн биеийн бүртгэл бичвэр” ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн дурсамжид бүртгэгдлээ

2025/04/23

2025 оны дөрөвдүгээр сарын 2–17-нд Францын Парис хотноо болсон ЮНЕСКО-гийн Гүйцэтгэх зөвлөлийн 221 дүгээр чуулганаар Монгол Улсаас нэр дэвшүүлсэн “Хүйс толгойн бичиг” болон “Хүний бүтэн биеийн бүртгэл бичвэр” хэмээх хоёр баримтат өвийг Дэлхийн дурсамж хөтөлбөрийн олон улсын жагсаалтад албан ёсоор бүртгэжээ.

“Хүйс толгойн бичиг” нь Монголын эртний брахми бичгээр сийлэгдсэн, 1400 гаруй жилийн түүхтэй, эртний монгол хэл, соёлын ховор дурсгалт эх сурвалж юм. Тус бичээс нь монголчуудын бичиг үсгийн үүсэл, түүх, хэл шинжлэл, соёлын судалгаанд онцгой ач холбогдолтойд тооцогддог.

Харин “Хүний бүтэн биеийн бүртгэл бичвэр” нь XVIII зууны уламжлалт ангаах ухааны гар бичмэл бөгөөд тухайн үеийн Монголын анагаах ухааны сургуулиудад хэрэглэгдэж байсан эмнэлзүйн чухал эх сурвалж юм. Энэхүү бичвэрт хүний биеийн бүтцийн нарийвчилсан бүртгэл, оношлогоо, эмчилгээний аргууд багтсан нь түүхэн болон шинжлэх ухааны өндөр үнэ цэнтэй хэмээн үнэлэгдсэн байна.

Монгол Улс өмнө нь 2011 оноос хойш ЮНЕСКО-гийн энэхүү хөтөлбөрт нийт зургаан баримтат өвийг бүртгүүлээд байсан бөгөөд энэ удаагийн бүртгэл нь манай улсын соёлын өвийг дэлхийн түвшинд таниулах, хамгаалах, хадгалах үйл ажиллагаанд чухал түлхэц болж байгааг Гадаад харилцааны яамнаас онцлон тэмдэглэжээ.

Эх сурвалж: Гадаад харилцааны яам, ЮНЕСКО.

iСанал болгох

ЗӨСҮТ-д молекул биологийн бүрэн автомат системийг суурилууллаа

Роалд Дал: Сүүдэр дундаас гэрэл сүлжсэн үлгэрч

Ж.Бат-Эрдэнэ: Улс төрийн энэ амьдрал цаашдаа улам л эрүүлжээд явна

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

Монгол хэмээх нэрийн учир

iШинэ мэдээ

МАН-ын бүлэг Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуулийн төслийг хэлэлцлээ 2 цаг 40 мин Улсын нэгдсэн төсвийн орлого эхний 4 сард 10.2 их наяд төгрөгт хүрчээ 2 цаг 40 мин НӨАТ-ын тавдугаар сарын сугалааны тохирол 20-нд явагдана 2 цаг 42 мин Нөөцийн мах худалдаалах хугацааг сунгаж, үнийн өсөлтийн эсрэг арга хэмжээ авна 2 цаг 43 мин Элсэлтийн ерөнхий шалгалтын хуваарь батлагдлаа 2 цаг 44 мин Улаанбаатар хотын дүүжин тээврийн төслийн гүйцэтгэл 70 хувьтай байна 2 цаг 44 мин Улаанбаатар хотын нийтийн аж ахуйн салбарт 400 орчим техникээр парк шинэчлэлт хийлээ 5 цаг 25 мин Хүннү хотын эрчим хүчний дэд станцуудын бүтээн байгуулалт дуусах шатандаа оржээ 5 цаг 26 мин Прокурорын байгууллагаас 346 хэрэгт яллах дүгнэлт үйлдэж шүүхэд шилжүүллээ 5 цаг 27 мин Конго болон Уганда улсад Эбола вирусийн дэгдэлт бүртгэгдлээ 5 цаг 30 мин Цэцэрлэгийн хүүхдүүдийн уран хөдөлгөөнт гимнастикийн тэмцээн 53 дахь жилдээ болж байна 5 цаг 38 мин Гандан орчмыг цэцэрлэгт хүрээлэн болгох асуудлыг НИТХ-аар хэлэлцэж байна 5 цаг 39 мин Цагаан давааны хогийн цэгийг ойжуулж, ногоон бүс болгоно 7 цаг 6 мин 39 дэх удаагийн “Номын баяр”-аар шилдэг уншигч сурагч, багш нарыг шалгарууллаа 7 цаг 26 мин “Хасын Хүлэгүүд” баг Азийн аваргуудын лигийн финалд өрсөлдөнө 7 цаг 30 мин Хэлэлцээрийн эцсийн хувилбарыг батлахаар ажиллаж байна 7 цаг 32 мин БНСУ болон АНУ-ын Ерөнхийлөгч нар утсаар ярьж, Америк-Хятадын харилцааны талаар хэлэлцлээ 7 цаг 33 мин Биологийн олон янз байдлын конвенцын Нагояагийн протоколын хэрэгжилтийн тайланг хэлэлцлээ 7 цаг 34 мин Шадар сайд Н.Номтойбаяр Төв Хятадын Шинжлэх ухаан, технологийн их сургуулийн төлөөллийг хүлээн авч уулзлаа 7 цаг 37 мин Азийн аварга шалгаруулах шатрын тэмцээн Монгол Улсад болно 7 цаг 38 мин

iИх уншсан

Оросын ард түмний сөрөн тэсвэрлэх чадвар Л.Гантөмөр: Н.Учрал бол У.Хүрэлсүхийн бүрэн дэмжлэгтэй байга... Ж.Бат-Эрдэнэ: Улс төрийн энэ амьдрал цаашдаа улам л эрүүлжээ... Эрхэм гишүүд сэтгүүлчдийг “Chilling effect”-д оруулсан алдаа... Б.Пунсалмаа: Төсөвт өртөг нь 1000 хувиар нэмэгдээд 17 жил бо... Манай төрийн татвар Манжийн үеийнхээс ч өндөр болжээ “Гүтгэх” гэмт хуульчилбал улстөрчид, албан тушаалтнууд л хам... Улаанбаатар хот Вьетнам улсын нийслэл Ханой хоттой хамтран а... Хятад улс Америкийн компаниудад хэдэн зуун тэрбум ам.доллары... Ерөнхий сайд банк, санхүүгийн салбарынхантай уулзаж ногоон с... Филиппиний Сенатын ордонд буун дуу гарчээ Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх АШУҮИС-ийн эрдэмтэн багш, ажилтнуудта... Зайсанд шинэ сургууль, цэцэрлэг болон 1.9 км авто зам барина... Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх багш нартай уулзаж, боловсролын салба... Нийгмийн даатгалын сангаас 2026 онд зургаан их наяд төгрөгий... "Үндэсний бичиг соёл, номын өдрүүд" улс орон даяар эхэллээ Эрдэнэт хотын гэр хорооллын өрхүүдэд үнэ төлбөргүй мод, суул... Агаарын хөлгийн түлш нийлүүлэх хэлэлцээрийг соёрхон батлах х... АНУ-аас НҮБ-аар дамжуулан олгох 1.8 тэрбум ам.долларын тусла... Улаангомоос Тэс сум хүртэлх авто замын бүтээн байгуулалт үрг...