Илья Репин 1889 онд генерал Драгомировын 18 настай охин Софьягийн хөргийг бичиж эхэлжээ. Петербург дэх зураачийн урланд хөрөг зурагдаж эхэлсэн байдаг. Бүсгүйг анх хараад зураач түүний өмнөд-оросын гоо үзэсгэлэнд бишрэн онгодоо оруулсан гэдэг. Софья хар нүдтэй, өтгөн хар хөмсөгтэй. Түүний дүр төрхөнд амгалан, цэгц үзэсгэлэн гоо бүрдсэн байлаа. Репин түүнийг Украин костюмтайгаар зурахаар шийджээ.
Бүсгүй үндэсний хувцас өмсөн зүүлт зүүж, толгойдоо цэцгэн титэм өмссөн нь маш дэгжин болжээ. Зургаа зуруулж байхад нь урланд нэг залуу орж ирсэн нь зураач Серов байв. Серов тэр үед “Тоортой охин”, зургаа зурсан нэлээдгүй алдартай болсон байсан юм. Украин хувьцастай Софья Серовт өндөр сэтгэгдэл төрүүлсэн ба удалгүй зураач нар шивнэлдэн ярилцаж байснаа Репин түүнийг яг ийм байлаар зурах гэсэн Серовын хүсэлтийг дамжуулав. Бүсгүй зуруулахыг зөвшөөрсөн байна.
Ингээд хамтран зурж эхэлжээ.
Залуу бүсгүй тэдний өрсөлдөөнийг өдөж өгсөн байлаа. Гэтэл удалгүй Серов Москва явахаар болоод хөргийг дуусгаагүй үлдээжээ. Репин түүний багш байсан учир зургийг нь гүйцээн хувцас, гоёл чимэглэлийг нь төгсгөн зуржээ. Гэхдээ тэр нүүрийг нь Серовын зурснаар үлдээсэн байна.
Драгомиловынхан хоёр хөрөгт баярласан ба тэднийг зэрэгцүүлэн өлгөжээ.
Репины хөрөг нь дуусган зурсан зураг гэж харагдах бөгөөд төгс сайхан бүтээл. Серовын бүтээл нь илүү чөлөөтэй будаг тавилт нь өргөн. Гэхдээ тэр нь зургийг арай илүүтэй анхаарал татахаар болгож өгсөн байна.
Репины хувилбар нь илүү академийн гэмээр. Серовынхнь илүү амьд хөрөг. Үзэгчид ч үүнийг мэдрээд эхлээд Репины зургийг үзээд дараа нь Серовын зурагт шилждэг.
Репин Драгимировын гэр бүлийнхэнтэй нэг биш жил нөхөрлөж ирсэн түүхтэй. Дашрамд дурьдахад, "Запорожийн казакууд туркийн султанд захидал бичиж байгаа нь" гэсэн Репины алдартай зургийнх нь атаман Иван Серкогийн дүрд нь генерал Михаил Иванович Драгомиров натур нь болон зуруулж байжээ. Генерал их хошин шогч хүн байсан ба хоолны урлагийн хоббитой байж. Генералын эхнэр нь хоолны жорын ном бичсэн байна. Софья тэдний тав дахь хүүхэд ба гэр бүлийн хайртай хүүхдээ тэд нөхөрт гаргахаар яарахгүй байсан гэдэг.
Эцсийн эцэст Софья нөхрөө сонгосон нь Киевын цэргийн тойргийн штабын ахлах адъютант Александр Сергеевич Лукомский болжээ. Тэр генерал цол хүртэл алба хаасан ба дараа тэр Түр засгийн газар байгуулахад оролцож, шоронд сууж, сүүлд нь Деникины армид зүтгэжээ.
Хоёр хүүхдээ хамаатнуудад үлдээгээр Софья нөхрийн хамт явжээ. Дараа нь тэд "Надежда" хөлөг онгоцоор Оросыг орхин гарчээ.
Нөхөрт гарсных нь дараа Серов эмэгтэй хөргийг дахин зуржээ. Тэр хөрөгт Софья хар даашинзтай ихээхэн гунигтай, их тавилуунаар буужээ.
М.Цогт
