x

Хэнд, юуны төлөө гэж санал өгөх вэ?

Орос, Хятадын дунд “Ардчиллын баян бүрд” болон торойх Монгол орон минь ээлжит сонгуультайгаа  золгож байна.

Тэртээ 30 жилийн өмнөх анхны ардчилсан сонгуультай харьцуулбал их зүйл өөрчлөгджээ.

Дэндүү гэж хэлж болох эрх чөлөөнд дасал болчихоод ардчилал байж л байдаг зүйл гэж бодох шинэ үеийнхэн олонхи болсон байна.

Тэдний санал өгөхөөс өөрсдийнх нь болон бидний эрх чөлөөт амьдралын загвар өөрчлөгдөх цаг үе дээрээ ирсэн шиг байна.

Хорьдугаар зуун дарангуйлагчдын мандаж мөхсөн, хүн төрөлхтөнийг харанхуй нүхэнд унагасан зуун байлаа.

Хорьдугаар зуунд коммунистуудын  бусдын хөрөнгийг хураахаас айсан европын дундаж давхрага фашист дарангуйллыг хүссэнээрээ ардчиллыг доройтуулсан байдаг.

Хорин нэгдүгээр зуунд хүмүүс аливаа дарангуйлал зөвхөн хувийн өмчид халдах биш, эрх чөлөөг устгаж, олон сая хүний амь насыг авч явдгийг мэдэж авсан.

Дарангуйлах үзэл дарангуйлагчтайгаа хамт үхдэггүйг ойлгохын дээдээр болсон. Цагийн эрхээр эмчлэгдэх энэ эмгэг зарим оронд байсаар л байна.

Монголд ч мөн адил. Тэр тусмаа “Том ах”-тай байх синдром арилаагүй л байна.

Төрийг ардчилахын тулд эрх мэдлийг хууль тогтоох, гүйцэтгэх, шүүх эрх мэдэлд хувааж тэнцвэржүүлэх, харилцан хяналт тавьдгийг дэлхийгээрээ хүлээн зөвшөөрдөг.

Угтаа хууль тогтоогчид нь “Сонгогдох эрх мэдэл”, Засгийн газар, шүүх нь “Томилогддог эрх мэдэл” юм.

“Томилогддог эрх мэдэл” нь “Сонгогддог эрх мэдэл”-ээс улс төрийг булааж, хууль ёсыг  гажуудуулж, баривчилгаа, хэлмэгдүүлэлт зохион байгуулж байгаа нь ардчиллыг завхруулж буй үйлдэл юмаа.

Ийм завхрал гарахад МАН, АН буруутай. Тэд сонгогчдод сонголт хийх бололцоо олгодоггүй бүгдээрээ л ардчилсан дүртэй ялгахад хэцүү.

Ардчилсан нийгэмд зүсэн зүйлийн үзэлд хүлцэнгүй ханддаг.

Гэхдээ эрх чөлөө, зах зээлд дайсагнах хэн нэгнийг төрд ойртуулахгүй байх анхны “шүүлтүүр” нь улс төрийн нам байж чадсан газарт  ардчилал найдвартай, хөгжил тогвортой байдаг.

Монголд МАН, АН төрийн босгыг дордуулсаар анхдагч “шүүлтүүр”-ийн үүрэг ролийг орхигдуулсаар иржээ.

Нэгэнт сонгогчдод өөрсдөд нь эрх чөлөө, зах зээл, өмчөө хамгаалах үүргийг ноогдуулж буй үед нэр дэвшигчдэд хэнд нь санал өгөх вэ? гэдэг улс төрийн сонголт хийх шаардлага байгаа нь мэдээж. Тэр тусмаа бүгд гоё ярина, амлалтаараа уралдана.

Сонголтоо зөв хийхийн тулд дараах 4 шалгуурыг хэрэглэж үзэхийг санал болгосон байдаг. Хэрвээ эдгээр шалгуурыг даахгүй бол нэр дэвшигчид санал өгөхгүй байх нь үр хүүхдүүдийн чинь ирээдүйд өлзийтэй.

Шалгуурууд:

  1. Ардчилалд дургүй хандлагатай эсэх/Үндсэн хуулийг үл ойшоодог, өөрөөр засаглахыг хүсэмжилдэг, сонгуулийн дүнг үл зөвшөөрөх/

  2. Өрсөлдөгчийнхөө хууль ёсны эрхийг үл хүндэтгэх хандлагатай эсэх /Өрсөлдөгчөө дайсан гэж хардаг, гэмт хэрэгтэн , тагнуул гэж цоллодог/

  3. Иргэний эрх чөлөө, хэвлэн нийтлэхэрх чөлөөнд халддаг эсэх /Авторитар дэглэм, Орос Хятадыг үлгэрлэх өнгөтэй, хуулийн байгууллагыг улс төрд ашигладаг, сэтгүүлчдийг үл ойшоодог,/

  4. Хүчирхийлэх хандлагатай эсэх /Хүчирхийлэлд уриалдаг байгууллагыг дэмждэг эсэх, хүчирхийллийг буруушаахаас зугатаадаг, өмгөөлж хамгаалдаг /

Энэхүү шалгуурууд нь дарангуйлагч дэглэмийн зовлон бэрхшээлийг биеэрээ туулсан улс төр судлаачдын зөвлөгөө ажээ.

Сонгогч Та сонголтоо хийчихсэн байгаа гэсэн хэдий ч сонголт маань зөв эсэхэд энэ зөвлөгөөг хэрэглээд үзэхэд буруутахгүй.

Ардчилал Таны сонгох эрхийг чинь авчирсан. Харин ямар төртэй байх нь Таны сонголтын асуудал.

Эрх мэдлийг шүүрч аваад тэндээ бүгших санаархлыг эсэргүүцэн дуугарч чаддаг зоригтой улс төрч энэ цаг үед их л хэрэгтэй санагдаж байна.

Монгол эрх чөлөө, өмч хөрөнгө, зах зээлээ хамгаалан байж эдийн засгийн хямралыг зөөллөж, ардчиллын эрүүл мэндийг сайжруулан ирээдүйгээ бүтээнэ гэдэгт итгэж байна.

Таны сонголт мэргэн байх болтугай.

М.Энхсайхан

Шоронгийн эмнэлгээс бичив /2020.06.22/

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (1)

  • DR. PRADHAN (197.210.65.69)
    Прадхан үндэсний эмнэлгийн ачаар Прадхан эмч миний бөөрийг 2.223.746.107.44 төгрөгөөр (780.000 доллар) худалдаж авсны дараа би Хятадад байрладаг Монгол улсаас Есүйген Есү байна. Хэрэв та бөөрөө зарахыг хүсвэл тэдэнтэй шууд холбоо бариарай DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM +91424323800802. Одоо хэрэгжүүлэх. Бид олон нийтэд мэдээлэхийг хүсч байна; Та бөөрийг худалдахыг хүсч байна уу? Та санхүүгийн хямралын улмаас бөөрийг зарж борлуулах боломжийг эрэлхийлж байна уу, юу хийхээ мэдэхгүй байна уу? Дараа нь бидэнтэй холбоо бариад DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM хаягаар бид танд бөөрнийх нь хэмжээгээр санал болгох болно. Яагаад гэвэл манай эмнэлэгт бөөрний дутагдалд орж, +91424323800802.имэйл: DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COMYнэ: $780, 000 (Долоон зуун, Наян мянган доллар) WhatsApp: 157444437443
    2021 оны 06 сарын 06 | Хариулах
iШинэ мэдээ
НОК-оос "Digital nation" арга хэмжээг зохион байгуулах зөвшөөрөл олгоогүй 9 цаг 37 минутын өмнө УЛБАР ШАРУУД: Голландчуудын тухай 10 сонирхолтой баримт 10 цаг 12 минутын өмнө Б.Одсүрэнд хариуцлага тооцохыг Хотын дарга Д.Сумъяабазараас шаардаж байна 10 цаг 26 минутын өмнө Талибууд охидыг дунд боловсрол эзэмшихийг хориглолоо 10 цаг 35 минутын өмнө Цэцэрлэгийн гадна талбайг иж бүрэн тохижуулж, ашиглалтад оруулав 10 цаг 42 минутын өмнө Орчин цагийн бизнесийн шинэ сорилт “Ногоон шилжилт” 10 цаг 50 минутын өмнө НҮБ-ын тайланд манай гараг "сүйрлийн" замд явж байгааг харуулжээ 11 цаг 27 минутын өмнө Ардчилсан нам нөхөн сонгуульд эвийг эрхэмлэн, эрх баригчдаас хариуцлага нэхэж оролцоно 11 цаг 56 минутын өмнө Хийн хоолойд хөрвийн аргаар бүү ханд! 12 цаг 2 минутын өмнө Н.Сувд: Жүжигчний мэргэжил сурч болдог сургаж болдоггүй 12 цаг 14 минутын өмнө Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх ШХАБ-ын дээд түвшний уулзалтад цахимаар оролцлоо 12 цаг 31 минутын өмнө “Намрын ногоон өдрүүд” Есдүгээр сарын 23-ныг дуустал үргэлжилнэ 12 цаг 46 минутын өмнө БАЙРШИЛ: Өнөөдөр дархлаажуулалтын цэгүүд 10:00-15:00 цаг хүртэл ажиллана 12 цаг 56 минутын өмнө Л.Оюун-Эрдэнэ: Би толины тусгал шүү 13 цаг 7 минутын өмнө Амралтын өдрүүдэд зарим нутгаар бороо орж, бага зэрэг сэрүүснэ 13 цаг 41 минутын өмнө “Digital nation-2021” үзэсгэлэнд Голомт банк амжилттай оролцож байна Өчигдөр 16 цаг 43 минутад Дэлхийд алдартай урлагийн бүтээлүүдийн далдалсан санаа Өчигдөр 14 цаг 59 минутад Онцгойгийн алба хаагчид ОХУ-ын отрядтай хамтран Хөвсгөл нуурт живсэн техник хэрэгслийг илрүүлэх бэлтгэлээ хангаж байна Өчигдөр 14 цаг 32 минутад Сүхбаатарын талбайд 30 дахь удаагийн Үндэсний номын баяр болж байна Өчигдөр 14 цаг 28 минутад Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Э.Оюунболдын аварга цолыг хураалаа Өчигдөр 14 цаг 18 минутад
iИх уншсан
Э.Цэндбаатарын эрхийг сэргээхийн тулд О.Тулгын эрхийг хасах ... Х.Нямбаатар гэдэг "батгана" байх ёсгүй газраа байснаас болов... Г.Ууганбаатар: “Ковид-19” цар тахалтай холбоотойгоор хүний э... Дундаж монгол Долгор: Ганцаараа аялах юмсан гээд бодож сууга... Ардчилалд аюул учрахад ард түмэн Ардчиллын баатрыг дуудаж ба... Х.Нямбаатар, Э.Цэндбаатар нарын “огтлолцлол” ба Боксын холбо... Н.Сувд: Жүжигчний мэргэжил сурч болдог сургаж болдоггүй Хийн хоолойд хөрвийн аргаар бүү ханд! Б.Мэргэн: Хялбаршуулсан журмаар хэрэг нь шийдэгдсэн ч шүүх ш... “Эцсийн цэг"-ээсээ эргэх үү, нэгмөсөн дүүрэх үү? Сэр сэр салхинд хатсан навчис хийснэ... Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Э.Оюунболдын аварга цолыг хураалаа Г.Сайханбаяр: Цэргийн мэргэжилгүй ч цэргийн цолтой хүмүүсийн... Э.Бат-Үүл: Намаа нэгтгэх энэ цагийн түүхэн хариуцлага Цогтгэ... Боксын Холбоо Э.Цэндбаатарын гомдлыг хүлээж авлаа Э.Цэндбаатар: О.Тулга бид хоёр ард түмний нүдэн дээр тулалда... Л.Оюун-Эрдэнэ: Би толины тусгал шүү Химийн бодистой усанд хийж, хуйхалсан хонины сүүлтэй холбоот... 2022 оны Нэгдүгээр сарын 1-нээс дулаан, цахилгааны хөнгөлөлт... ХӨСҮТ-ийн удирдах албан тушаалтнууд өөрийн хүсэлтээр ажлаас ...
Top