Өчигдөр монголчууд нийтээрээ Зөвлөлт Оросын шахалтаар байгуулсан Онцгой бүрэн эрхт комиссийн шийдвэрээр 30 мянга гаруй /сүүлийн үей эх сурвалжуудад 57 мянга орчим гэж мэдээлэгдсэн, үүнээс 30 мянга гаруйг нь буудан хороосон/ хүний амь, амьдралыг үгүй хийсэн их хэлмэгдүүлэлтийн он жилүүдийг дурсаж, хэлмэгдэгсдийн дурсгалын хүндэтгэн өнгөрүүллээ.
Энэ өдөр төрийн гурван өндөрлөг Төрийн ордны баруун талд байх Хэлмэгдэгсдийн хөшөөнд цэцэг өргөдөг уламжлалтай. Өчигдрийн хувьд Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Булганд томилолтоор яваа шалтгаанаар цэцэг өргөх ёслолд оролцсонгүй. Харин УИХ-ын дарга Ерөнхийлөгч, УИХ-ын дарга болон УИХ-ын гишүүд, нийслэлийн удирдлагууд цэцэг өргөх ёслолд оролцлоо.
Мөн өдөр өнгөрсөн зууны их хэлмэгдүүлэлтийн гай гамшгийг дурсахын зэрэгцээ өнөөдрийн Монголд бий болоод байгаа улс төрийн шинэ хэлмэгдүүлэлтийн тухай сэдэв олон нийтийн сүлжээний гол цөм болов. Мэдээж өнгөрсөн сонгуулийн өмнө болж өнгөрсөн том баривчилгаануудтай холбоотой. Дийлэнх шүүхээс ялаа авсан. С.Баяр, С.Баярцогт, Да.Ганболд, М.Энхсайхан, Б.Бямбасайхан, Г.Эрдэнэбат. болон бусад... Энэ удаагийн хэлмэгдэгсдийн өдрийн гол “онцлог” гэх үү дээ.
Хаалттай шүүх хуралдаануудаас тэдэнд өгсөн ял шийтгэл хөнгөдсөн, эсвэл хүндэдсэн, гэм бурууг нь хэрхэн тогтоосон, шүүхийн процесс яаж явсан, шүүхэд хэрхэн яаж нөлөөлсөн гэх мэтээр маш олон эргэлзээ, таамаг, хардлагуудыг үлдээсэн шүүхийн тогтоолыг олон нийт шүүн хэлэлцсэн хэвээр. Түүнээс илүүтэй шүүх эрх мэдлийг бүрэн хараандаа авч, гарын үзүүрээр хөдөлгөж буй “онцгой бүрэн эрхтэй” гурван хүний тухай...
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн санаачилгаар шүүгч, прокурор, АТГ-ын ажилтнуудыг ҮАБЗ-ийн зөвлөмжөөр огцруулж, томилдог хууль баталснаас хойш жил хагасын хугацаа өнгөрч байна. “Түр зохицуулалт” гэж тайлбарласан энэ хууль нь бүр үйлчлэхээр болж байгаа юм даг уу.
Ямартай ч энэ хугацаанд Монголын сор болсон сэхээтнүүд, ардчиллын лидерүүд /АН-ын гэсэн үг биш шүү/ шоронгийн хаалга татаж, ҮАБЗ-ийн гурван гишүүний бах тавыг хангав. Шүүх эцсийн шийдвэрийг гаргасан хэдий ч шүүхийн дээр хэн байгаа тухай асуудал хэзээ ч дуусахгүй сэдэв боллоо.
Өмнө нь шүүхийн шийдвэргүйгээр "Онцгой бүрэн эрхт комисс"-ын гурван хүн /Х.Чойбалсан тэргүүтэй/ цаазын ял оноодог байсан бол өнөөдөр "ҮАБЗ" нэртэй онцгой бүрэн эрхт комисс шүүхийн шийдвэрийг залж байна аа гэсэн үг. Цаг үе нь, хэлбэр нь өөр боловч чанарын ялгаа бол нэг их байхгүй...
Б.ЗАЯА
