x

Хүмүүс сошиалд ихэнх цагаа өнгөрүүлснээс амьд харилцаа хумигдаж, ганцаардаж байна

Сэтгэл судлалын үндэсний төвийн гүйцэтгэх захирал Б.Ууганцэцэгтэй ярилцлаа.

-Хүүхэд, залуус сошиалд ихэнх цагаа өнгөрүүлснээс болж, бодит амьдрал дээрх найз нөхдийн амьд харилцаа хумигдаж, ганцаардалд орох магадлал нэмэгдэж байгаа аж. Сошиал хэрэглээ өсөх нь ганцаардлыг үүсгэдэг үү?

-Энэ бол хоёр талтай нийгэм-сэтгэл зүйн асуудал. Ганцаардал нь амьд харилцааг хумьж байх талтай. Нөгөө талдаа сошиалд ихэнх цагаа өнгөрүүлснээс болж, бодит амьдрал дээрх найз нөхдийн амьд харилцаа хумигдаж ганцаардал нөхцөлөө бүрдүүлж байна. Тиймээс найз нөхөд болон гэр бүлийн харилцаандаа илүү цаг гаргаж анхаарах.

Ажил дээрээ сошиалд орохгүй байх, гэртээ байх үедээ интернет хэрэглээгээ хянах зэрэг өөртөө дадал болгох үйлдлүүдээ хийхгүй бол нэг л мэдэхэд дэлгэцийн хамааралтай, ганцаардмал нэгэн болох эрсдэлийг дагуулж байна.

-Хүмүүс фейсбүүк, твиттерт олон найз, дагагчтай байж, олон лайк, зүрх даруулж байвал өөрийгөө нэр хүндтэй, олны танил болж байна гэж эндүүрэх нь бий. Хүмүүс яагаад ингэж сошиал руу улайрна вэ?

-Бодит амьдрал дээрх харилцааны илүү хурдан хариу үйлдэл үзүүлэх боломжтой.

Мөн цаг хугацаа, орон зайнаас үл хамааран нэг үг, өгүүлбэрийг нэгэн зэрэг хүргэдэг учир хүмүүст харилцаанаас хариу үйлдлээ хурдан авч байгаа мэт сэтгэгдэл төрүүлдэг. Энэ нь дэлгэц буюу сошиал харилцааны онцлог юм. Тиймээс амьд харилцаанаас илүүтэйгээр сошиал харилцааг илүү үзэх хандлагатай байна.

-Хүн өдөрт дунджаар хэдий хэрийн хугацааг сошиал орчинд зарцуулбал зохимжтой вэ?

-Хоёроос дээш цагийг тогтмол зарцуулах нь хамаарлыг илтгэж байгаа учир өөрийн ажлын болон амьдралын онцлог хэв маягтаа тохируулан түүнээс бага хугацаагаар хэрэглэх нь зүйтэй. Цаг их өнгөрөөх тусам хамаарал нэмэгдэнэ. Тиймээс амьдралаа зөв төлөвлөх, бусдад цаг гаргах, чөлөөт цагаа хөдөлгөөн хийж үр дүнтэй өнгөрүүлэх хэрэгтэй.

Дэлгэцийн хамааралд нас, хүйс, ажил эрхлэлт хамаарахгүй орж байгаа тул бие биедээ анхаарал, хяналт тавих нь зүйтэй.

-Хүүхдүүдийг хэдэн наснаас нь эхэлж фейсбүүк хаягтай болговол зөв бэ?

-Сэтгэл зүй, оюун ухааны хөгжлийг харгалзан 15-16 насанд фейсбүүк хаяг нээх нь хүүхэд шийдвэр гаргах, сэтгэл хөдлөлөө тодорхой хэмжээнд удирдахад үр нөлөөтэй. Хэт бага наснаас нь сошиал хаяг нээх, эсвэл хүүхдийн зургийг өөрийн сошиал хуудсандаа хэрэглэх нь тохиромжгүй юм. Эрт нээх тусмаа хүүхдэд олон төрлийн эрсдэлийг дагуулж байна.

-Фейсбүүк, твиттерт донтчихсон, байнга утас шагайж, тэндэх мэдээллээ бусдад хуваалцаж, өөрийгөө мундаг мэдээлэлтэй, хэрэгтэй хүн мэт харагдуулах гэж зорьдог хүмүүс бий.Цахим орчинд өөрийгөө донтож байгаагаа эхний ээлжинд яаж мэдэх вэ?

-Энэ бол хүний хэрэгцээний шатлалын нэг чухал хэсэг юм. Гэвч бид үүнийгээ амьд харилцаанаас бус дэлгэцээс олж байгаа нь харамсалтай. Зөвхөн энэ Монголд байгаа үзэгдэл бус дэлхий даяараа энэ асуудалд анхаарал хандуулж байна.

Ялангуяа өсвөр, залуу үеийнхэн энэ байдалд хэт автах, хамааралтай болж байгаа нь гэр бүлийн хүмүүсийн анхаарал халамж, гэртээ болон бусдын өмнө үүрэг хариуцлага бага хүлээж байгаа зэрэгтэй хамааралтай ойлголт болоод байна.

-Бага лайк авбал сэтгэлээр унадаг, өөрийнх нь оруулсан пост, жиргээг хүмүүс тоохгүй бол өөрийгөө нийгэмд хэрэггүй, хүмүүст тоогддоггүй азгүй нэгэн мэтээр төсөөлдөг хүмүүс бий. Ийм хүмүүст та ямар зөвлөгөө өгөх вэ?

-Энэ бас л харилцаанаас авч байгаа хүний сэтгэл ханамжгүй байдлын илрэл хариу үйлдэл юм. Энэ нь бодит байдлаас тасарч өөрийн үнэ цэнэ, амьдралын хандлага зэргээ бусдаар удирдуулж байгаагийн нэг үр дагавар юм. Тиймээс зөвлөгөө гэвэл амьд харилцаанд идэвхтэй байх, ажил амьдралын тэнцвэрээ зөв хангах, аливаа харилцаанд эерэг хандах, байгальд гарах, бусдад туслах зэрэг амьдралдаа илүү идэвхтэй, эерэг хандах хэрэгтэй.

-Амьд харилцаа үүсгэх хэрэгтэй гэдэг. Амьд харилцаа үүсгэх энгийн алхмуудыг та хэлж өгөхгүй юу?

-Гэр бүлийнхээ гишүүдийн эрүүл мэнд, хүсэл сонирхолд анхаарал хандуулах, үр хүүхэд, эцэг эхээ халамжлах, ажил, сургуулийн орчинд бусдад санаагаараа туслах, тэднийг сонсох, өөрийн туслах боломжтой зүйлээрээ биеэрээ оролцон туслах нь амьд харилцаандаа идэвхтэй байгаа мөн анхаарал хандуулж байгаагийн илрэл юм.

Тиймээс өөрийн амьдралдаа илүү нээлттэй, амьд харилцааг эрхэмлэсэн тэр хүн, гэр бүл, байгууллага сэтгэл зүйн хувьд эрүүл, тогтвортой байж чадна.

Өдрийн сонин

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
ТББХ: Н.Номтойбаяр гишүүний бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх шаардлагагүй 5 цаг 30 минутын өмнө Хилээр нэвтэрч буй иргэдэд үзлэг шинжилгээ хийж, стандартын дагуу халдваргүйжүүлж байна 5 цаг 51 минутын өмнө Б.Пүрэвдорж: Хотын мандатыг хуулиар хулгайлж байна 5 цаг 58 минутын өмнө Ц.Ганзориг: Эрүүл мэнд, спортын заалнуудын үйл ажиллагааг хязгаарлаагүй 6 цаг 14 минутын өмнө Коби Брайнт, Жианна нарын сууж явсан нисдэг тэрэг "хар хайрцаг"-гүй байжээ 6 цаг 30 минутын өмнө Номын сан, кинотеатр зэрэг үзвэр, үйлчилгээний газруудын үйл ажиллагааг зогсоолоо 6 цаг 48 минутын өмнө ЗАЛРУУЛГА: Австралид очсон монгол иргэн коронавирусийн халдвар аваагүй 6 цаг 58 минутын өмнө Тавантолгойн ЦАХИЛГААН СТАНЦ барих төслийг эхлүүлнэ 8 цаг 45 минутын өмнө Р.Болорцэцэг: Монгол оюутнуудаас халуурсан, өвдсөн зүйл байхгүй 9 цаг 1 минутын өмнө Эрээн хотоос 300 орчим монгол иргэнийг автобусаар авчирч байна 9 цаг 16 минутын өмнө Төрийн албаны шалгалт хойшиллоо 9 цаг 36 минутын өмнө Коронавирусийн халдвараар нас барагсдын тоо 106 хүрчээ 9 цаг 41 минутын өмнө Санал тоолоход “New Image Cast” төхөөрөмжийг дахин ашиглана 10 цаг 7 минутын өмнө УИХ-ын ээлжит сонгууль зургаадугаар сарын 24-нд болно 10 цаг 29 минутын өмнө Н.Номтойбаярын бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх шаардлагагүй гэв 10 цаг 35 минутын өмнө Ухань хотод тэмцээнд оролцсон хүүхдүүд шинжилгээнд хамрагджээ 10 цаг 46 минутын өмнө Япон улс өнөөдөр Ухань хотоос иргэдээ татаж авахаар тохиролцжээ 11 цаг 1 минутын өмнө ДЭМБ-аас нүдний лазер эмчилгээний аппарат өгөв 11 цаг 18 минутын өмнө О.Баасанхүү: Хамтын тэтгэврийн тухай хууль зөв, дэмжинэ 13 цаг 20 минутын өмнө Норвег улс байгалийн баялагаа эрх тэгш хуваарилдаг туршлагаасаа хуваалцахад бэлэн гэв 13 цаг 25 минутын өмнө З.Энхболд Ерөнхийлөгчөө хулхидсан бололтой! 13 цаг 42 минутын өмнө НЗДТГ: Бараа бүтээгдэхүүнийг их хэмжээгээр нөөцлөх шаардлагагүй 13 цаг 57 минутын өмнө Германд коронавирусийн халдварын анхны тохиолдол бүртгэгджээ 14 цаг 8 минутын өмнө Норвегийн Баялгийн сангийн үйл ажиллагаатай дэлгэрэнгүй танилцав 14 цаг 27 минутын өмнө МЭДЭГДЭЛ: Үнэн бодит байдлыг санаатайгаар гуйвуулбал хуулийн дагуу арга хэмжээ авна 14 цаг 31 минутын өмнө Ресторан, Баарны цагийн хуваарьт өөрчлөлт орууллаа 14 цаг 44 минутын өмнө Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Норвегийн угсаа залгамжлах Хунтайж Хааконтой уулзлаа 15 цаг 2 минутын өмнө Монгол, Хятадын хилийн боомтуудаар зорчих иргэдийн хөдөлгөөнийг хязгаарлалаа 15 цаг 15 минутын өмнө Ухань дахь оюутнуудаа шилжүүлэн авах хүсэлтийг илгээлээ 15 цаг 29 минутын өмнө Гадаадад оршин суугаа иргэдийг бүртгүүлэхийг ГХЯ-наас уриаллаа 15 цаг 39 минутын өмнө Ихэнх нутгаар цаг агаар тогтуун байна 16 цаг 0 минутын өмнө Дэлхий дахин нэгэн баатраа алдлаа Уржигдар 18 цаг 08 минутад Н.Номтойбаярын талаар бүлгээр ярилцсан ч шийдвэрт хүрэлгүй таржээ Уржигдар 17 цаг 36 минутад Билл Гейтс коронавирустэй тэмцэхэд 5 сая доллар хандивлажээ Уржигдар 17 цаг 08 минутад Увс аймаг өрх толгойлсон аав, 0-5 насны хүүхэдтэй ээжийн ажлын цагийг багасгах шийдвэр гаргажээ Уржигдар 16 цаг 03 минутад Мэдээлэл түгээхдээ нягталж, албаны баттай эх сурвалжаас авч байхыг анхааруулав Уржигдар 15 цаг 43 минутад 14 дүгээр сургуулийн үйл ажиллагааг зогсоож, сурагчдыг тараажээ Уржигдар 15 цаг 22 минутад Архангай аймагт Коронавирусын сэжигтэй тохиолдол илэрчээ Уржигдар 15 цаг 14 минутад Төрийн ордонд “Үндэсний баяраараа-Үндэсний бүтээгдэхүүнээ” сарын аяны нээлт боллоо Уржигдар 14 цаг 59 минутад ШУА-ийн Их чуулган хойшлогдлоо Уржигдар 14 цаг 28 минутад Хот хоорондын чиглэлд зорчигч тээврийн хөдөлгөөн хэвийн явагдаж байна Уржигдар 14 цаг 08 минутад Газрын дарга нарын нээлттэй сонгон шалгаруулалт зарлагджээ Уржигдар 13 цаг 39 минутад Угаарын хийнд хордсон гэх дуудлагыг 36 өрх өгчээ Уржигдар 13 цаг 29 минутад Хүүхдээ асарсан эцэг, эхэд ЦАЛИНТАЙ ЧӨЛӨӨ олгоно Уржигдар 13 цаг 18 минутад ЕБС-ийн цахим болон теле хичээлийн хуваарийг лхагва гаригт зарлана Уржигдар 12 цаг 50 минутад МАН-ын бүлгийн хуралдааны төгсгөл Н.Номтойбаярын хувь заяаг шийднэ Уржигдар 12 цаг 33 минутад Б.Галдаа: Монголд эрүү шүүлт байгаа, байгаа юмыг үгүйсгэх аргагүй Уржигдар 11 цаг 24 минутад ДЭМБ: Шинэ коронавирус мутацид орсныг нотлох мэдээлэл байхгүй Уржигдар 11 цаг 10 минутад "Томоохон захуудыг шаардлагатай тохиолдолд тодорхой хугацаагаар түр хаана" Уржигдар 11 цаг 05 минутад “Grammy” наадмын шагнал гардуулах ёслол эхэллээ Уржигдар 11 цаг 01 минутад
iШинэ мэдээ
ЦААШ ҮЗЭХ
iРедакцийн сонголт
Top