x

Л.Энх-Амгалан: Нам дугуйлахгүй, хүн дугуйлна

 УИХ дахь МАН-ын бүлэг өнөөдөр Сонгуулийн багц хуулийг өргөн барихаар УИХ-аас томилогдсон ажлын хэсгийн мэдээллийг сонсчээ. Хуулийн төслийн талаар МАН-ын бүлгийн дарга Д.Тогтохсүрэн, ажлын хэсгийн ахлагч Л.Энх-Амгалан нар мэдээлэл хийж, сэтгүүлчдийн асуултад хариуллаа. 

Д.Тогтохсүрэн:

-Сонгуулийн хуулийг шинэчлэх ажлын хэсэг байгуулагдсан. УИХ-ын гишүүн Л.Энх-Амгалангаар ахлуулсан ажлын хэсгийн мэдээллийг сонсоод бүлгээс Сонгуулийн хуулийн энэ долоо хоногт өргөн барих нь зүйтэй гэж үзлээ. УИХ-ын сонгуулийн тухай, Орон нутгийн сонгуулийн тухай хууль, Ерөнхийлөгчийн тухай хуулийг тус тусад нь батлана гэж тогтсон. 

Л.Энх-Амгалан:

-УИХ, Орон нутаг, Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн хуулийг тус тусад нь боловсруулахаар ажлын хэсэг хоёр жил ажиллаж байна. 2015 онд дээрх гурван сонгуулийг нэг хуультай болгосон. Ингэснээр 2016 онд нэг хуулиар гурван сонгууль явуулсан. Энэ гурван сонгууль тус бүрдээ онцлогтой. Эдгээр сонгуулийг нэг хуулиар зохицуулах боломжгүйг амьдрал харуулсан. Тиймээс УИХ-ын, Орон нутгийн, Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуулийг тус тусад нь боловсруулаад байна. 

Сонгуулийн тогтолцооны тухайд  50+26 гэдэг тогтолцоог өргөн барьж байгаа. Яагаад гэвэл Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөөр Монгол Улс цаашдаа сонгуулийн мажоритар тогтолцоотой байна гэдгээ тунхагласан. Мөн УИХ-ын гишүүнийг сонгогчид шууд сонгоно гэж заасан байдаг. Шууд сонгоно гэдэг нь мажоратор тогтолцоо. Үүн дотор аймаг нэг тойрог, улс нэг тойрог, жижиг 76, том жижиг мажоритор буюу 50+26 гэсэн хувилбарууд бий. 50 гишүүн нь тойрогт нэр дэвших бол улс төрийн намууд 26 нэр дэвшигчийг улс даяар нэр дэвшүүлнэ. 26 том тойрогт нэр дэвшиж байгаа хүн улс даяар санал авна. Өөрөөр хэлбэл, сонгогч хоёр сонголт хийнэ. 

Нэгдүгээрт, улсын том тойрогт нэр дэвшиж байгаа 26 хүнээс нэг хүнийг дугуйлна. Хоёрдугаарт, өөрийнхөө тойрогт өрсөлдөж байгаа нэр дэвшигчид саналаа өгнө. Улс төрийн намууд 26 хүртэл хүн нэр дэвшүүлнэ. Нийлбэр дүнгээрээ тухайн намаас нэр дэвшүүлсэн 26 хүний нийт авч байгаа санал нь нийт сонгогчдын хэдэн хувийн саналыг авсныг тооцно. Сонгуулийн насны хоёр сая хүн байгаа. Үүнээс сонгуулийн ирц 70 хувьтай гэж үзвэл 1.6 орчим хүн санал өгнө. Үүний 50 хувь нь МАН-аас нэр дэвшиж байгаа 26 хүнд санал өгсөн гэдэг дүн гарах юм бол 26-гийн 13 нь МАН-д хуваарилагдана гэсэн үг. Гэхдээ нам дугуйлахгүй, хүн дугуйлна. 

Дээрх мэдээллийг хийсний дараа тэд сэтгүүлчдийн асуултад хариуллаа. 

-Цахим орчинтой холбоотой өөрчлөлт орж байгаа юу?

-Фэйсбүүк хэрэглээгээр Монгол Улс Азид нэг, дэлхийд 10-т орсон. Цаашид улс орнууд фэйсбүүк компанийн зүгээс ч сонгуулийн шударга хийх нь улс орны тогтолцооны асуудал гэж үзээд сонгуулийг хүндэтгэх зарчмаар бүтцийн өөрчлөлт хийгдэж байгаа юм билээ. Фэйсбүүк компанийн төлөөлөл Монголд ирж, сонгуулиар аль болох фэйсбүүк орчноос үл шалтгаалах, сонгогчдод нөлөөлөх нөлөөллийг багасгах чиглэлээр хамтарч ажиллаж байгаа юм билээ. Тиймээс шинэ хуульд нэргүй хаягаас санаатайгаар зохион байгуулж байгаа асуудалд хязгаарлалт хийнэ. Гэхдээ фэйсбүүкийг бүрэн хаахгүй, тодорхой хязгаарлалт хийх заалт бий. Өөрийн нүүр хуудас болон албан ёсны хаягтай байх шаардлагатай.

-Намуудын санхүүжилтийг Сонгуулийн хуульд тусгасан уу?

-Сонгуулийн хууль бол сонгогчийн эрх ашгийг хамгаалсан хууль. Сонгогчид энгийн ойлгомжтой, нөлөөлөлгүй байх нь сонгуулийн зорилго. Тиймээс сонгогчийн эрх ашгийг нэгт тавьж буй. Тиймээс сонгогч сонголтоо хийхэд гадны ямар нэг нөлөөлөлгүй байх үүднээс тодорхой хязгаарлалт хийж байгаа. Хууль зөрчиж, зохион байгуулалттай хуурамч аккаунтаас хандахыг хязгаарлана. Түүнээс иргэн үг хэлэх эрх чөлөөгөө эдэлнэ.

-Сурталчилгааны хугацааг нэмж байгаа гэсэн үү?

-Бид сонгуулийн сурталчилгаа нэр дэвшигчдэд ижил гараанд байх, замбараагүй, хязгааргүй сурталчилгаа хийх асуудлыг цэгцэлж байгаа. Сонгуулийн сурталчилгаа үнэмлэх гардаж авснаас сурталчилгааг эхэлж болно гэж үзэж байгаа.

-Улс төрийн намуудын санхүүжилтийг хэрхэн зохицуулж байна вэ?

-Сонгуулийн санхүүжилтийг ил тод болгох, улс төрийн намуудын санхүүжилт ил тод бус учраас ард иргэдийн дунд хардалт байдаг. Тиймээс хандив, санхүүжилт ил тод байх ёстой гэдэг зарчим баримталсан.   

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
Зам ашигласны төлбөрт иргэдийн саналыг тусгах чиглэл өглөө 1 цаг 6 минутын өмнө Сэргээш хэрэглэсэн бөхөд Хэнтийчүүд "ХААН ШОНХОР" өгчээ 1 цаг 15 минутын өмнө Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд УИХ-д нэр дэвших 5 хувийн квот хүслээ 1 цаг 39 минутын өмнө Автозам ашигласны хураамжийг НИТХ-аар дахин хэлэлцүүлэх чиглэл өглөө 2 цаг 1 минутын өмнө "Эрдэнэт" үйлдвэр, Хөгжлийн банкны хэргийн нотлох баримтыг бүрэн, шуурхай олж чадахгүй байна" 2 цаг 21 минутын өмнө Codelco 2028 он хүртэлх хөтөлбөрийн хөрөнгө оруулалтаа 20 хувиар танана 4 цаг 21 минутын өмнө Ким Жөн Унтай маш сайн харилцаатай байгаа хэмээн мэдэгджээ 4 цаг 31 минутын өмнө УИХ дахь МАН-ын бүлэг, АН болон ШИНЭН-ын зөвлөл хуралдана 4 цаг 46 минутын өмнө Д.Эрдэнэбаатар: Хүн улсын соёлын өв дэлхийг “цочоож” эхэлсэн нь тодорхой боллоо 4 цаг 54 минутын өмнө Цасан шуурга шуурч, хүйтний эрч чангарна 5 цаг 15 минутын өмнө Х.Баттулга: Ардчиллыг хэн нэгэн суут хүн, хэсэг бүлэг зоригт хүмүүс авчраагүй 5 цаг 25 минутын өмнө Жолооч нар автомашинтай жагсаал зохион байгуулна 5 цаг 32 минутын өмнө Хөгжилгүй гэсэн гайхшралд өгөх нэг тайлбар 6 цаг 14 минутын өмнө "Moon Dance" хамтлаг гурав дахь удаагаа Дэлхийн аваргын цомын эзэн боллоо Өчигдөр 13 цаг 58 минутад Монгол Улс бүс нутгийн эрчим хүчний интеграцид бодитой оролцох боломж бүрдэв Өчигдөр 11 цаг 07 минутад С.Лувсангомбо: Түүхэн барилга байгууламжаа хадгалж, хамгаалах тал дээр анхаарч ажиллахыг хүсье Өчигдөр 09 цаг 41 минутад Амьдралын хэв маягт тань өөрчлөлт хийж чадах 5 ном Уржигдар 15 цаг 14 минутад Парисчууд тэтгэврийн шинэчлэлийг эсэргүүцэн жагсжээ 2019-12-06 16:20 Сурагчид Шүд угаалтын аваргаа шалгаруулахаар өрсөлдөж байна 2019-12-06 16:11 Х.Галымбек: Хүхрийн хэмжээ одоогийнхоос 16 дахин өсч байж аюул учруулна 2019-12-06 15:44 Л.Энх-Амгалан: Том мажоритари тойрогт 26 хүн дугуйлах өөр хувилбар бий 2019-12-06 15:31 Пауэрлифтингийн дэлхийн аварга Э.Содномпилжээг “Нийслэлийн хүндэт иргэн”-ээр өргөмжлөв 2019-12-06 14:43 Ч.Содномцэрэн: 26 мандаттай нэг тойрогт 900 гаруй нэр дэвшигч саналын хуудсанд бичигдэнэ 2019-12-06 14:34 Мисс М.Цэвэлмаа "Дэлхийн мисс 2019"-ын шилдэг 20-д багтжээ 2019-12-06 14:20 Б.Гүнбилэг: Хэнтийн хүн ам Булганаас 18 хувиар илүү, мандат нь гурав дахин их байна 2019-12-06 14:03 Хууль, шүүхийн байгууллага, улс төрийн намууд авилгад хамгийн их өртсөн байгууллагаар нэрлэгджээ 2019-12-06 13:55 В.Наранцэцэг: Тэмбүү далд хэлбэртэй байх тул шинжилгээ өгөх хэрэгтэй 2019-12-06 13:33 Ирэх Мягмар гаригаас эхлэн Богд уул руу автобус явуулна 2019-12-06 13:22 Сэтгүүлчдийн онц их хурал хуралдуулах Түр хороог байгуулжээ 2019-12-06 13:11 Б.Махбалын шүүх хурал энэ сарын 13-ныг хүртэл хойшиллоо 2019-12-06 13:02 “МАН гэр хороололд засаглаж чаддаггүй” 2019-12-06 12:00 Ач буяныг нь хүртчихээд АРДЧИЛЛЫГ зүхэж суух ч гэж дээ 2019-12-06 10:48 УИХ-ын сонгуулийн тухай хуулийн төслийг чуулганаар хэлэлцэнэ 2019-12-06 10:32 Монгол Улс бүс нутгийн эрчим хүчний интеграцид оролцох боломж бүрдлээ гэв 2019-12-06 10:27 Нийслэлд хөрсний бохирдол буурахгүй байна 2019-12-06 10:20 "Газпром" Монголоор дайрах хийн хоолойн маршрутыг хагас жилийн дотор гаргах ёстой 2019-12-06 10:05 Ц.Ганцэцэг: Тэтгэврийн даатгалын шимтгэлээ сарын 42000 төгрөгөөр тооцож нөхөн төлнө 2019-12-06 09:57 ЗТХЯ-ны ТЗУГ-ын дарга асан Б.Махбалын шүүх хурал өнөөдөр болно 2019-12-06 09:44 Машин жолоодоод баригдсан хүүхдүүд удаа дараа хулгай хийснийг тогтоожээ 2019-12-05 17:30 Ч.Содномцэрэн: Туршилтаар УИХ-ын сонгуулийн саналын хуудас дөрвөн хуудас болсон 2019-12-05 16:58 Оны эхний 10 сард Хятад улс Монголд 662 сая долларын эрчим хүч нийлүүлжээ 2019-12-05 15:38 ЗТХЯ-ны нэрээр иргэдийг БНСУ руу явуулна хэмээн залилах явдал гарч болзошгүйг анхаарууллаа 2019-12-05 15:27 10-12 насны хүүхдүүд автомашин жолоодож хөдөлгөөнд оролцоод баригджээ 2019-12-05 15:17 Д.Сүхбаатарын талбайд “Бидний хот” сэдэвт мөсөн хотхон байгуулах уралдаан зарлагдлаа 2019-12-05 11:31 ХАА-н салбарт 7.9 тэрбумын хөрөнгө оруулалт, дэмжлэг үзүүлнэ 2019-12-05 11:14 Ж.Бат-Эрдэнэ: ЖДҮ-ийн зээл жинхэнэ эзэддээ хүрч чадахгүй байгаа нь ил тод биш байдалтай холбоотой 2019-12-05 11:00 Б.Махбалд холбогдох эрүүгийн хэрэгт бүх насаар нь хорих ял төлөвлөжээ 2019-12-05 10:45 "Өвлийн идэш" махны өргөтгөсөн худалдаа эхэллээ 2019-12-05 10:28 Энэтхэгийн Засгийн газрын 2020-2021 оны тэтгэлэгт хөтөлбөр зарлагдлаа 2019-12-05 10:19 "Эмэгтэйчүүдийн улс төрийн оролцоог дэмжих нь ардчилалын төлөвшилд чухал" 2019-12-05 09:55
iШинэ мэдээ
ЦААШ ҮЗЭХ
iРедакцийн сонголт
Top