x

Л.Энх-Амгалан: Нам дугуйлахгүй, хүн дугуйлна

 УИХ дахь МАН-ын бүлэг өнөөдөр Сонгуулийн багц хуулийг өргөн барихаар УИХ-аас томилогдсон ажлын хэсгийн мэдээллийг сонсчээ. Хуулийн төслийн талаар МАН-ын бүлгийн дарга Д.Тогтохсүрэн, ажлын хэсгийн ахлагч Л.Энх-Амгалан нар мэдээлэл хийж, сэтгүүлчдийн асуултад хариуллаа. 

Д.Тогтохсүрэн:

-Сонгуулийн хуулийг шинэчлэх ажлын хэсэг байгуулагдсан. УИХ-ын гишүүн Л.Энх-Амгалангаар ахлуулсан ажлын хэсгийн мэдээллийг сонсоод бүлгээс Сонгуулийн хуулийн энэ долоо хоногт өргөн барих нь зүйтэй гэж үзлээ. УИХ-ын сонгуулийн тухай, Орон нутгийн сонгуулийн тухай хууль, Ерөнхийлөгчийн тухай хуулийг тус тусад нь батлана гэж тогтсон. 

Л.Энх-Амгалан:

-УИХ, Орон нутаг, Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн хуулийг тус тусад нь боловсруулахаар ажлын хэсэг хоёр жил ажиллаж байна. 2015 онд дээрх гурван сонгуулийг нэг хуультай болгосон. Ингэснээр 2016 онд нэг хуулиар гурван сонгууль явуулсан. Энэ гурван сонгууль тус бүрдээ онцлогтой. Эдгээр сонгуулийг нэг хуулиар зохицуулах боломжгүйг амьдрал харуулсан. Тиймээс УИХ-ын, Орон нутгийн, Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуулийг тус тусад нь боловсруулаад байна. 

Сонгуулийн тогтолцооны тухайд  50+26 гэдэг тогтолцоог өргөн барьж байгаа. Яагаад гэвэл Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөөр Монгол Улс цаашдаа сонгуулийн мажоритар тогтолцоотой байна гэдгээ тунхагласан. Мөн УИХ-ын гишүүнийг сонгогчид шууд сонгоно гэж заасан байдаг. Шууд сонгоно гэдэг нь мажоратор тогтолцоо. Үүн дотор аймаг нэг тойрог, улс нэг тойрог, жижиг 76, том жижиг мажоритор буюу 50+26 гэсэн хувилбарууд бий. 50 гишүүн нь тойрогт нэр дэвших бол улс төрийн намууд 26 нэр дэвшигчийг улс даяар нэр дэвшүүлнэ. 26 том тойрогт нэр дэвшиж байгаа хүн улс даяар санал авна. Өөрөөр хэлбэл, сонгогч хоёр сонголт хийнэ. 

Нэгдүгээрт, улсын том тойрогт нэр дэвшиж байгаа 26 хүнээс нэг хүнийг дугуйлна. Хоёрдугаарт, өөрийнхөө тойрогт өрсөлдөж байгаа нэр дэвшигчид саналаа өгнө. Улс төрийн намууд 26 хүртэл хүн нэр дэвшүүлнэ. Нийлбэр дүнгээрээ тухайн намаас нэр дэвшүүлсэн 26 хүний нийт авч байгаа санал нь нийт сонгогчдын хэдэн хувийн саналыг авсныг тооцно. Сонгуулийн насны хоёр сая хүн байгаа. Үүнээс сонгуулийн ирц 70 хувьтай гэж үзвэл 1.6 орчим хүн санал өгнө. Үүний 50 хувь нь МАН-аас нэр дэвшиж байгаа 26 хүнд санал өгсөн гэдэг дүн гарах юм бол 26-гийн 13 нь МАН-д хуваарилагдана гэсэн үг. Гэхдээ нам дугуйлахгүй, хүн дугуйлна. 

Дээрх мэдээллийг хийсний дараа тэд сэтгүүлчдийн асуултад хариуллаа. 

-Цахим орчинтой холбоотой өөрчлөлт орж байгаа юу?

-Фэйсбүүк хэрэглээгээр Монгол Улс Азид нэг, дэлхийд 10-т орсон. Цаашид улс орнууд фэйсбүүк компанийн зүгээс ч сонгуулийн шударга хийх нь улс орны тогтолцооны асуудал гэж үзээд сонгуулийг хүндэтгэх зарчмаар бүтцийн өөрчлөлт хийгдэж байгаа юм билээ. Фэйсбүүк компанийн төлөөлөл Монголд ирж, сонгуулиар аль болох фэйсбүүк орчноос үл шалтгаалах, сонгогчдод нөлөөлөх нөлөөллийг багасгах чиглэлээр хамтарч ажиллаж байгаа юм билээ. Тиймээс шинэ хуульд нэргүй хаягаас санаатайгаар зохион байгуулж байгаа асуудалд хязгаарлалт хийнэ. Гэхдээ фэйсбүүкийг бүрэн хаахгүй, тодорхой хязгаарлалт хийх заалт бий. Өөрийн нүүр хуудас болон албан ёсны хаягтай байх шаардлагатай.

-Намуудын санхүүжилтийг Сонгуулийн хуульд тусгасан уу?

-Сонгуулийн хууль бол сонгогчийн эрх ашгийг хамгаалсан хууль. Сонгогчид энгийн ойлгомжтой, нөлөөлөлгүй байх нь сонгуулийн зорилго. Тиймээс сонгогчийн эрх ашгийг нэгт тавьж буй. Тиймээс сонгогч сонголтоо хийхэд гадны ямар нэг нөлөөлөлгүй байх үүднээс тодорхой хязгаарлалт хийж байгаа. Хууль зөрчиж, зохион байгуулалттай хуурамч аккаунтаас хандахыг хязгаарлана. Түүнээс иргэн үг хэлэх эрх чөлөөгөө эдэлнэ.

-Сурталчилгааны хугацааг нэмж байгаа гэсэн үү?

-Бид сонгуулийн сурталчилгаа нэр дэвшигчдэд ижил гараанд байх, замбараагүй, хязгааргүй сурталчилгаа хийх асуудлыг цэгцэлж байгаа. Сонгуулийн сурталчилгаа үнэмлэх гардаж авснаас сурталчилгааг эхэлж болно гэж үзэж байгаа.

-Улс төрийн намуудын санхүүжилтийг хэрхэн зохицуулж байна вэ?

-Сонгуулийн санхүүжилтийг ил тод болгох, улс төрийн намуудын санхүүжилт ил тод бус учраас ард иргэдийн дунд хардалт байдаг. Тиймээс хандив, санхүүжилт ил тод байх ёстой гэдэг зарчим баримталсан.   

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
Сингапурт сурагчдад нүүрийн хаалт, гар ариутгагч олгохоор болжээ 3 цаг 18 минутын өмнө Ерөнхий боловсролын сургуулиуд ХОЁР ЭЭЛЖИД шилжлээ 3 цаг 24 минутын өмнө Соёл урлагийн салбарт түүхэн бүтээн байгуулалтууд эхэллээ 3 цаг 27 минутын өмнө Сургалтын хөтөлбөрийг анх удаа сайжрууллаа 3 цаг 30 минутын өмнө Ээж нь гурван сартай хүүхдээ тэвэрч зургаан давхрын цонхоор үсэрсэн хэргийг цагдаагийн байгууллага шалгаж байна 4 цаг 27 минутын өмнө Чингэлтэй дүүрэгт “Өрхийн хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих төв” үүдээ нээлээ 4 цаг 34 минутын өмнө Д.Эрдэнэбат: Аливаа юм үнэнээрээ байх шиг үнэ цэнэтэй зүйл үгүй 5 цаг 54 минутын өмнө Нэг оюутан эдгэж, дараагийн шатны хяналт руу шилжлээ 6 цаг 16 минутын өмнө Дэлхий даяар коронавирусийн халдварын тохиолдол ЗУРГААН САЯЫГ давлаа 7 цаг 37 минутын өмнө Бороо, нойтон цас орж, эрс сэрүүснэ 8 цаг 46 минутын өмнө БНЭУ-аас ирсэн иргэд "Эх орондоо ирсэндээ туйлын баяртай" байгаагаа уламжиллаа 19 цаг 22 минутын өмнө Хүүхдэд тавих хараа хяналтаа сайжруулах хэрэгтэйг онцгойлон анхааруулав 19 цаг 29 минутын өмнө Дахин их хэмжээний цэнэгтэй сум, галт хэрэгсэл олдлоо 22 цаг 45 минутын өмнө Теле хичээлийн багт Ерөнхий сайд талархал илэрхийллээ 22 цаг 50 минутын өмнө Амралтын өдрүүдэд бороо, нойтон цас орж, сэрүүхэн байна 22 цаг 56 минутын өмнө Ирэх сард найман нислэг үйлдэж, 2000 орчим иргэнээ авчирна 23 цаг 36 минутын өмнө М.Оюунчимэг: Хөдөлмөрлөж буй хүнийг дэмжиж байж улс орон хөгждөг Өчигдөр 17 цаг 34 минутад Бүх аймгийн Боловсрол, соёл, урлагийн газар, Биеийн тамир спортын газар автомашинтай боллоо Өчигдөр 17 цаг 24 минутад 14 хоног гэрийн тусгаарлалтад байх ёстой иргэн бааранд оржээ Өчигдөр 16 цаг 35 минутад Нэр дэвшигчдийг иргэд, сонгогчидтой ГАР БАРЬЖ, ҮНСЭХИЙГ хориглолоо Өчигдөр 15 цаг 17 минутад
iИх уншсан
Үндсэн хуулийн өөрчлөлт: Цэцийг ч гэсэн сэгсрээд үзье Х.Мүпти: Зөрчлийн тухай хууль иргэдийн амьдралыг сөхрүүлж ба... Коронавирусийн эсрэг вакцины боломжит үнэ 10-20 долларын хоо... Юу ч хийсэн сэтгэл дутна... ​​​​​​​Их Британийн ерөнхий сайдыг яагаад "Борис" гэж нэрлэс... Эдийн засгийг “ХҮРЭЛСҮХ” хэмжүүрээр шинжихүй Хожимдсон таван харуусал М.Оюунчимэг: Хөдөлмөрлөж буй хүнийг дэмжиж байж улс орон хөг... Тэнэг улс ЛУСЫН ХИШГЭЭР хөгждөггүй аж Гадаадад гацсан монголчуудын эх орондоо ирэх сүүлчийн найдва... Цар тахлын нөхцөлд сонгууль зохион байгуулсан Солонгосын тур... Д.Эрдэнэбат: Үнэмлэхүй олонх бодлогогүй байдлаасаа болж АРДЧ... Ковидийн жилийн сонгууль “Намайг долоо хоног ч тэсэхгүй гэж эмч нар бодож байлаа” Хүүхдүүдийн нэг нь дүүгээ живж байхыг хараад аврахаар ороод ... Д.Эрдэнэбат: Аливаа юм үнэнээрээ байх шиг үнэ цэнэтэй зүйл ү... Чингэлтэй дүүрэгт “Өрхийн хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих төв” үү... Н.Номтойбаярыг цагдан хорьлоо Зөрчлийн хуулиар торгуулсан 1.4 сая иргэнийг өршөөх хууль са... С.Амарсайхан: Хүүхэд эндсэн асуудалд хариуцлага зайлшгүй яри...
Top