x

Ашиг сонирхлын зөрчилтэй хүнийг Авилгын эсрэг хуульд ойртуулж болох уу?

Өчигдөр “Бид уучлахгүй” хөдөлгөөний залуучууд төрийн ордонд орж, УИХ-ын Ёс зүйн дэд хороотой хамтарсан улс төрийн “акци” маягийн зүйл хийв.

Одоогоос 14 хоногийн өмнө тэдгээр нөхөд хөрөнгө орлого нь огцом өссөн УИХ-ын гурван гишүүний орлогын эх үүсвэрийг шалгуулахаар УИХ-ын Ёс зүйн дэд хороонд шаардлага тавьсан юм. Ёс зүйн дэд хорооны дарга Б.Бат-Эрдэнэ хөдөлгөөнийхний шаардлагыг хүлээн авч, хуулийн хугацаанд хариу өгөхөөр амласан билээ.

Үүнээс хойш Ёс зүйн дэр хорооны хурлыг хоёр удаа зарласан ч ирц хүрээгүй гэдэг шалгаанаар хоёр удаа хойшилсон байна. Хоёр өдрийн өмнө буюу лхагва гаригт арай гэж ирцээ бүрдүүлсэн ч хөрөнгө орлогоо хэлэлцүүлэх ёстой гурван гишүүн нь хуралдаа ирээгүй.

Ер нь бол “олон жилийн дундаж”-аа аваад үзсэн ч Ёс зүйн дэд хороо УИХ-ын бүрэн эрхийн дөрвөн жилд 1-2-хон удаа л хуралдаж байсан юм байна. 2000-2004 онд 1 удаа, 1996-2000 онд хамгийн олон удаа хуралджээ. Харин энэ удаагийн парламентын түүхэнд бол анх удаа хуралдаж байгаа нь энэ.

Гэвч арай гэж ирц нь бүрдсэн дэд хорооны гишүүд “Ёс зүйн дэд хороо ямар мөрдөн шалгадаг байгууллага уу. УИХ-ын гишүүдийн хөрөнгө орлогыг бид яаж шалгадаг юм” гэж даргыгаа баахан загнав. Эцэст нь “Хөрөнгө орлогыг нь шалгах нь зүйтэй, эсвэл шалгах шаардлагагүй” гэдэг дүгнэлт гаргаад АТГ луу шилжүүлчихье л дээ” гэсгээд тарцгаасан байдаг юм.

Харин өчигдөр мэдэгдэл хийсэн “Бид уучлахгүй” хөдөлгөөний залуус Авлигын эсрэг хуулинд өөрчлөлт оруулж, УИХ-ын гишүүдийн хөрөнгө орлогыг шалгах эрхийг АТГ-т өөрт нь аваачиж өгье гэдэг санаачлагыг гаргаж, хууль санаачлах эрх бүхий субектүүдэд үүнийг хүргэхээр УИХ-ын Ёс зүйн дэд хороонд хандсан нь энэ. Сарын өмнө төрийн гурван өндөрлөгт бас энэ саналаа хүргүүлсэн юм байна. 

Одоо үйлчилж байгаа Авлигын эсрэг хуулиар нийтийн албан тушаалнууд жил бүрийн хоёрдугаар сарын 15-ны дотор өмнөх жилийн хөрөнгө орлогоо мэдүүлж, түүнийг АТГ-ын вэб сайтад нийтэд үзүүлэхээр тавьдаг. Төрийн албан хаагчид хөрөнгө орлогоо худал мэдээлсэн тохиолдолд АТГ шалгадаг ч УИХ-ын гишүүдийнхийг болохоор Ёс зүйн дэд хороо луу явуулдаг. Нөгөө “халдашгүй байдал” энэ тэр нь хаалт болдог шиг байна. Хэрвээ УИХ-ын гишүүдийг шалгахдаа хүрвэл “эрүүгийн хэрэг үйлдсэнийг үйлдэл дээр нь тогтоосон”, эсвэл “прокурорын хүсэлтээр бүрэн эрхийг нь түдгэлзүүлсэн” байх шаардлага тавигдаад байна аа даа. Хуулийн дагуу.

Тиймээс УИХ-ын ХОМ гэдэг зүйл хэрэг дээрээ “нохой ч тоож шиншихээргүй” зүйл болоод байна. Үндэслэлгүй хөрөнгөжих гэдэг зүйл Эрүүгийн хууль дээр нь байгаа авч тэр заалт нь УИХ-ын гишүүдэд хамаардаггүй. ХОМ-тэй холбоотой асуудлыг АТГ-т шалгуулахаар харьяалуулсан ч УИХ-ын гишүүд дээр ирэхээрээ эрх мэдэл нь хүрдэггүй.

Тухайлбал, УИХ-ын гишүүн Х.Нямбаатарын хөрөнгө орлого гэнэт өсөхөд хүргэсэн орлогын эх үүсвэр болоод ХОМ-тээ бичээгүй хамаарал бүхий компаниудынх нь асуудлыг тодруулахаар жилийн өмнө өгсөн иргэний өргөдлийг одоо хүртэл Ёс зүйн дэд хороо хэлэлцээгүй байх жишээтэй. Яагаад хэлэлцэхгүй байна вэ? гэхээр "ирц хүрэхгүй байна аа" л гэдэг. С.Бямбацогт Ёс зүйн дэд хороог толгойлж байхдаа гурван удаа хурал зарлахад дарга нь ганцаараа ирсэн байдаг юм. Тийм дур зоргын. Дураа хүрвэл ирнэ, дургүйгээ хүрвэл ирэхгүй.

Сая хөрөнгө орлого нь гэнэт өссөн гурван гишүүний асуудлыг Ёс зүйн дэд хороогоор оруулсан ч Х.Нямбаатарын асуудлыг үлдээчихсэн байх жишээтэй. Юуны учир, яагаад сугалж аваад үлдчихсэн нь бас тодорхойгүй.

“Бид уучлахгүй” хөдөлгөөний өчигдөр хийсэн мэдээллээс үзвэл Авлигын эсрэг хууль болон түүнийг дагалдаж гарах бусад хуулийг өөрчлөхөөр УИХ-аас ажлын хэсэг гарсан, Х.Нямбаатар гишүүн ажлын хэсгийг ахлаад явж байгаа юм байна. Гэтэл энэ хүний өөрийнх нь хөрөнгө орлого сүүлийн гурван жилийн дотор /2015-2018 оны байдлаар/ 29 саяас 442 сая болж 15 дахин өссөн, гэр бүлийнх нь орлого тав дахин, орон сууц, барилга нь хоёр дахин, автомашин хоёр дахин, мал аж ахуй нь 15 саяас 130 сая болж өссөн байх жишээтэй. Үүнийхээ эх үүсвэрийг тайлбарлахгүй байгаа хүн Авлигын эсрэг хуульд шаардлагатай өөрчлөлтийг хийж чадах болов уу?

Тиймээс Авилгын эсрэг хуулийг өөрчлөх гэж байгаа бол эхлээд уг асуудал дээр “ашиг сонирхлын зөрчилтэй” ажлын хэсгийн ахлагчийг эхлээд холдуулах шаардлагыг хөдөлгөөний залуус тавилаа. Дэд хорооны дарга Б.Бат-Эрдэнэ гишүүн ч гэсэн “хуулийн зохицуулалт энэ хэвээр байвал авилгын эсрэг тэмцэл хүссэн үр дүнд хүрэхгүй” гэдгийг хүлээн зөвшөөрч, хөдөлгөөний залуусыг дэмжиж байгаагаа илэрхийлэв.

Хачирхалтай нь, Авлигын эсрэг хууль батлагдаад, Ёс зүйн дэд хороо байгуулагдаад, УИХ-ын гишүүд хөрөнгө орлогын мэдүүлэг бөглөдөг, түүнийгээ нийтэд ил тавьдаг болоод хэр удсан билээ. Төдийгөөс өдий хүртэл хууль тогтоогчдын ч, олон нийтийн ч олж хараагүй хуулийн хийдлийг олж хараад олон нийтэд хандсан, анхаарлын өмнө авч ирсэн хөдөлгөөний залууст талархахаас аргагүй.  

Б.ЗАЯА

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Ихэнх нутгаар сэрүүсч, хур тунадас орно 9 цаг 38 минутын өмнө Нийслэлийн ИТХ дахь Ардчилсан намын бүлгийн ахлагчаар М.Тулгатыг сонгов 9 цаг 42 минутын өмнө Иргэдэд хэрэгтэй олон хуулийн төслүүд маань дэмжигдсэнгүй 9 цаг 51 минутын өмнө Ч.Улаан сайд аа! Уучлаарай чинь хэрэггүй, дахиж монголын төрд БИТГИЙ ОЙРТ 10 цаг 17 минутын өмнө Н.Номтойбаяр сонгуульд нэр дэвших болзлоо хангалаа 10 цаг 23 минутын өмнө 10000 программист бэлтгэх төсөл хэрэгжиж эхэллээ 11 цаг 10 минутын өмнө Монгол улс дэлхийн 30 улсаас 8498 иргэнээ эх оронд нь авчирчээ 11 цаг 34 минутын өмнө СЕХ-ноос Н.Энхбаярыг бүртгэхээс татгалзжээ 11 цаг 41 минутын өмнө БНХАУ гадаад улсын иргэдийг нэвтрүүлэхгүй байх шийдвэр хүчинтэй хэвээр байгаа гэв 11 цаг 49 минутын өмнө Монгол улсаас ОХУ-ын ард түмэнд 72 сая рублийн тусламж илгээлээ 13 цаг 4 минутын өмнө Шенгений бүсийн орнуудад зорчих хязгаарлалтыг сунгажээ 13 цаг 10 минутын өмнө Нийслэлийн 2000 цэгт хүний нүүр царайг таних ухаалаг камер суурилуулна 13 цаг 30 минутын өмнө "Салхитын ордын" хэргийн нотлох баримт 1.4 сая долларыг улсын орлого болгов 14 цаг 44 минутын өмнө Л.Мөнхтүшиг: Он гарснаас хойш 62111 хүн эх орондоо ирсэн 15 цаг 6 минутын өмнө Коронавирус: Эцэг, эх, асран хамгаалагчдад өгөх зөвлөгөө 16 цаг 13 минутын өмнө Алтанбулаг боомтоор эх орондоо ирэх иргэдийн АНХААРАЛД! 16 цаг 41 минутын өмнө Гадаадад гацсан монголчуудын эх орондоо ирэх сүүлчийн найдвар тасарлаа 17 цаг 16 минутын өмнө Цар тахлын нөхцөлд сонгууль зохион байгуулсан Солонгосын туршлага ийм 17 цаг 21 минутын өмнө Гурвалжингийн гүүрний доогуур байрлах авто замын хөдөлгөөнийг нээлээ 18 цаг 33 минутын өмнө Шатахууны үнийн асуудлаар мэдээлэл хийнэ 18 цаг 59 минутын өмнө
iИх уншсан
Х.Тэмүүжин: УИХ-д орж ирээд хулгай хийх, ах дүүгээ албан туш... Намын шалгуур үргэлж зөв байдаггүйг илтгэх цөөн баримт Орос гацааг хоёр хөршийн гацаа гэсээр байх уу? Үндсэн хуулийн өөрчлөлт: Цэцийг ч гэсэн сэгсрээд үзье Хожимдсон таван харуусал Эдийн засгийг “ХҮРЭЛСҮХ” хэмжүүрээр шинжихүй Эрүүдэн шүүсэн хэрэг: Эргэлзээтэй асуудлыг ил хэлэлцье Гадаадад гацсан монголчуудын эх орондоо ирэх сүүлчийн найдва... Цар тахлын нөхцөлд сонгууль зохион байгуулсан Солонгосын тур... П.Батчимэг: Дорнодод очихыг минь мэдээд нэг хүү зугтчих шиг ... В.Якунинаас С.Батболдод илгээгдсэн 4644 тоот захианы шаардла... Зорилтот бүлэгт чиглэсэн ипотекийн зээлийг арилжааны банкууд... Я.Санжмятав: Сонгууль нэлээд хүч тэнцвэргүй нөхцөл байдалд э... Франк Юнг: Бид энд тайван алхаж байгаа бол Германд ч гэлтгүй... Н.Баярмаа: Хайр гэдэг чинь нэг алдуурхаараа ухаанд дийлддэгг... О.Содбилэг гадаадаас ирж амжилгүй бүрэн эрхээ дуусгах нь Дэлхийн зөгийн өдөрт зориулав: Зөгийн нийгэмд үзүүлэх ач хол... Б.Хурц нарын 9 хүнд холбогдох шүүх хурал хойшлогдлоо УОК хөл хорио сунгах эсэхийг ирэх даваа гаригт хэлэлцэнэ "Урт цагаан” үйлчилгээний төвийг дахин төлөвлөх уралдааны ял...
Top