x

Ашиг сонирхлын зөрчилтэй хүнийг Авилгын эсрэг хуульд ойртуулж болох уу?

Өчигдөр “Бид уучлахгүй” хөдөлгөөний залуучууд төрийн ордонд орж, УИХ-ын Ёс зүйн дэд хороотой хамтарсан улс төрийн “акци” маягийн зүйл хийв.

Одоогоос 14 хоногийн өмнө тэдгээр нөхөд хөрөнгө орлого нь огцом өссөн УИХ-ын гурван гишүүний орлогын эх үүсвэрийг шалгуулахаар УИХ-ын Ёс зүйн дэд хороонд шаардлага тавьсан юм. Ёс зүйн дэд хорооны дарга Б.Бат-Эрдэнэ хөдөлгөөнийхний шаардлагыг хүлээн авч, хуулийн хугацаанд хариу өгөхөөр амласан билээ.

Үүнээс хойш Ёс зүйн дэр хорооны хурлыг хоёр удаа зарласан ч ирц хүрээгүй гэдэг шалгаанаар хоёр удаа хойшилсон байна. Хоёр өдрийн өмнө буюу лхагва гаригт арай гэж ирцээ бүрдүүлсэн ч хөрөнгө орлогоо хэлэлцүүлэх ёстой гурван гишүүн нь хуралдаа ирээгүй.

Ер нь бол “олон жилийн дундаж”-аа аваад үзсэн ч Ёс зүйн дэд хороо УИХ-ын бүрэн эрхийн дөрвөн жилд 1-2-хон удаа л хуралдаж байсан юм байна. 2000-2004 онд 1 удаа, 1996-2000 онд хамгийн олон удаа хуралджээ. Харин энэ удаагийн парламентын түүхэнд бол анх удаа хуралдаж байгаа нь энэ.

Гэвч арай гэж ирц нь бүрдсэн дэд хорооны гишүүд “Ёс зүйн дэд хороо ямар мөрдөн шалгадаг байгууллага уу. УИХ-ын гишүүдийн хөрөнгө орлогыг бид яаж шалгадаг юм” гэж даргыгаа баахан загнав. Эцэст нь “Хөрөнгө орлогыг нь шалгах нь зүйтэй, эсвэл шалгах шаардлагагүй” гэдэг дүгнэлт гаргаад АТГ луу шилжүүлчихье л дээ” гэсгээд тарцгаасан байдаг юм.

Харин өчигдөр мэдэгдэл хийсэн “Бид уучлахгүй” хөдөлгөөний залуус Авлигын эсрэг хуулинд өөрчлөлт оруулж, УИХ-ын гишүүдийн хөрөнгө орлогыг шалгах эрхийг АТГ-т өөрт нь аваачиж өгье гэдэг санаачлагыг гаргаж, хууль санаачлах эрх бүхий субектүүдэд үүнийг хүргэхээр УИХ-ын Ёс зүйн дэд хороонд хандсан нь энэ. Сарын өмнө төрийн гурван өндөрлөгт бас энэ саналаа хүргүүлсэн юм байна. 

Одоо үйлчилж байгаа Авлигын эсрэг хуулиар нийтийн албан тушаалнууд жил бүрийн хоёрдугаар сарын 15-ны дотор өмнөх жилийн хөрөнгө орлогоо мэдүүлж, түүнийг АТГ-ын вэб сайтад нийтэд үзүүлэхээр тавьдаг. Төрийн албан хаагчид хөрөнгө орлогоо худал мэдээлсэн тохиолдолд АТГ шалгадаг ч УИХ-ын гишүүдийнхийг болохоор Ёс зүйн дэд хороо луу явуулдаг. Нөгөө “халдашгүй байдал” энэ тэр нь хаалт болдог шиг байна. Хэрвээ УИХ-ын гишүүдийг шалгахдаа хүрвэл “эрүүгийн хэрэг үйлдсэнийг үйлдэл дээр нь тогтоосон”, эсвэл “прокурорын хүсэлтээр бүрэн эрхийг нь түдгэлзүүлсэн” байх шаардлага тавигдаад байна аа даа. Хуулийн дагуу.

Тиймээс УИХ-ын ХОМ гэдэг зүйл хэрэг дээрээ “нохой ч тоож шиншихээргүй” зүйл болоод байна. Үндэслэлгүй хөрөнгөжих гэдэг зүйл Эрүүгийн хууль дээр нь байгаа авч тэр заалт нь УИХ-ын гишүүдэд хамаардаггүй. ХОМ-тэй холбоотой асуудлыг АТГ-т шалгуулахаар харьяалуулсан ч УИХ-ын гишүүд дээр ирэхээрээ эрх мэдэл нь хүрдэггүй.

Тухайлбал, УИХ-ын гишүүн Х.Нямбаатарын хөрөнгө орлого гэнэт өсөхөд хүргэсэн орлогын эх үүсвэр болоод ХОМ-тээ бичээгүй хамаарал бүхий компаниудынх нь асуудлыг тодруулахаар жилийн өмнө өгсөн иргэний өргөдлийг одоо хүртэл Ёс зүйн дэд хороо хэлэлцээгүй байх жишээтэй. Яагаад хэлэлцэхгүй байна вэ? гэхээр "ирц хүрэхгүй байна аа" л гэдэг. С.Бямбацогт Ёс зүйн дэд хороог толгойлж байхдаа гурван удаа хурал зарлахад дарга нь ганцаараа ирсэн байдаг юм. Тийм дур зоргын. Дураа хүрвэл ирнэ, дургүйгээ хүрвэл ирэхгүй.

Сая хөрөнгө орлого нь гэнэт өссөн гурван гишүүний асуудлыг Ёс зүйн дэд хороогоор оруулсан ч Х.Нямбаатарын асуудлыг үлдээчихсэн байх жишээтэй. Юуны учир, яагаад сугалж аваад үлдчихсэн нь бас тодорхойгүй.

“Бид уучлахгүй” хөдөлгөөний өчигдөр хийсэн мэдээллээс үзвэл Авлигын эсрэг хууль болон түүнийг дагалдаж гарах бусад хуулийг өөрчлөхөөр УИХ-аас ажлын хэсэг гарсан, Х.Нямбаатар гишүүн ажлын хэсгийг ахлаад явж байгаа юм байна. Гэтэл энэ хүний өөрийнх нь хөрөнгө орлого сүүлийн гурван жилийн дотор /2015-2018 оны байдлаар/ 29 саяас 442 сая болж 15 дахин өссөн, гэр бүлийнх нь орлого тав дахин, орон сууц, барилга нь хоёр дахин, автомашин хоёр дахин, мал аж ахуй нь 15 саяас 130 сая болж өссөн байх жишээтэй. Үүнийхээ эх үүсвэрийг тайлбарлахгүй байгаа хүн Авлигын эсрэг хуульд шаардлагатай өөрчлөлтийг хийж чадах болов уу?

Тиймээс Авилгын эсрэг хуулийг өөрчлөх гэж байгаа бол эхлээд уг асуудал дээр “ашиг сонирхлын зөрчилтэй” ажлын хэсгийн ахлагчийг эхлээд холдуулах шаардлагыг хөдөлгөөний залуус тавилаа. Дэд хорооны дарга Б.Бат-Эрдэнэ гишүүн ч гэсэн “хуулийн зохицуулалт энэ хэвээр байвал авилгын эсрэг тэмцэл хүссэн үр дүнд хүрэхгүй” гэдгийг хүлээн зөвшөөрч, хөдөлгөөний залуусыг дэмжиж байгаагаа илэрхийлэв.

Хачирхалтай нь, Авлигын эсрэг хууль батлагдаад, Ёс зүйн дэд хороо байгуулагдаад, УИХ-ын гишүүд хөрөнгө орлогын мэдүүлэг бөглөдөг, түүнийгээ нийтэд ил тавьдаг болоод хэр удсан билээ. Төдийгөөс өдий хүртэл хууль тогтоогчдын ч, олон нийтийн ч олж хараагүй хуулийн хийдлийг олж хараад олон нийтэд хандсан, анхаарлын өмнө авч ирсэн хөдөлгөөний залууст талархахаас аргагүй.  

Б.ЗАЯА

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
Монголчууд 2030 онд дөрвөн сая, 2045 онд таван саяулаа болно 14 цаг 38 минутын өмнө Фауст хүн төрөлхтний мөнхийн асуултыг өнөөдөр биднээс асууж байна 14 цаг 53 минутын өмнө Түүхэнд бичигдэх хамгийн муу төсөв 16 цаг 15 минутын өмнө Зүг чигээ алдсан түмэн 17 цаг 40 минутын өмнө Өргөдлийн байнгын хороо иргэдийн 1072 хувьцааны мэдээллийг хойшлууллаа 19 цаг 23 минутын өмнө Төрийн тэргүүн, төрийн эргэлтийг яагаад дэмжээд байгаа юм бол?! 20 цаг 4 минутын өмнө Нийгмийн даатгалын тогтолцоог гурван давхаргатай болгоно 20 цаг 37 минутын өмнө Баянхошууны хөтлийн 200 өрхийг инженерийн шугам сүлжээнд холболоо 21 цаг 12 минутын өмнө Шүүх Ц.Сандуй, А.Ганбаатар нарт хуулийн заалтыг буруу хэрэглэж ял оноосон 21 цаг 19 минутын өмнө Бизнес эрхлэгчдэд татварын орлогын 90 хувийг буцаан олгодог болно 21 цаг 29 минутын өмнө Орос, Хятадын удирдагчид байгалийн хий нийлүүлэх хоолойн нээлтэд оролцоно 21 цаг 39 минутын өмнө УИХ-ын гишүүн асан Д.Гантулгад хоёр жилийн хорих ял оноолоо Уржигдар 23 цаг 10 минутад Цагдаагийн шалгалтад ЦЕГ-ын дарга нь өөрөө бүдрэв Уржигдар 17 цаг 00 минутад Иргэд худгаасаа халуун ус авах боломжтой Уржигдар 16 цаг 43 минутад Чикагод 900 гаруй нислэг хойшлогджээ Уржигдар 16 цаг 28 минутад Хүсэлт гаргасан хүүхэд бүрт мөнгө олгоход дахиад 20 гаруй тэрбум төгрөг шаардлагатай Уржигдар 16 цаг 22 минутад Албаны машиныг ялгах тэмдэгтэй болговол дахиад хүнд суртлын асуудал гарна Уржигдар 16 цаг 09 минутад Устаж үгүй болсонд тооцож байсан амьтны гэрэл зургийг авчээ Уржигдар 15 цаг 14 минутад Австралийн түймрийн утаа Шинэ Зеландад хүрэх төлөвтэй байна Уржигдар 15 цаг 00 минутад Засгийн газрын тусгай сангийн тухай хуулийн төслийг эцэслэн хэлэлцэв Уржигдар 14 цаг 09 минутад "Монголын Үндэсний фронт" хөдөлгөөний тэргүүнээр тоймч Ш.Гантулгыг томилжээ Уржигдар 12 цаг 57 минутад Монгол Улсын 2020 оны төсвийн төслийн гурав дахь хэлэлцүүлгийг хийв Уржигдар 12 цаг 36 минутад Хар тамхины асуудлаар ерөнхий хяналтын сонсгол зохион байгуулна Уржигдар 12 цаг 31 минутад Хүнээ мартсан төр буюу 2020 оны төсвийн төсөл Уржигдар 12 цаг 16 минутад Байнгын хороодоор ирэх оны төсвийн төслийг хэлэлцэнэ Уржигдар 10 цаг 31 минутад Мексикийн эрх баригчид Эво Моралест улс төрийн орогнол олгожээ Уржигдар 10 цаг 12 минутад Нийслэлийн 24 байршилд газрыг орон сууцаар солих төсөл хэрэгжүүлнэ Уржигдар 10 цаг 03 минутад Дундаж давхаргынхаа "турсагыг хуулах" бодлого Уржигдар 09 цаг 24 минутад Хар тамхины хэргээр ял тэнссэн хүмүүсийн 50 хувь нь дахин хэрэглэжээ Уржигдар 08 цаг 39 минутад Ганцаар захирах дэглэмийн орчин үеийн хувилбар Уржигдар 08 цаг 06 минутад Гарал үүсэл нь тодорхойгүй хүнсний бүтээгдэхүүн хилээр нэвтрүүлэхийг завджээ 2019-11-11 19:00 Х.Нямбаатар Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд болохгүй 2019-11-11 18:19 Нисэхгүй нисэхгүй гэхэд нь "нис нис" гэсээр байгаад... 2019-11-11 18:01 "Гадаад хүнийг орон байраар хангасан бол 48 цагийн дотор ГИХГ-т бүртгүүлдэг болъё" 2019-11-11 17:43 Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна 2019-11-11 17:33 АХБ-ны суурин төлөөлөгч ажлаа хүлээж авлаа 2019-11-11 16:28 Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг III хэлэлцүүлгээр батлахаар МАН-ын бүлэг санал нэгдсэн 2019-11-11 15:20 Угаарын хийтэй холбоотой дуудлага харьцангуй багассан гэв 2019-11-11 14:17 Спортын наадмын шилдгүүд тодорлоо 2019-11-11 13:32 АН нэр дэвшигчийнхээ дэнчинг 80-100 сая болгохоор ярьж байна 2019-11-11 13:18 Улаанбаатар-Истанбулын шууд нислэгийг ирэх оны нэгдүгээр сард эхлүүлнэ 2019-11-11 13:05 Т.Баярхүү: ЖДҮХС-гаас мөнгө хүүлсэн найман ААН-ийг шалгаж байгаа 2019-11-11 12:22 Монгол хөх тэнгэрийг хазаарласан Солонгос бөгс 2019-11-11 12:00 Мөрийтэй тоглосон гишүүдийг Зөрчлийн хуулиар шалгана, АТГ энэ хэргийг шалгахгүй  2019-11-11 11:55 Какүрюү М.Ананд Монгол Улсын иргэншлээс татгалзсан дөрөв дэх их аварга болов 2019-11-11 11:22 Хулгайчийг дэмжих нь хулгайлахыг нь хүлээн зөвшөөрч буй хэрэг юм 2019-11-11 11:05 М.Даваатогтох: Явцын дунд хэрэг замхардаг байдалд цэг тавих цаг болсон 2019-11-11 10:03 БХБЯ тусгай зөвшөөрлийг мэргэжлийн холбоодод шилжүүлэв 2019-11-11 08:45 С.Төмөрдулам: Хотын иргэний стандартыг бий болгох хэрэгтэй 2019-11-11 08:30 Солонгосын тал Д.Одбаярыг тавьж явуулсан уу? 2019-11-11 07:50
iШинэ мэдээ
ЦААШ ҮЗЭХ
Top