x

Өдөр тутмын хяналт нь эрүүл мэнддээ зориулж буй “Эрсдлийн сан” юм

Бид өдөр бүр амьдарч буй орчин, алхаж буй явган зам, замын түгжрэл, нүүрсний утаа, хэт их төвлөрсөн хотжилт, хүүхдийн цэцэрлэгийн хүртээмж... гээд олон зүйлд бухимдаж амьдардаг. Зөвхөн бухимдаад өнгөрөх биш, өөрчлөхийн тулд өөрсдийн хэмжээнд эргэцүүлж, санал бодлоо илэрхийлдэг. Ийм ч болохоор шийдвэр гаргах түвшний хүмүүс нийтийн эрх ашгийг хөндөж буй эдгээр асуудлыг тулхтай авч үзэж, ахиц гаргахын тулд ажилласаар ирсэн.

Гэсэн хэрнээ бид нийтийг хамарсан, нийгмийн чанартай аливаа асуудалд шүүмжлэлтэй ханддаг шигээ өөрсдийн эрүүл мэндтэй холбоотой асуудалд анхаарал хандуулж чаддаг билүү? Таны эрүүл мэндэд чимээгүй заналхийлж байдаг эмгэгүүдтэй яг хэзээ нүүр тулдаг вэ?

1978 оноос хойш артерийн даралт ихсэлтээр дагнан судалгаа хийдэг AHA /American Heart Association/ гэх байгууллагын хамгийн сүүлийн үеийн судалгаагаар цусны даралт ихсэх өвчтэй дөрвөн хүн тутмын нэг нь л “өөрийгөө бүрэн хянадаг” гэсэн бол хоёр нь “өөрийн артерийн даралтыг ихэсдэг гэдгийг мэддэг, гэхдээ хянадаггүй” гэжээ. Харин үлдсэн нэг нь энэ өвчлөлөө “хянаж чадахгүй” болсон байдаг гэсэн байна.

Үүнтэй ижил судалгааг манай Анагаахын Шинжлэх Ухааны Их сургуулийн Зүрх судасний тэнхим хийсэн бөгөөд үр дүн нь дээрхтэй төсөөтэй гарчээ. Нийт хүн амын 20,7 хувь нь цусны даралт ихсэлттэй, 7 хувь нь даралтаа хэвийн түвшинд барьж чаддаггүй гэсэн байна. Өөрөөр хэлбэл, таван хүн тутмын нэг нь даралт ихсэх өвчтэй, тэдгээрийн гурван хүн тутмын нэг нь л өөрийн өвчлөлөө хянаж чаддаггүй, эмээ тогтмол уудаггүй болж таарах нь.

Сүүлийн жилүүдэд залуу хүмүүсийн дунд (40+, 40-) гэнэтийн нас баралт ихэссэн талаар мэдээллийн хэрэгслүүд болон нийгмийн сүлжээгээр мэдээлэх болсон. Үүнд хүргэсэн хүчин зүйл юу болохыг олон талаас нь тайлбарлаж байгаа. Үүний нэгд цусны даралт ихсэх өвчнийг нэрлэж байна. Тодорхой хэлбэл, цусны даралт ихсэх эмгэг нь зөвхөн ахимаг насанд илэрдэг гэсэн ойлголт хуучраад байна. Зохисгүй хооллолт, согтуурлах ундааны хэт их хэрэглээ, хөдөлгөөний дутагдал, стресс гэх мэт хүчин зүйлүүд артерийн даралт ихсэхэд нөлөөлдөг. Тиймээс нэгэнт даралт ихэсчихсэний дараа тогтмол хяналт тавихаас гадна даралт ихсэхээс урьтаад дээр хэлсэн эрсдэлт хүчин зүйлүүдээс зутгах буюу өдөр тутмын хооллолт, амьдралын хэв маягаа  хянаж байх хэрэгтэй болж байна.

Саяхан санамсаргүй сонссон хөгжилтэй гэхдээ бодууштай нэгэн түүхийг энд хуваалцая. Сүхийн талбай дээр жил бүр л сум сумын төгсөгчид арав, арван жилийн зайтай цугладаг даа. Хур ихтэй энэ зуны нар ээсэн цөөхөн өдөр талбай дээр хуран цугласан арван жилийн найзууд хөөрч бужигнахын хажуугаар нэг нэгнээсээ “даралтны эмээ авсан уу, алийг нь уудаг вэ, өдрийн аль цагт нь уух нь зөв бэ” гэхчилэн аминчлахыг сонсох үлгэрлүүштэй санагдав. Мэргэжлийн эмч нар нэгэнт даралт ихсэлт гэдэг онош тавигдсан бол даралт бууруулах эмийг өдрийн цагт тогтмол уухыг зөвлөдөг. Ялангуяа манай 70, 80-аад оныхон нийгмийн харилцаанд оролцохдоо тогтсон хэв журмыг мөрддөггүй, адгаж эсвэл аргацаах хандлагатай нь ажиглагддаг. Ногоон гэрлээр зам гарах ёстойгоо мэддэг ч "улаан гэрлээр гүйх", дугаарлах ёстойгоо мэдэж байгаа ч "би энд байсан юм" гэж зүтгэх бол энгийн шахуу үзэгдэл. Нэг талаас ертөнцийн жамаа дагаад нас, жин нэмсэн, нөгөө талаас нийгмээ дагаад, үүрч байгаа ачаанаасаа шалтгаалаад стресс гэдэг зүйлд хэт өртөмтгий болсон эл үеийнхэн наадаж наргихдаа ч эрүүл мэндээ хичээж, эмээ тогтмол ууж хэвшинэ гэдэг бол эерэг жишээ билээ.

Хэлж ирэхгүй хийсч ирдэг гэнэтийн осол, үхлийг бид сөрөх боломжгүй байж болох ч цусны даралт ихсэх энэ өвчлөлийг өдөр тутам хянаад, энгэртээ халааслаад байх бүрэн боломжтой юм. Тиймээс залуу хүн та толгой өвдөх, хүзүү хөших, анхаарал саринах, төвлөрөл буурах, зүрх дэлсэх, дотор муурайрах гэх мэт шинж тэмдэг илрэх төдийд мэргэжлийн эмчид хандахаа мартуузай. Болж өгвөл энэ шинж тэмдэг илрэхээс өмнө эмчид хандаад, өөрийнхөө цусны даралтын дээд, доод хэмжээг мэдээд авбал эрүүл мэндээ насан туршдаа хянаад явах боломж танд байна. Хяналт бол таны эрүүл мэнддээ зориулж буй “эрсдлийн сан” гэдгийг санаж яваарай.

Ц.Булгантуяа



Хаан банк сангаас “Цусны даралт ихсэлтийн эсрэг аян”-ы хүрээнд сэтгүүлч, уран бүтээлчдийн дунд зарласан цусны даралт ихсэх өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэхийн ач холбогдол, эрүүл зан үйл төлөвшүүлэхэд ард иргэдийн анхаарлыг хандуулах, хүн амын эрүүл мэндийн боловсрол, мэдлэгийг дээшлүүлэх, уг өвчинтэй хамтдаа тэмцэх зорилгоор шилдэг бүтээл шалгаруулах уралдаанд зориулан нийтлэв.

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Жо Байден: Украины нутаг дэвсгэрт санаархаж байгаа ОХУ-ын үйлдлийг АНУ хэзээ ч хүлээн зөвшөөрөхгүй 2 мин Хүүхдийн мөнгийг бууруулж болох ч ялгаварлал гаргах ёсгүй 6 мин Б.Энхбаяр: Давхар дээлийн хязгаарыг авчихаар гишүүдийн дотор байсан чөтгөр амилдаг 59 мин Гадаад паспорт захиалахад цээж зураг авч очих шаардлагагүй боллоо 1 цаг 27 мин “Эрдэнэс Монгол” ХХК 117.2 тэрбум төгрөгийн зээл төлжээ 2 цаг 6 мин "Эрчим хүч, дэвшилтэт технологи, худалдаа эдийн засаг зэрэг олон чиглэлд хамтран ажиллах боломжтой" 2 цаг 24 мин Хятадын хөгжлийн жор: Зөв дүгнэ, Зорилгоо тодорхойл, Төлөвлө, Хий 2 цаг 51 мин GS25 сүлжээ дэлгүүр 10 хоног тутамд 12 азтан тодруулна 3 цаг 24 мин Малчин “эвдрэв” 3 цаг 31 мин Ихэнх нутгаар хүйтрэхийг анхааруулж байна 3 цаг 34 мин "Брюссельд..." 3 цаг 42 мин Монгол эмэгтэйчүүдийг хил дамнуулан худалдаалсан байж болзошгүй Сингапурын иргэнийг баривчилжээ 18 цаг 2 мин ОХУ-ын иргэд Монголоор дамжин Ази, Номхон далайн орнууд руу зорчих боломжийг бүрдүүлнэ 18 цаг 17 мин Нийслэлийн хөгжлийн 2023 оны төлөвлөгөөний төслийг баталлаа 18 цаг 48 мин БГД-т хийгдэж байгаа явган хүний зам засвар, шинэчлэлийн ажил 93,7 хувийн гүйцэтгэлтэй хэрэгжиж байна 19 цаг 9 мин Б.Цацрал: Хилээр орж ирсэн элэг нэгтнүүддээ туслах хэрэгтэй 19 цаг 24 мин Дайны дайчилгаанаас дайжин ирсэн иргэдийг албадан гаргахгүй байхыг зөвлөв 19 цаг 54 мин Дуучин Рианна 2023 оны Super Bowl тэмцээний халфтайм шоуг эхлүүлнэ 20 цаг 33 мин Төр, хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагааг эрчимжүүлэхийн төлөө байгаагаа онцлов 21 цаг 27 мин Монгол, Японы харилцааг өргөжүүлэн хөгжүүлэх, эдийн засаг, бизнесийн хамтын ажиллагааг нэмэгдүүлэх чиглэлээр ярилцлаа 22 цаг 31 мин
iИх уншсан
Гуйж гувшиж сайд болоод ганцхан үгээр салбараа татаж унагаас... МАН-ын удирдлагууд Х.Баттулгатай ял наймаалцсан нь үнэн боло... УОК-ын шийдвэрийг хууль бус эсэхийг шийдвэрлэх шүүх хурал хо... Э.Бат-Үүл: Төрийн албанд байгаа Путины "тавдугаар цуваа" Мон... Сайд нарыг чөлөөлж байгаа үндэслэлийг эргэж харъя "Зөвлөлтийн 1939 оны Финланд дахь түрэмгийлэл Украины 2022 о... Дайн байлдаан гэж хуваагдахын өмнө нэг зүйлийг ойлгох хэрэгт... М.Чулуунцэцэг: Долларын ханш надад нөлөөлөөд сүйд болохгүй г... ХАЙР ба АЛДАХ АЙДАС: Хайрла, гэхдээ дуртай зүйлдээ болгоомжт... Р.Даваадорж: Төсөв УИХ-ын 76 гишүүнд татвар төлөгчдийн мөнгө... Хэн бүхэнд хэрэг болох Хатан хаан II Елизаветын 10 ОНЧ ҮГ Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдорж Буриадуудыг Украинд байлдахын о... Д.Сарангэрэл: Хэн нэгнийг ад үзэх, хөрөнгө чинээгээр нь ялга... Иргэд ХНХ-ын сайд Д.Сарангэрэлийг огцруулахыг шаардаж Сүхбаа... Ерөнхийлөгч Путин Батлан ​​хамгаалахын дэд даргаа ажлаас нь ... Донецк, Луганск ард улс Орост нэгдэх асуудлаар бүх нийтийн с... Б.Жавхлан: ААН, байгууллагын цахилгааны тарифыг чөлөөлнө Япон иенийн уналтыг дэмжиж буйгаа зарлав Дайнд залхсан өнөөгийн Орос орон Дайны дайчилгаанаас дайжин ирсэн иргэдийг албадан гаргахгүй ...
Top