Хамгийн сонирхолтой нь сайд нарт чинь ч, танай намынханд ч таныг он удаан жил, УИХ-ын 2028 оны сонгууль хүртэл Засгийн эрхийг барина гэсэн итгэл бөх биш байна. “Итгэлгүй нийгэм дээрх эх орон гэж байдаггүй” гэж та өөрөө хэлсэн. Таны хийх ажил, хандах зүг энэ.

Бид заримдаа орчуулгаар биш ч, үндсэн монгол нэршлүүдийг хооронд нь хольж ойлголт ухагдахууны төөрөгдөл бий болгодог. Хэрээ, турлиах, алагтуу гурвыг, боршув уу, болжмор, бялзуухай гурвыг хооронд нь ялгалгүй дуртайгаараа нэрлэнэ. Үнэндээ шал өөр шувууд. Үүнтэй адил хөх ба цэнхэр, бор ба хүрэн, бөөрөнхий ба дугуй...? Харьцаа, харилцаа гэсэн шал өөр утгатай үгийг холиод “бэлгийн харьцаа” гэхээр эрхтнээ өөр нэгнийхтэй харьцуулж хэмжээд байгаа юм шиг? Үндэстний гэдгийг ч “үндэсний” гээд бараг дасчих шив дээ. Ганцхан Нэгдсэн үндэстний байгууллагын нэр л зөвөөрөө үлдэж. “Аугаа” гэдэг нь хүчирхэг, гарамгай, уужим, өгөөмөр, гэрэлт, эрчимт гэсэн утгатай, герег гаралтай үг. “Агуу” гэдэг бол том хөндий нүх, эндээс агуй, агуулах гэдэг үгс үүсчээ.

Үндсэн хууль дээд хэм хэмжээ мөн бол хүний эрх, түмний хүсэл мөрөөдөл няцаагдашгүй байж, түүний баталгааг дээд үнэт зүйл болгон тогтоохоос аргагүй. Улмаар энэхүү дээд үнэт зүйлдээ төрийн байгуулал, түүний удирдлага, эрх мэдэл, нийгэм, эдийн засгийн харилцааг нийцүүлэн бүтээх нь зүй ёс аж.

Х.Нямбаатар хотын даргаар ажилласан сүүлийн хоёр жилийн гаруйн хугацаанд нийслэлийн төсөв бараг дөрөв дахин нэмэгдсэн. 2026 онд зарцуулах төсөв нь гэхэд 11 их наяд. Атал нийслэлчүүдэд юу наалдсан бэ? Энэ их ялаас өөрөөр яаж мултрах вэ?

Ираны 28 мужийн 150 гаруй хотод эсэргүүцлийн жагсаал цуглаан болж байна. Гэвч цагдаа нар жагсаал цуглааныг тараахыг оролдож нулимс асгаруулах бөмбөг шидэж Исламын хувьсгалын дайчид жагсагсад руу гал нээсэн байна. Одоогийн байдлаар 62 хүн алагдаж түүний дотор 9 хүүхэд амь насаа алдаад байна. 2300 хүнийг баривчлаад байна.

Европын Холбоо, АНУ хоёр Египетэд хэрхэн хандахаа мэдэхээ байлаа, хий дэмий л ардчилсан хувилбартаа эргэж орохыг шаардаад байдаг. Гэхдээ Сирийн эсрэг хориг тавьсан шигээ Египетийн эсрэг хориг тавьбал том алдаа болно гэдгийг эрхбиш мэдрээд байдаг...

Н.Цэрэнхүү: Үндсэн хуулийн бүлэг, заалтуудаас олон зүйлийг ярьж болох боловч төрийн бэлгэдэл болсон сүлдний талаар яаж, хэлэлцэж, маргалдаж байсныг товч сонирхуулъя.

Ховард Роаркийн дүрийг Айн Рэнд Америкийн нэртэй архитектор Фрэнк Лойд Врайтаас санаа аван бүтээсэн гэдэг. Гэхдээ түүний үзэл бодлыг бус ажил мэргэжил, кареерийн хувьд санаа авсан хэмээн тайлбарласан байна. Энэ дүрээр Айн Рэнд өөрийгөө бодох үзэл бодол хувь хүний өөрийгөө үнэлэх үнэлэмжийн хамгийн төгс илэрхийлэл гэсэн санааг гаргахыг зорьжээ.

Аливаа юм хэтрэхээрээ утгагүй болдог. Төрийн хууль ч гэсэн хэт олшрохоороо аль нь хэрэгтэй, хэрэггүй гэдэг нь мэдэгдэхээ больдог. Хууль журам олширвол хүнд суртал ихэсдэг. Дарга нар олширвол улс орон нурдаг. Хулгайч, худалч олширвол улс орон сүйрдэг.

Явуухулан найрагч бол Найман овгийн хүн билээ. Монголын нууц товчоонд тодрон гардаг Найманы хаант улс нь манай түүх, соёлын ой санамжид онцгой байр суурь эзэлдэг. Тиймээс “Явуу” хэмээх эрхэм содон нэрийн цаад утгыг утга зохиол, түүх соёлынхон олонтаа тунгаан бодож ирсэн нь зүйн хэрэг. Найманчууд хаан цолоо “Ябгу”, өөрөөр хэлбэл “Явуу” хэмээн нэрлэдэг байжээ. Их найрагч Явуухулан энэ эртний хаан цолны утга, язгуур сүр, түүхэн бэлгэдлээр өөрийн нэр, уран бүтээлээ жигүүрлэсэн мэт санагдана. Түүний нэр бол хувь хүний тодотгол төдий бус, угсаа гарвал, түүхэн ой санамж, монгол язгуурын соёлын үргэлжлэл юм.

Жинхэнэ удирдагч гэдэг нь бусадтай санал нийлж харагддаг хүн биш, харин үнэн мэдээлэл өөрт нь хүрэх орчныг бүрдүүлж чаддаг хүн юм. Тэд хурдан хариу үйлдэл хийдэггүй, харин тайван тунгааж, ойлгож, тодруулж, бодит алхам хийдэг.

АНУ Вэнэсүэл дахь харгис дэглэмийг унагаснаар ард түмнийг нь жаргуулах гэсэн, эсвэл америкчууд тэр орны асар их нефтэд шунаж байгаа гэх мэтийн маш олон янз тайлбар одоо цуварч таарна. Үнэн байлаа ч тэр нь Америкийн гол зорилго ч биш, сонирхол ч биш. Ердөө л Монро номлолт гадаад бодлогын зарчим нь.

АНУ-аас хэрэгжүүлж байгаа үйл ажиллагааны давлагаа Монгол Улсыг ч хамарч магадгүй. Марко Рубио 2027 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд АН-ыг дэмжих өндөр магадлалтай бөгөөд ОХУ, БНХАУ-ын дундах Монгол Улсад нөлөөгөө тогтоохыг хүсэх нь гарцаагүй.

Хятад руу гаргах түүхий эдийн эрэлт буурах төлөв ажиглагдаж, Монголын эдийн засгийн өсөлт 2026 оноос саарах төлөвтэйг Дэлхийн банк танилцууллаа. Шууд утгаараа гацаж мохсон уул уурхайн зарим төслүүдээ хөдөлгөхөөс өөр аргагүй болов.

Манай ГХЯ судалж, нөхцөл байдлыг гярхай ажиглаж байгаа. Байр сууриа ч боловсруулж байгаа. Сүүл барихгүй гэдэгт итгэлтэй байна. Харин байр суурь шаардаад эхэлбэл төвийг сахихаа тэмдэглээд, Николас Мадурогийн дараа гарч ирэх тэр дэглэм ба Засгийн газрыг хүлээн зөвшөөрч дэмжих байр сууриа боловсруулчихсан байх нь зөв болох болов уу.

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн шинж жилийн мэндчилгээ нь удахгүй тэтгэвэртээ гарах гэж хүний үг шиг мөлгөр, мөлжүүргүй, хүчгүй, тун аядуу зөөлөн, бөөрөнхий болжээ. Энэ жилийн үгэнд олигтой эшлэл авах ч өгүүлбэр надад лав олдсонгүй ээ. Гол онцлох ажил нь яах аргагүй гадаад харилцаа, бүс нутаг болон дэлхийгээр явсан ажил, нутагтаа хүлээн авсан айчлалууд байсан. Эдгээрийн зорилго, гарсан үр дүн, ирээдүйд хүлээгдэж буй үр дүнг тоймлон ярьсан бол тун сонирхолтой байхаар байлаа.

Улаантнууд монголчууд бидний монгол төр, төрт ёсыг устгаад зогсоогүй, монгол хүний үнэт зүйлс буюу монгол ёс заншил, монгол түүх, соёл, монгол хэл, монгол бичиг, монгол сэтгэлгээ, Бурханы шашин, Эзэн Богд Чингис хааны төрт ёсны үзэл санаа, уламжлалт итгэл үнэмшлийг маань устгахыг оролдсон.

Биологийн нас хэмээх ойлголт бодит хэрэглээ болсон нь энэ чиглэлийн судалгаанд эргэлт авчирлаа. Паспорт дээрх нас хүний бодит бие махбодын байдалтай заавал таардаггүй гэдгийг олон жилийн турш ярьж ирсэн ч 2025 онд үүнийг хэмжих нарийвчилсан аргачлалууд бодитоор бий болов. Цус, эдийн дээж, бодисын солилцооны үзүүлэлтүүдэд суурилсан шинжилгээгээр нэг ижил насны хоёр хүний биологийн нас арван жилээс илүү зөрүүтэй байж болдгийг судалгаанууд харуулсан юм.

Сөрөг хүчин Засгийн газрыг огцруулдаггүй, олонхи өөрөө огцруулдаг. Одоо ч гэсэн “АН сөрөг хүчнийхээ үүргийг гүйцэтгэж чадах эсэхийг нь харъя” хэмээн ам асууж суугаа МАН-ын гишүүдээс “Оруулаад ирвэл кнопдоод явуулна даа“ гэсэн нэг тийм шүд зуулт амтагдсаар байгаа.

Эрдэнэт үйлдвэр, Эрдэнэс Тавантолгой, Монголросцветмет ТӨҮГ-аас гадна эрчим хүчний 11 компани, МИАТ ТӨХК, Төрийн банк, Хөдөө аж ахуйн бирж, Хөдөө аж ахуйн корпораци зэрэг 20 компанийн 10-66 хүртэлх хувийг гадаад дотоодын хөрөнгийн биржээр дамжуулан олон нийтэд нээлттэй хувьцаат компани болгох юм байна.