Ардчилсан нам сая бүрэн шинэчлэлт хийлээ. Энэ бол Монголын улс төрд хамгийн олон ялалт, ялагдлыг амсаж үзсэн нам. Дотоодын хагарал, фракцын тэмцэл, эрх мэдлийн маргаанаас болж олон удаа өөрсдийн боломжоо алдсан улс төрийн хүчин. Ардчилсан нам сүүлийн хэд хэдэн удаагийн сонгуулийн өмнө хоорондоо талцаж, өөр өөрсдийгөө унагадаг практик иргэдийг үнэндээ л залхаасан гэхэд хилсдэхгүй. Харин энэ удаагийн Үндэсний бодлогын хорооны хурлаараа овоо дориун шийдэлд хүрсэн нь олны анхаарлыг татаж байна. Учир нь Ардчилсан нам анх удаа удирдлагынхаа зохион байгуулалтыг хийхдээ фракцуудын төлөөллөө тэнцвэртэйгээр оруулж ирлээ. Тэднийг ҮБХ-ны гишүүдийн 90 гаруй хувь нь санал нэгтэйгээр дэмжлээ. Энэ бол Монголын улс төрийн томоохон хүчний хувьд “Өмнөх алдаагаа дахиж давтахгүй” гэсэн мессэж юм.
АН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга болон дэд даргаар сонгогдсон хүмүүсийг харахад нам доторх үе үеийн төлөөллийг багтаахыг зорьсон нь тов тодорхой харагдаж байна. АН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга гэдэг бол тухайн намын нүүр царай байдаг. Сая генсекээр сонгогдсон С.Баярцогт нийгэмд элдвээр хэлүүлдэг ч хийсэн гавьяатай хүн гэдэг нь маргахааргүй үнэн. Улс төрд зөвхөн популизмаар биш, бодит үр дүнгээр дүгнэх үе ирсэн цаг үед С.Баярцогт АН-д төдийгүй Монголын төрд хэрэгтэй хүн гэдгийг нийгэм гадарлана. Тэрбээр Монголын эдийн засгийг авч яваа Оюу толгойн мега төслийг хөдөлгөж чадсан. Өнөөдөр Монголын экспортын гол орлого, валютын урсгалын том эх үүсвэр Оюу толгой болсныг бүгд мэднэ.
АН-ын хоёр эмэгтэй дэд даргын нэг бол УИХ-ын гишүүн Л.Мөнхбаясгалан. Тэрбээр 2024 оны сонгуульд говийн бүсээс парламентын гишүүнээр сонгогдсон. Ерөнхийлөгч асан Х.Баттулгын тэргүүлдэг МоАХ-ны дэд даргаар ажилладаг. Шинэ үеийн эмэгтэй улстөрчдийн төлөөлөл болох Д.Энхтуяа АН-ын нэг дэд дарга нь. Тэрбээр 2024 оны сонгуульд АН-ын жагсаалтаар парламентын гишүүн болсон. Хэдхэн хоногийн өмнө байгуулагдсан "Ардчилсан сэргэлт" холбооны төлөөлөл болж АН-ын дэд даргаар сонгогдоод байна. П.Мөнхтулга гишүүний хувьд АН-ын дотоод сонгуулийн хүрээнд Архангай аймгийн АН-ын даргаар сонгогдсон. Энэ удаагийн ҮБХ-ны хурлаар намын дэд даргаар сонгогдлоо. П.Мөнхтулгын тухайд, Б.Пүрэвдорж тэргүүтэй туршлагатай улстөрчид багтдаг "Монде" фракцын төлөөлөл болон дэд даргаар сонгогджээ. АН-ын дэд дарга болсон Н.Ганибалын хувьд улс төрд удаан чанагдсан хашир. Намын аппарат, зохион байгуулалтын ажлыг мэддэг туршлага түүнд бий. Тэрбээр Сүхбаатар аймгаас УИХ-ын гишүүнээр сонгогдож, АН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байсан туршлагатай. Саяхныг хүртэл "Нэг Монгол" хөдөлгөөнийг тэргүүлж байгаад УИХ-ын гишүүн Г.Очирбатад ажлаа өгсөн.Хууль эрх зүйн салбарын төлөөлж буй Ч.Өнөрбаяр АН-ын дэд дарга боллоо. Тэрбээр АН-ын "Гранд Монгол" фракцад харьяалагддаг. Л.Гантөмөр намын дарга байх үед дэд даргаар нь ажиллаж байсан төдийгүй Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдоржийн хуулийн зөвлөхөөр ажиллаж байсан туршлагатай. АН-ыг бужигнаантай байсан он жилүүдэд эв түнжинг нь сахиулахаар оройлон ажиллаж байсан хүний нэг яалт ч үгүй мөн.
Эндээс харахад дээрх хүмүүсийн ард өөр өөр фракц, улс төрийн бүлэглэл бий. Гэхдээ тэд энэ удаа өрсөлдөхийн оронд тохиролцож чадсан нь том өөрчлөлт юм. Ирэх онуудад хоёр шатны том сонгууль тэднийг сорино. Ерөнхийлөгчийн болон парламентын сонгуульд амжилт үзүүлэхийн тулд дотроо бага маргах хэрэгтэй. Одоо хагаралдахаа болиод сонгуульдаа амжилт гаргах хэрэгтэй.
АН-ын энэ бүх зохион байгуулалтын ажил иргэдэд итгэл төрүүлж байна. Ирэх сонгуулиудад амжилт үзүүлэхийн тулд дотроо бага маргах хэрэгтэй. Мэдээж өнгөрсөн хугацаанд АН төгс байсангүй. Алдаа, оноотой он жилүүд өчнөөн элээсэн. Дотоод тэмцэлдээ хэт автаж, засгийн эрхийг авсан үедээ ч бие биеэ унагаах ажиллагаа хүртэл өрнүүлж байв. Гэхдээ одоо иргэд хэрүүл биш, хөгжил хүсч байгаа. Өнөөдөр АН-д итгэж буй иргэдийн хүлээлт маш тодорхой болсон. Үйлдвэрүүдээ сэргээх хэрэгтэй байна. Гадаадын хөрөнгө оруулалтыг татах хэрэгтэй байна. Хувийн хэвшлээ дарамталдаг бус дэмждэг төр хэрэгтэй байна. Шүүх нь хараат бус, хууль нь шударга үйлчилдэг улс хэрэгтэй байна.
Өнөөдөр бизнес эрхлэгчид хамгийн түрүүнд тогтвортой байдал хүсэж байна. Ам.долларын ханш тогтвортой байхыг хүсэж байна. Татварын орчин тааламжтай байхыг хүсэж байна. Төр нь данхайж, зөвшөөрөл лицензээр дарамталдаг биш, боломж олгодог байхыг хүсэж байна. Энэ бүхнийг хийхэд зах зээлийн эдийн засгийн философитой улс төрийн хүчин хэрэгтэй. Тиймээс хүмүүсийн итгэл найдвар дахин АН руу чиглэж эхэлж байна.
Монголын эдийн засаг хамгийн хурдацтай өссөн жилүүдэд АН засгийн эрх барьж байсан нь бодит үнэн. Монгол Улсын эдийн засгийн өсөлт 17 хувьд хүрч, гадаадын хөрөнгө оруулалт ар араасаа оочерлож, уул уурхайн том төслүүд хөдөлж, бизнесийн орчинд итгэл бий болж байсан тэртээх он жилүүд бол АН-ын засаглалын үеийн дүр зураг байв. Тэр өөрчлөлт, боломж, чөлөөт эдийн засгийн тааламжтай орчныг зөвхөн АН л авчирч чадна гэдгийг иргэд итгэж, хүлээж байгаа. Яг үнэндээ АН-ыг олон удаа өрсөлдөгчид нь биш, өөрсдийнх нь хагарал ялуулж байсан. Тиймээс АН-ын өнөөдрийн шинэчлэлийн хамгийн чухал шалгуур нь “Хэн ямар албан тушаал авсан бэ” гэдэгт биш. Харин хэр удаан хамтдаа явж чадах вэ гэдэгт том сорилттой нүүр тулна гэдгийг санах хэрэгтэй. Монголд шийдлээ хүлээсэн олон асуудал бий. Инфляци өндөр байна. Төгрөгийн ханш сул байна. Залуучууд гадаад руу тэмүүлдэг хэвээр байна. Эрүүл мэнд, боловсролын салбарын шинэчлэл хүлээгдэж байна. Энэ бүхнийг шийдэхийн тулд хүчтэй сөрөг хүчин бидэнд хэрэгтэй.
Иргэд одоо сүржин мэдэгдэл биш, бодит үр дүн хүсдэг болсон. Хэрэв АН дотоод эв нэгдлээ хадгалж, эдийн засгийн өсөлт авчирсан өмнөх туршлагаа шинэ цагийн шаардлагад нийцүүлэн хэрэгжүүлж чадвал Монголын улс төрд дахин шинэ салхи эргүүлэх болно. Харин дахин хуучин алдаагаа давтаж, фракцын зодоондоо живбэл ард түмний итгэл эргэж харахааргүй нуран унана. Өнөөдрийн энэ итгэл найдварын цаана асар том хүлээлт бий. Тэгэхээр АН ард түмний урмыг нь хугалчихгүй л байх хэрэгтэй.
Өдрийн сонин
