Шинжлэх ухаан

Химийн салбарын Нобелийн шагналтнууд тодорлоо
Японы химич Китагава Сусумү, Америкийн химич Ричард Робсон, Омар М.Яги нар энэ оны химийн салбарын Нобелийн шагналын эздээр тодорлоо. Энэхүү шагналыг металлорганикийн шинэ нэгдлүүдийг үүсгэснийх нь төлөө тэдэнд олгохоор шийдвэрлэжээ.
2025-10-09

Америк, Японы эрдэмтдийн хамтын нээлт Нобелийн шагнал хүртэв
Энэ оны физиологи, анагаах ухааны салбарын Нобелийн шагналын эзнээр Америкийн эрдэмтэн Мэри Э.Бранкоу, Фреду Рамсделлу, Японы эрдэмтэн Шакагүчи Шимонү нар тодорлоо. Уг шагналыг “өөрийн эрүүл эд эс рүү дайрахаас сэргийлдэг дархлааны тогтолцооны механизмыг нээсний төлөө” тэдэнд олгосон байна.
2025-10-07

Хүн төрөлхтний нээлтүүдийн үнэ цэнийг тодруулах Нобелийн долоо хоног эхэллээ
Шведийн нийслэл Стокхолм хотноо Нобелийн долоо хоног албан ёсоор эхэллээ. Өнөөдөр физиологи, анагаах ухааны Нобелийн шагналтнуудыг тодруулах бол ирэх өдрүүдэд бусад салбарт шагналын эздийг зарлана.
2025-10-06

Хүний арьсны эсээс үр хөврөл бүтээх туршилт амжилттай боллоо
АНУ-ын эрдэмтэд хүний арьсны эсээс гаргаж авсан ДНХ-г ашиглан анх удаа хүний үр хөврөл бий болгожээ. Энэхүү технологи нь хүний биеийн үндсэндээ бүх эсийг ашиглан шинэ амьдрал бий болгох боломжийг олгож байгаа тул насжилтаас эсвэл өвчнөөс шалтгаалсан үргүйдэлтэй тэмцэхэд тус дөхөм болно гэж судлаачид үзэж байна.
2025-10-02

Саудын Арабын элсэн цөлөөс 12 мянган жилийн өмнөх хадны сийлбэрүүд илрүүлэв
Саудын Арабын элсэн цөлөөс тэмээ, зээр болон бусад амьтныг биеийнх нь хэмжээгээр дүрсэлсэн хадны сийлбэр зургуудыг судлаачид илрүүлжээ.
2025-10-01

Монголын хиргисүүрийн ДНХ судалгаа: Хүрлийн үеийн хоёр нүүдэлчин овог зэрэгцэн амьдарч байжээ
Эртний олон ард түмний тухайд булшнаас өөр ямар ч ул мөр үлдээгүй байдаг. Гэхдээ оршуулгын ёс заншил болон булшнаас олдсон ясны ДНХ-гийн судалгаа нь археологчдод Хүрэл зэвсгийн үеийн нүүдэлчдийн амьдрал ахуйг судлах боломж олгожээ.
2025-09-30

Хятад дэлхийн хамгийн хүчирхэг центрифуг бүтээжээ
Дэлхийн татах хүчнээс 300 дахин их хүчтэй таталцлыг үүсгэх хүчин чадал бүхий центрифугийг Хятадын зүүн нутгийн Жэжян мужийн төв Ханжөү хотод ашиглалтад оруулжээ.
2025-09-30

Монголын хаднаас үнэт чулуу мэт цухуйсан үлэг гүрвэлийн нээлт
Монголын говьд орших хаднаас үнэт чулуу мэт цухуйж харагдсан олдвор шинжлэх ухаанд томоохон нээлт авчирлаа.
2025-09-22

NASA: 2030-аад оны эхээр Ангараг руу хүн илгээнэ
АНУ-ын Сансар судлалын агентлаг (NASA) Сар болон Ангараг гарагийг эзэмших өргөн хүрээний хөтөлбөр хэрэгжүүлж байна.
2025-09-05

26 орны төлөөлөгч оролцсон “Кибер сургуулилт-2025” эхэллээ
ЦХИХХЯ, Олон улсын цахилгаан холбооны байгууллага (ОУЦХБ) хамран “Ази, Номхон далайн бүсийн кибер сургуулилт-2025” хурлыг Улаанбаатар хотноо зохион байгуулж байна.
2025-09-02

Мароккод хуягт үлэг гүрвэлийн шинэ чулуужсан үлдэгдэл илрүүлжээ
Мароккогийн Атлассын уулсаас эрдэмтэд дөрвөн метр урт, хоёр тонн жинтэй өргөст хуягтай үлэг гүрвэлийн чулуужсан үлдэгдлийг илрүүлжээ.
2025-08-29

Энэ сард зургаан гараг нэг шугамд давхцана
Шөнийн тэнгэрт Сугар, Бархасбадь, Санчир, бүдэгхэн Буд нарыг тусгай төхөөрөмжгүйгээр харах боломжтой бол Тэнгэрийн ван, Далай ваныг зөвхөн дурангаар ажиглаж болно.
2025-08-15

XVIII-XX зууны үеийн ховор эд, өлгийн зүйлсийг багтаасан үзэсгэлэн дэлгэгдлээ
Чингис хаан Үндэсний музей, Талын язгууртан сан, Чингис хааны өв, соёлын хүрээлэн хамтран дэлгэж буй тус үзэсгэлэнд Чингис хаан Үндэсний музейн 28 дэсийн үзмэр болон Б.Амарсанаагийн хувийн цуглуулгад хадгалагдаж буй 29 ширхэг XVIII-XX зуунд бүтээгдсэн эд өлгийн зүйлс багтжээ.
2025-08-08

Везувийн дэлбэрэлтийн дараа Помпейд амьдрал үргэлжилсэн байж магадгүй
Эртний Ромын Помпей хот галт уулын дэлбэрэлтийн улмаас сүйрсний дараа хүмүүс тус хотын балгасанд амьдрахаар эргэн ирж байсныг шинэ баримт харуулжээ.
2025-08-07

Дэлхий ирэх сард Нарнаас хамгийн хол цэгт хүрнэ
Дэлхий Нарны эргэн тойронд эргэх эллипс хэлбэрийн замаараа долоодугаар сарын 3-ны өдөр афелид хэмээх хамгийн хол цэгтээ хүрэх бөгөөд энэ үеэр Нар Дэлхийн тэнгэрт хамгийн жижиг хэмжээтэй харагдана гэж Москвагийн одон орон судлалын төвөөс мэдээллээ.
2025-06-25

Монголын шинжлэх ухаанд гурван эрдэмтэн академич хэргэм хүртлээ
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх үндэсний шинжлэх ухааны хөгжилд оруулсан онцгой хувь нэмэр, эрдэм судлалын бүтээлч ажлыг үнэлэн нэр бүхий гурван эрдэмтэнд Академич хэргэм хүртээлээ. Энэхүү хүндтэй шагналыг дараах гурван эрдэмтэн хүртсэн байна.
2025-06-20

Дэлхийн хамгийн өндөр уулс: Байршил ба аюулын хүчин зүйлс
Дэлхий дээр найман мянган метрээс илүү өндөртэй арван дөрвөн уул байдаг бөгөөд тэдний ихэнх нь Балба, Хятад, Энэтхэг, Пакистан зэрэг орнуудад, голчлон Гималай болон Каракорумын нурууны системд оршдог. Эдгээр аварга сүрлэг оргилууд нь уулчдын хүсэл тэмүүллийг хөдөлгөдөг ч, аюултай байдлаараа алдартай.
2025-06-19

Наран дээр X зэрэглэлийн хүчтэй дэлбэрэлт болов
Өнөөдөр Наран дээр хамгийн хүчтэй буюу X зэрэглэлийн дэлбэрэлт болсон тухай Нарны идэвхжилийг ажиглах төв мэдээллээ.
2025-06-18

“Solar Orbiter” Нарны өмнөд туйлын зургийг илгээв
Европын сансар судлалын агентлаг (ЕКА)-ийн “Solar Orbiter” хөлөг Нарны өмнөд туйлын гэрэл зургуудыг анх удаа маш өндөр нарийвчлалтайгаар авч, Дэлхий рүү амжилттай илгээжээ. Энэ нь Нарны идэвхжил болон түүний мөчлөгийг илүү гүнзгий ойлгоход чухал түлхэц болох юм.
2025-06-12

Эрдэмтэд хорт хавдрыг шинж тэмдэг илрэхээс гурван жилийн өмнө илрүүлэх боломжтой аргыг тогтоов
АНУ-ын Жон Хопкинсийн их сургуулийн эрдэмтэд хорт хавдрын онош тавигдахаас гурван жилийн өмнө цуснаас илрүүлж болох аргыг олсон талаар EurekAlert сэтгүүл мэдээлжээ. Судалгааны багийн дүгнэлтээр, хавдрын эсүүдийн ялгаруулдаг генетикийн материал (cfDNA)-ыг хүний цуснаас урьдчилан илрүүлэх бүрэн боломжтой болжээ.
2025-06-10
