Өчигдөр ЦЕГ мэдээлэх хийж байна. "Хамгийн сүүлд 10 дугаар сарын 14-нд Дорноговь аймагт 12 настай хүүхэд хойд эцэгтээ хүчиндүүлсэн, мөн Дундговь аймагт 10 сарын 2-нд хойд эцэгтээ хүчиндүүлсэн хэрэг гарсан" ... Үргэлжилүүлэн мэдээллэнэ 2018 оны 9-р сарын байдлаар 79 хүүхэд хүчингийн хэргийн хохирогч болоод байна ... 

Хамгийн түрүүнд энэ бол амьдрал дээр Монгол улсад таны хажууханд болоод байгаа зүйл гэдгийг мэдэрч ойлгох хэрэгтэй. Энэ бол зүгээр нэг таны уншаад өнгөрдөг мэдээ байх ёсгүйг, дотор тань арзасхийгээд зугтдаг сэдэв байх ёсгүйг ойлгох ёстой. Хүний үйлдэж буй энэ бузар үйлийг эцэстээ ХҮМҮҮС л зогсоож чадна. Тэр нь заавал гав гинжтэй цагдаа биш, заавал хууль цааз биш зүгээр л эцэг эх, хөрш айл, энгийн хүмүүс тэд олуулаа нэг зүйлийг үнэн голоосоо ойлгож нэгдсэн үедээ маш хүчтэй байж болохыг бид ойлгох ёстой. Сүүлийн хэдэн жилд бид юун дээр алдав ?

/ 7 хоногийн тэмцэл / 
Бид юманд өнгөц ханддаг, их хурдан санаа амардаг, тууштай биш, хамгийн гол нь ХУРДАН ҮР ДҮН-г л хүсдэг. Тэр нэг новшыг цаазалчих юм бол л түүний цаана байгаа 1000 хүүхэд аврагдчих мэт сэтгэдэг. Шөнө бүр чимээгүй уйлж байгаа охидыг тийм зүйл байгааг гэдгийг мэддэг болсон хэрнээ л хуурамч сэтгэлээ засахыг оролдоно. Гэтэл хүчирхийлэл гэдэг зүйл хэзээ ч тийм хурдан биш, нэг жил хоёр жилд арилчих зүйл биш юм байна гэдгийг бид ойлговол ойлгохоор олон цус, хүчин, амь насыг алдлаа. Хэнийг ч тайган болгоод олны нүдэн дээр яргалсан бусад нь сүнсээ залгиад сайн хүн болчихгүй гэдгийг ойлгох ёстой.

/ Улс төрчид хэвлэл мэдээллийнхэний зажилсан бохь / 
Гэнэт л нийгэм учиргүй хүчирхийллийг ярьдаг болсон. Үүнийг яривал улс төрчид гоё харагддаг болж, сонгуулийн сурталчилгаагаар хүний наймааны эсрэг үг хэлнэ. Хамгийн сенсаацтай аймар хэргийг давтан давтан орилж байсан болохоос үүний уг шалтгааныг судалсан, эрэн сурвалжилах ажил хийсэн дарга, сэтгүүлчид маш цөөхөн. Тэр яриад байгаа хүүхдүүдийнхээ царайг нь харж, биеээрээ уулзаж ч үзээгүй дарга нар үүнд санаа тавьж буй мэт дүрийг үзүүлж зурагтаар ярина. Хэвлэлийн бага хурал зарлачихаад ТББ руу залгаж "За байз нөгөө хүүхэд чинь яасан гэлээ би одоо зурагтаар ярих гээд байна" гэж хэлэх хүүхдийн байгууллагын дарга, төрийн албан хаагчийг чихээрээ сонсож байлаа. Гэтэл одоо нөгөө заазуурдуулсан 5 настай хүүгийн аавын авсан ял нь өршөөлөөр дуусаж өнөөдөр наранд гарч ирчихээд дахиад л дарамтлаад явж байна, 2 настай охиноо хазсан аавын ял дахиад л өршөөлөөр дуусчихсан гарч ирээд инээгээд явж байгаа. Тийм ээ та бидний мэддэг хэргүүд цаг хугацаа ингээд л өнгөрчихлөө 2 настай охин одоо дөнгөж 7 настай ... Хорихын дараахи нийгэмшүүлэх ажиллагаа гэх мэт зүйлсийг ярьдаг хэрнээ тийм аюултай нөхдүүдийг шоронгоос гаргаад л хайхрахгүй хаячихдаг, өршөөдөг, уучилдаг ...

/ Энэ үзэгдэл өөрөө нэг жилийн дотор үүсээгүй ! /

Нийгмийн ороо бусгаа шилжилтийн үе, архидалт, гэр бүл салалт, стресс сэтгэцийн эмгэг, хууль эрх зүйн орчин, төр засгийн цаасан дээр хийсэн хоосон ажил гэх мэт олон суурь хүчин зүйлсийн олон жил хураагдсан үр дагавар идээ бээр нь. Энэ тэмцэл бол урт хугацааны тэмцэл. Хүн бүр, өдөр бүрийн амьдралдаа талх идэж, цай уудаг шигээ үзэл бодолдоо гүн шингээх ёстой хандлага, тэмцэл байх ёстой. Тэмцээд байгаа хүмүүс нь магадгүй эрүүл саруул хүмүүс биш тэр шар хадны эмнэлэгт хэвтэж байх ёстой хүмүүс гудамжаар зүгээр мэт явж байна. Архи, улирал солигдох үед эмгэг нь илэрч санаанд оромгүй үйлдлийг хийж байгаа явдал ч бий.

/ Бид юу хийж чадах /
Нэг гүн амьсгаа аваад 7 хоногийн биш ядаж 7 жилийн тэмцэлд ормоор байна. Энэ бол өдөр бүр хийх ёстой зүйл, урт хугацаанд суулгах ёстой дадал гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Хамгийн түрүүнд хийх ёстой ажил хэцүү биш, эхлээд ойр тойрондоо, найз нөхөд, хамаатан садан, хөрш айлд, нэг орцонд чинь ийм хүчирхийлэл ийм аюул байгаа үгүйг маш сайн ажиглах хэрэгтэй. НҮДЭЭНЭЭЖ одоо асуудлыг өөр нүдээр харах хэрэгтэй болох нь. Ингээд өөрийнхөө ойр тойрноос эхлээд өөрчилөлт хийж эхлэх хэрэгтэй. Ямар ямар найз чинь охин хүүхэдтэй тэгсэн хэрнээ гэртээ хүн авчирж архидаж байна, тасарч унадаг уу, яагаад дээд айлд чинь үргэлж орилж уйлсан дуу сонсогдоод байна, ямар хамаатны хүүхэд чинь див дав хийж бүхнээс цочоод нэг л өөр болчихов ... Улаам цайм зарим нэг зүйл дээр нь бага багаар баримт цуглуулж эхлэх хэрэгтэй. Тэр нь нүүр номон дээр тавьж шуугих зорилготой биш харин цагдаагиийн байгууллагад гомдол гаргаж, 108 утсанд мэдээллээ өгөхөд, нэг ёсондоо нууцыг чандлан хадгалах үүрэгтэй хүмүүстэй уулзахад гол баримт болно. Өөрөө хэрвээ хүчирхийлэлд амьдардаг хэлэх зориггүй чимээгүй амьдардаг бол хүчирхийлэлд өртөж буй бүх мэдээллээ цуглуул, баримтжуул, гэрч үүсгэхийг хичээ. 10 жил хүчирхийлэл яргалал дунд амьдарлаа гэж уйлах хэрнээ нэг ч баримтгүй яг хуулийн өмнө яваад очиход яаж ч нотлох чадваргүй чөтгөрийн тойрог үргэлжилдэг тохиолдол олон бий.

/ Ямар ч нөхцөлд хохирогчийн талд зогс! /
Нийгэм өөрөө ямар аймар хүчирхийлэл үйлддэг гээч. Хүчирхийллээсээ мултрахаас тийчилж байгаа хөөрхий хүмүүсийн далавчийг бид тасалж, нулимдаг .... Хохь нь муу янхан өөрөөсөө л болоо биз ! Харваас явдалтай айлгүй амьтан байна ...Хүн ямар ч төрхтэй, архичин царайтай, буруу үг хэлтэй байж болно. Тэглээ гээд тамлуулж байхдаа таарсан амьтан хохь нь, чи хүчирхийлүүлэх ёстой гэж хандаж хэзээ ч болохгүй. Бид хохирогчийн талд зогсож чадахгүй юм бол хэзээ ч тэд тэр тойргоос гарч чадахгүй.

/ Мэдээдэлд хүлээцтэй ханд /
Битгий энэ сэдвийг шогло, сенсаацли, хүчийг нь сулруул, зугаагаа гарга. Учир нь энэ бол бүхэл бүтэн хүний амьдрал ! Нэг дархлаа аваад хүн тоохгүй болчихвол маш эмгэнэлтэй зүйл. Хогийн новшнууд хандалт цуглуулахын тулд гадаадын бичлэг шээр хийж хүн гүтгэн, хэдэн жилийн өмнөх шийдэгдсэн хэргээр улс төрийн дайралт нэгэн руугаа хийх нь их. 5 хором анхааралтай харахад үнэн зөв нь мэдэгдэнэ. Битгий тэдний золиос бол.

Он гараад Лантуун дохио Ид шидийн орон хүүхэд хамгааллын төвд 0-18 насны хүүхдийн хүчирхийллийн 48 кейсийг амжилттай шийдвэрлэж, хууль өмгөөлөл, эмчилгээ, бичиг баримт, сэтгэлзүйн эмчилгээ, байр орон хамгааллаар хангажээ. 48 хүний амьдрал, амар амгалан ирээдүй, шийдэл, эргэх холбоо ... Энэ төвийг бид хамтдаа босгосон, ард түмэн бид хүнд асуудалд бодит шийдэл гаргалгаа дэвшүүлээд байр саваа босгоод төр засгийн ямар нэг тусламжгүйгээр өөрсдөө хүүхдээ хамгаалж чадаж болж байна. Чамлахаар чанга атгацгаая. Бид илүү ихийг хийж чадна. Ингэлээ гээд төр засгийн ажлыг сайн дурынхан хийх ёстой гэсэн үг биш, үнэхээр тийм 5-6 тэрбум төгрөг төр засагта нь байдаг юм бол зөв зүйлдээ, бодитой харагдахуйц зүйлд хүүхдийн төлөө зарцуулах ёстой гэж бодож байна. 1 тэрбум төгрөгөөр ард түмэн ид шидийн орон босголоо хэн ч үзий харий гэхэд тайлань нь амьдрал дунд үр дүнтэйгээ харагдаж байна, тэгвэл тэр хүүхэд хамгааллын 6 тэрбум төгрөгийн хийсэн ид шидийг нь нэр харж үзэж урам авмаар байна гишүүд ээ ! Арай ч тавилга авчихаагүй байлгүй дээ ...

Эцэст нь 1000 сайн хууль байгаад, 1000 цаазын ял байгаад, 10 жил 20 жил хүнд тогтсон зан араншин, хүчирхийлэх зуршил эмгэгийг нэг хууль гэнэт өөрчилж чадахгүй, нэг хүн нэг ТББ хэзээ ч барахгүй, цагдаа төр дангаараа ч дийлэхгүй хүн бүр "Сайн дурын хүүхэд хамгаалагч" "Хүчирхийллийн эсрэг тэмцэгч" болох ёстой. Ядаж нэг сая сайн дурын тэмцэгч, үүнийг зүрх сэтгэлээрээ ойлгосон цагт, тийм иргэдтэй байхад бид сайн цагийг хурдлуулж чадна гэж итгэнэ.

Лантуун дохио

https://www.facebook.com/lantuundohio/
Ч.Ганжавхлан