x

Данзангийн Нямсүрэнгийн "Дөрвөн цаг" шүлгийг дуу болгож, наадмаар олны хүртээл болгоно

Төгөлдөр хуурч, хөгжмийн зохиолч Б.Чинбат Ардын хувьсгалын 100, 101 жилийн үндэсний их баяр наадмын хөгжмийн зохиолчоор ажиллана.

Энэ жилийн баяр наадмын нээлт, хаалтын үйл ажиллагааны хөгжмийн зохиолчийн ажлын онцлог тулганы гал бадраах ёслолд зориулсан хөгжмийн бүтээлийг шинээр туурвих бөгөөд Данзангийн Нямсүрэнгийн "Дөрвөн цаг" бүтээлийг дуу болгон амилуулж байна.

Ингэхдээ монголчуудын дөрвөн цагийн аж амьдралыг гайхамшигт бүтээл болгон үзүүлэхээр бэлтгэж байна.




Данзангийн Нямсүрэнгийн "Дөрвөн цаг" шүлэг

1.

Бороо ганц нэг дуслах нь сайхан
Борог өвс норсон байх нь сайхан
Хаврын цас гэр лүү урсах нь сайхан
Хаа нэгтээ шувууд ганганах нь сайхан.

Алтан хараацай дэргэдүүр нисэх сайхан
Аяны хүн манай уяанд буух сайхан
Айлын маань айлд бүсгүй байх сайхан
Айл нүүж ирэх сайхан.

Хангайн бороо гэнэт асгах нь сайхан
Харанхуйн дунд цахилгаан гялбах нь сайхан
Хонон өнжин бороо зүсрэх нь сайхан
Холоос гийчин ирэх сайхан.

Шаргал талын өвс халиурах нь сайхан
Шанхны үзүүрт салхи сэвэлзэх нь сайхан
Сартай шөнө бухал дээр унтах сайхан
Чамайг зүүдлээд, газарт ойчих сайхан.

Үе үе бороо амсхийх сайхан
Өлгөсөн цувнаас ус дусах нь сайхан
Үүлэн чөлөөнөөс нар гарах нь сайхан
Үүдээр болжморууд нисэн өнгөрөх сайхан.

Шөнө дөлөөр хүлэг морь янцгаах нь сайхан
Шүлэг нойрноос сэрж орчлонг бодох сайхан
Өрхний завсраар гэгээ орох сайхан
Өглөө болох сайхан.

Цайран цайран бороо орох нь сайхан
Цавьдар морьтой хүн наашаа давхих нь сайхан
Борооноос өмнө ирлээ гэж ярих нь сайхан
Боржгон эмээлээ аваад орж ирэх нь сайхан.

Хөх лонхон тогоруу дуугарах нь сайхан
Хөдөө цайдам борооших сайхан
Анирхан ахуйд цэцэг дохих сайхан
Аадрын өмнөх байдал сайхан.

Тооноор сар гэрэлтэх сайхан
Тогоотой сүүнд тусах сайхан
Шөнө орой гарах сайхан
Чөдөртэй морь тургилах сайхан.

Шиврэн шиврэн бороо орох сайхан
Ширэг зүлэг ногоорох сайхан
Зүүн өмнө солонго татах сайхан
Зүсэр бороо гэрэлтэх сайхан.

Гэгээн борооны усыг тосох сайхан
Гэзэг үсээ хүүхнүүд угаах сайхан
Агь хөмүүлийн үнэр сэнгэнэх сайхан
Аясхан бодол хол ойрыг санах сайхан.

Үдшийн бүрийгээр ирэх сайхан
Үүрийн гэгээгээр явах сайхан
Өнгөт дэлхий нь уяран уйлмаар сайхан
Өргөн хорвоо нь дуулан жаргамаар сайхан.

Эх нутаг минь шүлэг шиг сайхан
Эх орон минь дуу шиг сайхан
Эргэх дөрвөн цагт амьд явах сайхан
Эрээнцавд бороо орох сайхан.

2.
Өглөө болоход цас орсон байх нь сайхан
Өрхний оосор даялахад тооноор цас унах сайхан
Гадаа уул толгод гялалзах нь сайхан
Ганц нэг өвс салхинд сэвэлзэх нь сайхан.

Үдэш орой айлын гэрэл харагдах сайхан
Үрээ морины хөл хөнгөрөх сайхан
Хонох айлд үеийн бүсгүй байх сайхан
Хоточ нохой сарны гэрэлд хуцах сайхан.

Тооноор цас будран орох нь сайхан
Тогооны таган дээр унаад хайлах нь сайхан
Гэрийн хойморт аав суух сайхан
Гэрэлтэй үүдээр ижий орж ирэх сайхан.

Хөтлийн оройд нар тусах сайхан
Хөсөг тэрэг гарч ирэх сайхан
Тэрэгний дугуй чахран чухран эргэх нь сайхан
Тэргэн доороос шувуу нисэх сайхан.

Тэнгэр будангуйрч сундайх нь сайхан
Тэртээ холын юм үзэгдэх үгүйтээ нь сайхан
Салхи эргэж утаа хуйрагнах сайхан
Цас эргэлдэн эргэлдэн малгайлах сайxан

Зуухны галд нозоорон нойр хүрэх сайхан
Зуны орой согтов гэж тэрхэн зуур зүүрмэглэх сайхан
Хээ-.. Цай уу гэж бүдэг бадаг үг дуулах сайхан

Цайдам хоолойтой цайвалзаж цахилах сайхан
Цаадах уулс гял гялсхийн харагдах сайхан
Цас шуурч тогтоод гялбас гялбасхийх сайхан
Цагаан өндөр мэлтэс мэлтэсхийх сайхан

Одод тодрох нь сарны ойролцоо илүү сайхан
Онгон талд адуу минь байх шиг сайхан
Он цагийн гурван марал бодол зөгнөх сайхан
Ондоо гаригийн хөлөг ирж явах шиг сайхан

Цас орон орон лавсах нь сайхан
Цаг эргэж ирэх сайхан
Царайлагхан чамайгаа, намайг тоогоогүйг тоосон гэж бодох сайхан
Цаг гэрт цохилсоор байх нь сайхан

Тэргэл сартай шөнө гадаа зогсох сайхан
Тэргэн дээр хураасан бараа сүглийх нь сайхан
Тэртээх хөндий цайвартаж сүүдэртэх нь сайхан
Тийшээ очмооргүй аймар санагдах сайхан.

Явган шуурга гадаа исгэрэх сайхан
Яндан юмуу нэг юм, хаа нэгтээ дар дархийх сайхан
Гэнэт гэнэт нүдгүйлэн харанхуйлах нь сайхан
Гэрийн хаяагаар цас хунгарлах нь сайхан

Айлын гэрээс хүмүүс гарцгаах нь сайхан
Арилсан тэнгэрт шувууд нисэх сайхан
Уул тал руу гүйх сайхан
Улаан хацартай хүүхдүүд тоглох сайхан

Үдшийн бүрийгээр ирэх сайхан
Үүрийн гэрээгээр явах сайхан
Өнгөт дэлхий нь уяран уйлмаар сайхан
Өргөн хорвоо нь дуулан жаргамаар сайхан

Эх нутаг минь шүлэг шиг сайхан
Эх орон минь дуу шиг сайхан
Эргэх дөрвөн улиралд амьд явах сайхан
Эрээн цавд цас орох сайхан

3.
Цас хайлж, ханзрах сайхан
Цаг ирэх сайхан
Чамайг хүлээх сайхан
Цаг харах сайхан

Шувуу ирээд буух сайхан
Чулуун дээр суугаад нисэх сайхан
Харгуй замаар хүн явах сайхан
Хадан дээр би суух сайхан

Айлын бүсгүй усанд явах сайхан
Арын булаг руу дурандах сайхан
Цэнхэр зэрэглээ сүүмэлзэх нь сайхан
Цэнхэр дээл чамд зохих нь сайхан

Толгодын орой зэргэлтэх нь сайхан
Торгон салхи сэвэлзэх сайхан
Хөх ногооны униар татах сайхан
Хөх мананд ороолгон суух сайхан

Амгалан шөнө нойр хулжих сайхан
Алсын чимээ анирлах сайхан
Бүүр түүр холд нэг юм жингэнэх сайхан
Бүүвэй бүүвэй хорвоо сайхан

Хэн нэгэн ирээд явах сайхан
Хэрэг болгож надаас, гал байна уу? гэх сайхан
Ертөнцийг аргадах хийгээд, бусдыг бодох сайхан
Юм бүхнийг хайрлах, гол мөрөн урсах сайхан

Цөн түрж, гол урсах нь сайхан
Цөмөрвөл, би бас урсана даа гэж бодох сайхан
Өглөө голын эрэгт, ганцаархнаа сайхан
Орой голын эрэгт, хоёулаа сайхан

Хашаа тэргэн дээр шаазгай үглэх сайхан
Хаанаас хэн ирэх нь зөн шиг сайхан
Дөрвөн зүгээс ураг садан ирэх нь сайхан
Дөтийн замаар хань нөхөд ирэх нь сайхан

Цэнхэрлэж нутгийн бараа харагдах нь сайхан
Цэлэлзэх нүдний нулимс гарах нь сайхан
Дөрөөн дээр өндийгөөд исэгрэн давхих сайхан
Дөрвөн туухай хооронд шувуу нисэх сайхан

Хаврын өглөө эрт босох сайхан
Хазаар аваад моринд явах сайхан
Сэрүүн цас үнэртэх нь сайхан
Сэмжин өөхнөөс нь хүлхэх сайхан

Он он жил хөдөө суух сайхан
Од мэт хөх дан сууцанд амьдрах сайхан
Дээр яваа сансрын хөлөг эргэж ирэх сайхан
Дээврийн цас хайлж янжуур цог дээр дусах сайхан

Ургамал цэцэг ургаж ногоорох нь сайхан
Утасны мод хөхөрч гандах нь сайхан
Он жилүүд ирэх сайхан
Он жилүүд одох сайхан

Үдшийн бүрийгээр ирэх сайхан
Үүрийн гэгэээгээр явах сайхан
Өнгөт дэлхий нь уяран дуулмаар сайхан
Өргөн хорвоо нь дуулан жаргамаар сайхан

Эх нутаг минь шүлэг шиг сайхан
Эх орон минь дуу шиг сайхан
Эргэх дөрвөн улиралд амьд явах сайхан
Эрээнцавд гол урсах сайхан

4.
Навч ганц нэг унах сайхан
Наран толгодын цаанаас харах сайхан
Сэв сэв салхи үлээх сайхан
Сэм сэмхэн хуй босох сайхан

Гол мяралзан урсах сайхан
Ганц нэг ялаа долгионд нь суух сайхан
Морины шар хомоол тэрүүхэнд хөвөх сайхан
Модон тэрэгний ганц ялуу урсаж өнгөрөх сайхан

Хол ойрыг санагалзах сайхан
Хот айлаас хэн нэгэн нь явахад үг захимаар сайхан

Алаг нүдний нулимсан дусалд багтан
Ай миний эх орны дөрвөн цаг
Асгаруулан мэлтэлзүүлэн байна уу да
Аяа хөөрхий гэж.

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
“Аж ахуй эрхлэгч эмэгтэйчүүдийн эдийн засаг дахь оролцоог нэмэгдүүлэх” тухай хуулийн төсөл өргөн мэдүүлэв 11 цаг 5 мин Б.Батдаваа: Дэлхийн эдийн засгийн өсөлтийн удаашрал түүхий эдийн үнэд сөргөөр нөлөөлж мэдэхээр байна 12 цаг 42 мин Хүүхэддээ ямар хоол бэлтгэж өгөх вэ: Эрүүл хүүхдийн гэрэлт ирээдүй 12 цаг 46 мин Үер, усны аюулаас сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна 12 цаг 55 мин Хэрэйдийн Ван ханы ордон буюу Туулын “Хар Түнэ Орд” дурсгалт газрыг гүнзгийрүүлэн судалж байна 13 цаг 0 мин ТАНИЛЦ: Үйл ажиллагааг нь хүчингүй болгож байгаа дээд сургуулийн НЭРС 14 цаг 2 мин Өндөр сэнтийд донтогчийг өөдгүй цөөврүүд бараадна 14 цаг 31 мин Улаанбаатарт АИ-92 шатахууны 23, дизель түлшний 30 хоногийн нөөц байна 14 цаг 52 мин Л.Энх-Амгалан: 21 их, дээд сургуулийн сургалтын үйл ажиллагааг зогсоож байна 15 цаг 10 мин Сураггүй алга болсон, төөрсөн дуудлагаар 25 иргэний амь насыг авран хамгаалжээ 16 цаг 29 мин Г.Дашдулам: Гамшгийн эрсдэлийн үнэлгээ нь эрсдэлийн удирдлагыг хэрэгжүүлэх үндэслэл болдог 17 цаг 4 мин Тал, хээрийн нутгаар салхи шуургатай байна 18 цаг 4 мин УИХ-ын дарга Г.Занданшатар дэлхийн шатрын олимпиадын аварга Б.Мөнгөнзултай шатар нүүлээ Уржигдар 18 цаг 13 мин Голомт банк “ӨВ СОЁЛЫН ГОЛОМТ” төслийг санаачилж Археологийн хүрээлэнтэй хамтын ажиллагаагаа эхлүүллээ Уржигдар 14 цаг 53 мин Улсын аварга цолтон допингийн шинжилгээнд бүдэрсэн гэв үү?! Уржигдар 12 цаг 22 мин Мэдээллийг үнэлэх буюу бужигнаан дундаас боломж шүүрэх нь Уржигдар 11 цаг 58 мин Ч.Өнөрбаяр: Цэцийн гишүүд бүгд хууль дээдлэх ёсны талаар ярих эрхгүй Уржигдар 11 цаг 23 мин "Мэдрэмж хүний дотор оршдог, харин хүн хайрандаа оршдог" Уржигдар 11 цаг 11 мин "Тусдаа засал хийнэ" гэж 15 настай охиныг хүчирхийлсэн ламд 10 жилийн хорих ял оноолоо Уржигдар 11 цаг 02 мин БНСУ-ын хилээр орж ирэх зорчигчдын АНХААРАЛД! Уржигдар 10 цаг 45 мин
iИх уншсан
Х.Нямбаатар: Алдагдсан боломжийн 80 их наядыг экс Ерөнхийлөг... Монголчууд бие биенээ барьж идэж дуусах нь ээ Хүүхэддээ ямар хоол бэлтгэж өгөх вэ: Эрүүл хүүхдийн гэрэлт и... ҮХНӨ-ийг Н.Энхбаярын гарт атгуулахын цаад учир юу вэ?! Л.Оюун-Эрдэнэ: Гэр хороолол хаус хороолол болж хөгжих бүрэн ... Өндөр сэнтийд донтогчийг өөдгүй цөөврүүд бараадна Б.Батдаваа: Дэлхийн эдийн засгийн өсөлтийн удаашрал түүхий э... Ч.Өнөрбаяр: Цэцийн гишүүд бүгд хууль дээдлэх ёсны талаар яри... Мэдээллийг үнэлэх буюу бужигнаан дундаас боломж шүүрэх нь "Мэдрэмж хүний дотор оршдог, харин хүн хайрандаа оршдог" Улсын аварга цолтон допингийн шинжилгээнд бүдэрсэн гэв үү?! Брейк бүжгийн олимпын эрх олгох форматыг баталжээ Б.Баасанцогт “ам нээж” шүүгч нар бужигнаж байна Картын харилцагчдад зориулсан намрын анхны урамшуулал эхэллэ... 200 тэрбумтай ч ажиллах компанигүйгээр Дарханы замын маапаан... Орос Украины хариу дайралтыг "хорлон сүйтгэх ажиллагаа" гэж ... Д.Сумъяабазар: Усан паркийн асуудал хууль зөрчөөгүй, хүмүүс ... Л.Оюун-Эрдэнэ: Хөдөөд шилжин очиж байгаа төрийн албан хаагчи... "Боловсролын Томьёо 2022" арга хэмжээ дээр Хууль зүйн үйлчил... "Тусдаа засал хийнэ" гэж 15 настай охиныг хүчирхийлсэн ламд ...
Top