МАН-ын бүлгийн санаа зовоож байгаа зүйл нь Цэцийн дүгнэлтийг хүлээгээд авчихвал “Үндсэн хууль зөрчсөн” гэдгээр араас нь УИХ-ын гишүүнээс эргүүлэн татах асуудал яригдах гээд байна гэдэг айдас. Үүнээс болоод УИХ дахиад Үндсэн хуулиа зөрчиж болохгүй.

Явж явж УИХ-ын даргын суудлын цаана хоёр хуваагдсан намын бүлгийн хамгийн том наймаа явж байгаа юм биш биз? Удирдах зөвлөлийн шийдвэр ингэтэл удаж байгаагийн цаана ямар нэг "но" байж л таарна.

Газын зурвасыг ХАМАС бүлэг захирдаг. Энэ бүлэглэлээ палестинчүүд өөрсдөө сонгож гаргаж ирсэн. Манайд төрийн эрхийг МАН сүүлийн 10 жил тасралтгүй олонх болж засаглаж байна. Энэ эрх баригчдыг мөн бид л сонгоцгоосон.

Төрийн албан хаагчдыг мэдээллийн системтэй нь, иргэнийг эзэмшдэг данстай нь “амьдаар нь олзолсон” рецедивүүд хэн байв?

Засаг тэргүүлж байгаа хүнд боловсрол, мэдлэг, туршлага, ачаалал даах чадвар гэдэг юм чухал. Тэрбумын дотор тоо уншиж чаддаггүй хүнийг Ерөнхий сайдаар тавиад юунд хүрснээ бод доо, МАН-ынхан минь.

Шүүх ажиллагааг нэгд нэгэнгүй тэмдэглэж авсан сэтгүүлч Фрида Вигдоровагийн бичлэг удалгүй тархан барууны орнуудад олон хэлээр орчуулагдан гарснаар Бродский дэлхий даяар алдаршин, түүний найргууд гадаадад үй олон уншигч, бишрэгчидтэй болжээ. Тун эвгүй байдалд орсон Зөвлөлт засаг хоёр жилийн дараа Бродскийг ялаас чөлөөлөн суллажээ. Харин түүнд галзуугийн больницид хэвтэж эмчлүүлэх, эсвэл өөрийн хүсэлтээр гадаадад дүрвэх санал тавьсан ажээ. 1972 онд “өөрийн хүсэлтээр” эх орноосоо хөөгдсөн түүнийг АНУ-д дүрвэж очингуут нь ердөө дунд сургуульд долоон жил суралцсан Бродскийг нэртэй их сургуулиуд утга зохиолын багшаар булаацалдан урив.

Өөрчлөн байгуулалтаас ардчилсан хувьсгал хүртэлх жилүүдэд нийгмээ өөрчлөх шинэчлэх үзэл санааны туг нь “Үнэн” сонин байсан, сонины зориг зүрх нь Түдэв эрхлэгч байсан гэдэг ньсониныхоо нэр шиг үнэн билээ.

Библийн домогт Соломон хаан бүх амьтдын хэлээр ярьдаг шидэт бөгжтэй байв гэдэг. Харин Лоренцийн хувьд тэр бөгж нь шинжлэх ухаан, ажиглалт, энэрэл гурав байв. Тэр шувууд, галуу, нохой, загас зэрэг төрөл бүрийн амьтдыг гэртээ тэжээж, зан үйлийг нь өдөр бүр ажиглаж, тэмдэглэж байжээ. Нэгэн галуу түүнийг “эцэг”-ээ гэж ойлгож, хаа ч дагаж, түүний хажууд огтоос уйдахгүй байдаг тухай өгүүлдэг хэсэг уншигчийн сэтгэлийг хөдөлгөнө.

Шүүгч: Та хэвлэлд нийтэгдсэн зүйлээс өөртөө дүгнэлт хийсэн үү? Бродский: Лернерийн нийтлэл худал байсан. Энэ бол миний хийсэн цор ганц дүгнэлт. Шүүгч: Тэгэхээр та өөр дүгнэлт хийгээгүй гэсэн үг үү? Бродский: Тийм. Би өөрийгөө шимэгч гэж боддоггүй.

Боловсролын яамыг хэн дуртайгаар удирдуулмааргүй байна. Хүний нөөцгүй, төрийн туршлагагүй намд гол салбарын яамдаа өгч ам хаадаг байдал өөрөө манай төрийн бодлогын дампууралтай холбоотой. Төр нь голлох салбаруудаа ингэж хөсөр хаядаг.

Б.Цэрэндорж тэргүүтэй зарим монгол ноёд Богд хаант төрөөсөө урваж 1919 онд Хятадын Засгийн газарт хүсэлт гаргаж 10 000 гамин цэргийг нийслэл Хүрээнд дуудан ирүүлж Богд хаант монгол төрөө мөхөөжээ.Богд хаант Монгол улсын 6000 цэрэг ямар ч эсэргүүцэл үзүүлж чадалгүй хятадын гамин цэрэгт бүх зэр зэвсгээ хураалган бууж өгсөн нь хамгийн том гутамшиг байлаа.

Үндсэн хуулийн Цэц удаж төдөхгүй нисээд л цагаан сарын өмнө бас нэг сюрпризийг ард нийтэд барьж магадгүй. Ойрхон давтамжтай дуулддаг болж байна.

...Хятадын өмнөх ба одоогийн засгийн газар, тагнуулын алба, Рио Тинтогийн өмнөх болон одоогийн удирдлагууд, хувийн аюулгүй байдлын зөвлөхүүд зэрэг 20 гаруй эх сурвалжаас гурван жилийн турш цуглуулсан мэдээлэл Хуг ямар үндэслэлээр хэрхэн шоронд хорьсон хийгээд Рио Тинто болон Хятадын Засгийн газар хоорондын харилцааг нийтэд ил болгож байна...

Цэцийн их суудлын дүгнэлттэй холбогдуулж УИХ ямар нэгэн процессийн ажиллагаа явуулахгүй, УИХ-ын 95-р тогтоол Цэцийн Их суудлын дүгнэлт гарсан цагаас хүчингүй болсон. Харин одоо УИХ-ын дэд дарга Х.Булгантуяаг УИХ-ын гишүүнээс эргүүлэн татах тухай яригдана.

Их Британийн Ерөнхий сайд асан Тони Блэйр ард иргэдээ арван жил гаруй удирдахдаа засаглал гэдэг ямар хатуу сургууль болохыг биеэрээ мэдэрсэн хүн. Тухайн үедээ мань эр амжилттай яваа төр засаг ямар шинж чанартай байдгийг олж хараад зогсохгүй, түүнийг эхнээс нь мэдэж байсан бол улс орноо өөрөөр удирдах байснаа ухаарсан гэж бичжээ.

Монголын ТӨР нүүрс зардаг наймаачны ажил эрхэлдэг болтол доошоо орсон нь үнэн. Тэгэхээр улс орноор нь хараал хэрүүлд живүүлж байгаа өнөөдрийн энэ дажныг зогсоох арга бол засаг төр нүүрс зарж гүйхээ болих явдал юм. 

Танхимаас санал өгсөн 37 гишүүн дээр санал хураалтад оролцоогүй 34 гишүүнийг нэмэхээр УИХ-ын нийт гишүүдийн олонхи буюу 71 гишүүн Г.Занданшатарыг огцруулахыг дэмжсэн гэдэг үр дүнд хүрч байна. Ийм л луйвар болсон.

Хожмын утга зохиолын Нобелийн шагналт аугаа найрагч Иосиф Бродскийг 1964.2.18-нд нийгмийн хөдөлмөрөөс зайлсхийж паразит амьдралаар биеэ авч явсан хэргээр шүүжээ. Хэдийгээр тэрээр 15 наснаасаа ажил хөдөлмөр хийсэн боловч олон удаа ажлаа сольсон ба завсар хооронд нь тасалдсан учир нийгмийг шимэгчилж амьдарсан хэмээн буруутгагджээ. Хуралд шүүгч нь яллагч-прокурорын үүрэг гүйцэтгэв Шүүх ажиллагааг сэтгүүлч Фрида Вигдорова тэмдэглэж авсан байна.

Тодорхой байгаа нэг зүйл бол У.Хүрэлсүх, Л.Оюун-Эрдэнэ нарыг огцруулсан жишиг, хуулийн хэм хэмжээ энэ удаад үйлчлэхгүй шүү. Үндсэн хуульд тусад нь заасан байгаа шүү гэдэг л зүйл. Хэрвээ "УИХ Үндсэн хууль зөрчсөн" гэдэг Цэцийн дүгнэлт гарвал үүнийг ямар ч "ард түмний эрх ашиг, төсвийн яаралтай байдал" яриад зөвтгөх боломжгүй юм.

Өчигдөрхөн мега хэмээн даналзаж байсан хэд хэдэн аварга төсөл миа болж хувирахыг бид нүдээрээ харж байна.