x

Роалд Дал: Сүүдэр дундаас гэрэл сүлжсэн үлгэрч

Британийн Баккингэмшир гүнлэгийн нэгэн хашааны буланд, хуучирч муудсан жижигхэн цагаан тоосгон байшин бий. Тэр давчуу, бүгчим өрөөнд дэлхийн хамгийн алдартай үлгэрүүд мэндэлсэн юм. Роалд Дал өглөө бүр “бяцхан урлан” руугаа явж ороод, дотроос нь түгжинэ. Халаалтгүй учир аяны хөнжлөөр бөгсөн биеэ ороон сууна. Өвдөг дээрээ өөрийн гараар хийсэн ногоон даавуу бүрээстэй самбар тавьж, зургаан ширхэг шар Dixon Ticonderoga харандааг нямбайлан үзүүрлэж бэлдэнэ. Гэрэл муутай харанхуй байшин нь хачин жигтэй “музей” гэмээр. Ширээн дээр өөрийнх нь ясны хэлтэрхий, олон жилийн турш идсэн шоколадныхаа цаасаар хийсэн том мөнгөлөг бөмбөг, байлдааны онгоцны жижиг загварууд өрөөстэй. Эдгээр “үзмэр” тэр чигтээ Роалд Далын хачирхалтай зан чанарыг илтгэдэг. Жишээ нь, Дал үе мөчний хүнд хагалгаанд орж, ясныхаа хэсгийг авахуулсан юм. Ихэнх хүмүүс эмнэлгээс гарахдаа эмнэлгээ мартахыг хичээдэг бол Дал харин эмчээсээ “Миний ясыг өгчих” гэж гуйж байгаад гэртээ аваад ирсэн байдаг.

Энэ бол хоёр метр орчим өндөр, бадриун атлаа өвчин зовлонд нэрвэгдсэн, хүүхдүүдийг дээдэлж, насанд хүрэгчдийг жигшдэг, дэлхийн хамгийн алдартай атлаа маш их зөрчилтэй зохиолчийн ертөнцөд нэвтрэх үүд хаалга. Роалд Дал гэж хэн байв? Тэрээр яагаад ийм хачирхалтай, заримдаа бүр зэвүүн байсан атлаа хүүхдийн сэтгэлийн гүн дэх нандин утсыг хөндөж чадсан бэ?

Зовлонгийн галд ширээгдсэн бага нас ба нисгэгчийн замнал

Роалд Далын амьдрал эхнээсээ л эмгэнэл, хатуужил дунд өрнөжээ. Норвеги гаралтай тэрээр Уэльст төрсөн бөгөөд гурван настайд нь эгч Астри, аав хоёр нь хэдхэн долоо хоногийн зайтай нас барсан юм. Boy намтар номдоо дурдсанаар, Британийн дотуур байртай сургуулиудын хатуу чанга дэглэм, багш нарын харгис шийтгэл түүний сэтгэлд насанд хүрэгчдийг “дарангуйлагч” гэж хардаг үзлийг суулгажээ.

Дэлхийн II дайн эхлэхэд Хааны нисэх хүчний (RAF) нисгэгч болов. 1940 онд Ливийн цөлд Gloster Gladiator онгоц нь осолдож, Роалд аймшигтай гэмтэл авчээ. Гавлын яс нь цуурч, нүүр нь танигдахын аргагүй болж, хэсэг хугацаанд хараагүй болсон байна. Going Solo номдоо үхэлтэй нүүр тулсан мөчөө маш нарийн дүрсэлсэн байдаг. Олон судлаач хожим бичсэн зохиолуудынх нь “хар хошигнол”, ер бусын төсөөлөл нь тархины гэмтэл болоод дайны аймшигтай холбоотой гэж үздэг. Тэрээр дайны талбарт үхэлтэй тулж, тагнуулын ажиллагаанд оролцож (Вашингтонд байхдаа Британийн тагнуулчаар ажиллаж, Ян Флемингтэй нөхөрлөж байв) явсан хүн. Ийм хатуу хөтүүг туулсан болохоор амьдрал тэмцэл, шударга бус байдал, заримдаа хатуу ширүүн шоглоом гэдгийг ойлгожээ.

Гэр бүлийн эмэгнэл ба "Адайр Роалд"

Далын хувийн амьдрал нь зохиолууд шигээ ээдрээтэй байлаа. Холливүүдын алдарт жүжигчин Патрисия Нилтэй гэрлэсэн ч тэдний амьдрал зовлон зүдгүүрээр дүүрэн байв. Охин Оливия нь долоон насандаа улаан бурхан өвчнөөр эндэж Далын зүрхэнд эдгэшгүй шарх үлдээжээ. Үүний дараахан нялх хүү Тео нь таксины осолд орж, тархиндаа хүнд гэмтэл авсан юм. Роалд энэ үед эмч нартай хамтран тархины шингэнийг гадагшлуулах тусгай хавхлага (Wade-Dahl-Till valve) бүтээлцсэн нь түүнийг инженерийн сэтгэлгээтэй, тэмцэгч хүн байсныг гэрчилнэ.

Гэвч мань эр гэр бүлдээ бол “хэцүү нөхөр” байлаа. Эхнэрээ харвалт өгсний дараа маш хатуу, заримдаа бүр бүдүүлэг байдлаар хөл дээр нь босгохоор “шахдаг” байв. Найз нөхөд, хамтран ажиллагсад нь зүгээр ч нэг “Адайр Роалд” (Roald the Rotten) гэж нэрлээгүй юм. Хэвлэлийн газрын ажилчдаа доромжлох, оройн зоог дээр зочдоо эвгүй байдалд оруулахдаа гаргууд. Түүний дотор аугаа энэрэл, асар их бардам зан зэрэгцэн оршдог байлаа.

Яагаад хүүхдүүд түүнд хайртай вэ?

Роалд Далын хүүхдийн зохиолуудын гол онцлог нь “шударга ёс”. Гэхдээ бидний мэддэг уламжлалт ёс суртахуун биш. Тэрээр зохиолоороо хүүхдүүдийг дээрэлхдэг, тэднийг үл тоомсорлодог насанд хүрэгчид (Матильдагийн эцэг эх, Хатагтай Транчбулл, Жеймсийн авга эгч нар) маш харгис, инээдтэй байдлаар шийтгэдэг.

Роалд Дал нэгэнтээ “Хүүхдүүд бол төрөлхийн зэрлэг. Тэднийг соёл иргэншилд сургах хамгийн хэцүү ажил” гэж хэлсэн байдаг.

  • "Чарли ба Шоколадны      үйлдвэр":      Шунахай Августус Глуп шоколадан голд унаж, зөрүүд Верука Солт хогийн суваг      руу шидэгддэг. Гэтэл энэ явдал хүүхдүүдийг ямар их баясгадаг гээч. Дал “муу      хүмүүс зохих шийтгэлээ авах ёстой” гэдэг хүүхдийн сэтгэлийн гүн дэх хүслийг      мэдэрдэг байв.
  • "Матильда": Энэ бол оюун ухаанаар хүчийг ялан      дийлж буй тууль юм. Тэрээр хүүхдийг зөвхөн “өхөөрдөм амьтан” бус бие      даасан, тэмцэгч гэж харж байлаа.

Роалдын насанд хүрэгчдэд зориулсан богино өгүүллэгүүд (жишээ нь: Tales of the Unexpected) нь тас хар. Секс, урвалт, аллага, хүний мөс чанарын муухай талуудыг егөөдөн дүрсэлдэг. Эндээс түүний сэтгэлийн зөрчил хийгээд нийгмийг хардаг хоржоонтой чадварыг бэлээхэн харна.

Хамгийн том маргаан

Бид Роалд Далыг ярихдаа сүүдэртэй талыг нь орхиж боломгүй. Тэрээр 1983 онд Literary Review-д Израилийн Ливан руу хийсэн довтолгоог шүүмжлэх явцдаа еврейчүүдэд маш хатуу үг хэлсэн юм. “Еврей хүний зан чанарт дайсагнал төрүүлдэг нэг зүйл байдаг... Гитлер шиг новш ч гэсэн тэднийг ямар ч шалтгаангүйгээр онилоогүй байх” гэж дэлхий нийтийг цочроосон юм.

Нас барахаасаа хэдхэн сарын өмнө The Independent-д өгсөн ярилцлагадаа “Би анти-Израиль байр суурьтай, би антисемит болсон” гэсэн байдаг. Эдгээрээс үүдэн өнөөдөр ч шүүмжлэлийн бай болдог. Тэдний гэр бүлийнхэн болон Roald Dahl Story Company 2020 онд түүний үзэн ядалтын шинжтэй мэдэгдлүүдийн өмнөөс албан ёсоор уучлал гуйсан. Тэрээр аугаа зохиолч боловч туйлширсан үзэлтэй, заримдаа үнэхээр “эвгүй” хүн байсныг энэ түүх гэрчилнэ.

Орчин үеийн цензур

Өнөөдөр Роалд Далын номуудыг "засах" оролдлогууд гарч байна. Puffin Books хэвлэлийн газар түүний номоос “тарган”, “царай муутай” гэх мэт үгсийг хасаж, орчин үеийн ёс зүйд нийцүүлэх гэж оролдсон нь бөөн маргаан дэгдээсэн. Салман Рушди тэргүүтэй зохиолчид үүнийг “утгагүй цензур” гэж үзсэн билээ. Далын зохиолуудын ид шид тэр “бүдүүлэг”, “хурц” хэллэгтээ оршдог. Түүнийг зөөлрүүлэх гэвэл бүтээсэн туурвисныг нь устгахтай адил билээ.

 

Роалд Дал гэж хэн бэ

Роалд Дал төгс хүн байгаагүй. Зөрчилтэй, бүдүүлэг, бүр үзэн ядмаар үзэл бодолтой, өвчин зовлонд шаналсан, гэр бүлийн зовлондоо баригдсан хүн байв. Гэвч өөрийнхөө сүүдэртэй талыг хүүхдийн төсөөлөл, шидэт ертөнц болгон хувиргаж чадсан юм.

Тэрээр бидэнд ертөнц аюулгүй газар биш гэдгийг сануулдаг. Гэхдээ тэрхүү аюултай ертөнцөд “ид шид” байгаа шүү гэдгийг ч бас хэлдэг. The Minpins номынхоо төгсгөлд “Эргэн тойрноосоо ид шидийг эрж хай. Яагаад гэвэл аугаа нууцууд үргэлж огт санаанд оромгүй газар нуугдаж байдаг. Ид шидэд итгэдэггүй хүмүүс хэзээ ч олж харахгүй” гэсэн байдаг.

Роалд Дал бол өөрөө нэгэн том нууц. Тэрээр харанхуй “бяцхан урлан”-даа хичээнгүйлэн үзүүрлэсэн харандаагаараа үлгэр гэхээсээ илүү хүний мөс чанарын гэрэлтэй ба сүүдэртэй талыг тууривдаг байлаа. Роалд Далыг үзэн ядаж болно гэхдээ, хүүхдийн нүдээр ертөнцийг харах гоц авьяасыг нь үгүйсгэж чадахгүй. Магадгүй “хачирхалтай, зөрчилтэй” араншин нь л Роалд Далыг дахин давтагдашгүй “Үлгэрч” болгосон биз ээ.

НЕПКО

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (4)

  • Robert Alfred (16.56.17.113)
    CRYPTO SCAM RECOVERY SUCCESSFUL – A TESTIMONIAL OF LOST PASSWORD TO YOUR DIGITAL WALLET BACK. My name is Robert Alfred, Am from Australia. I’m sharing my experience in the hope that it helps others who have been victims of crypto scams. A few months ago, I fell victim to a fraudulent crypto investment scheme linked to a broker company. I had invested heavily during a time when Bitcoin prices were rising, thinking it was a good opportunity. Unfortunately, I was scammed out of $120,000 AUD and the broker denied me access to my digital wallet and assets. It was a devastating experience that caused many sleepless nights. Crypto scams are increasingly common and often involve fake trading platforms, phishing attacks, and misleading investment opportunities. In my desperation, a friend from the crypto community recommended Capital Crypto Recovery Service, known for helping victims recover lost or stolen funds. After doing some research and reading multiple positive reviews, I reached out to Capital Crypto Recovery. I provided all the necessary information—wallet addresses, transaction history, and communication logs. Their expert team responded immediately and began investigating. Using advanced blockchain tracking techniques, they were able to trace the stolen Dogecoin, identify the scammer’s wallet, and coordinate with relevant authorities to freeze the funds before they could be moved. Incredibly, within 24 hours, Capital Crypto Recovery successfully recovered the majority of my stolen crypto assets. I was beyond relieved and truly grateful. Their professionalism, transparency, and constant communication throughout the process gave me hope during a very difficult time. If you’ve been a victim of a crypto scam, I highly recommend them with full confidence contacting: Email: Capitalcryptorecover@zohomail.com Telegram: @Capitalcryptorecover Contact: Recoverycapital@fastservice.com Call/Text: +1 (336) 390-6684
    2026 оны 05 сарын 18 | Хариулах
  • Cindy (149.40.50.210)
    Сайн байна уу онлайн үзэгчид, би АНУ-аас ирсэн Синди байна. Би энд нөхрөө эргүүлэн авахад хэрхэн тусалсан тухай гэрчлэлээ хуваалцах гэж байна. Би луйварчин байсан, нөхөр маань намайг хэд хэдэн удаа барьсан. Би өөрийгөө засах гэж оролдсон бөгөөд тэр болгондоо дахин дахин хуурдаг. Тэр намайг ганцааранг минь орхихоос нааш түүний миний хувьд юу гэсэн үг болохыг ойлгоогүй байх. Би түүнийг буцааж авах арга хайж эхэлсэн боловч дэлхийн олон хүмүүст харилцаагаа сэргээхэд нь тусалсан DR EDETANLEN-ийн тухай нийтлэлийг олж унштал юу ч бүтсэнгүй. Би түүнтэй холбоо тогтоосон бөгөөд нөхөр маань 48 цагийн дотор өөрийн хүчирхэг ид шидээрээ над дээр эргэж ирнэ гэж надад итгүүлж, ажилд шаардлагатай материалд доллар төлсөн. Гайхалтай нь нөхөр маань надад хайртай хэвээрээ байна гээд 2 хоноод гэртээ ирээд би дахиж хэзээ ч хуурахгүй гэж тангарагласан. DR EDETANLEN-д баярлалаа. Та түүнтэй dredetanlensolutioncente@gmail.com цахим шуудангийн хаягаар чатлах эсвэл түүний фэйсбүүк хуудсанд зочилж болно. https://www.facebook.com/Spiritual_spell_temple_1111-100570192704287
    2026 оны 05 сарын 16 | Хариулах
  • Lucy Sliver (223.165.69.6)
    HOW TO RECOVER STOLEN CRYPTOCURRENCY / HIRE A HACKER WHO CAN HELP YOU IN RECOVERY YOUR STOLEN FUNDS Having a reliable hacker matters a lot. I just thought about sharing this here to help other people that may need this kind of service. Losing crypto to online scammers is too rampant these days, scammers are getting more intelligent that's why getting a legitimate expert on recovery of stolen crypto is so difficult. Most people have been scammed several times and they give up on their funds. I'm hereby to let all scam victims know that recovery is possible when you contact the right source, i am saying this because I was a victim too. I recommend GEO COORDINATES RECOVERY HACKER, a hacker who is my trusted hacker because all the work I gave to them, came out successfully. I thank you immensely GEO COORDINATES RECOVERY HACKER for helping me recover my Lost cryptocurrency. You can as well contact them if you have similar issues through their Email Email: geovcoordinateshacker@gmail.com Website; https://geovcoordinateshac.wixsite.com/geo-coordinates-hack Whatsapp; +1 ( 579 ) 397 1584
    2026 оны 05 сарын 12 | Хариулах
  • Jerome Herman (104.166.189.247)
    HOW TO RECOVER FUNDS LOST IN FOREX TRADING, CRYPTO INVESTMENT OR CRYPTO TRADING If you have fallen victim to a Bitcoin or crypto investment scam and have lost funds, it can be a devastating experience. However, there are steps you can take to try and recover your lost funds. One option is to contact GEO COORDINATES RECOVERY HACKER, a company that specializes in recovering funds lost to scams. Their services proved invaluable in my case, and their success in recovering my funds has been a tremendous relief. They have the skills and knowledge required to tackle such complex issues and provide effective solutions. I hope my story helps others who might be struggling with similar issues and encourages them to take action to recover their losses. Reach out to GEO COORDINATES RECOVERY HACKER via contact details Email: geovcoordinateshacker@gmail.com Whatsapp: +1 ( 579 ) 397 1584 Telegram @Geocoordinateshacker Website; https://https://geovcoordinateshac.wixsite.com/geo-coordinates-hack
    2026 оны 05 сарын 08 | Хариулах
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 54 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 1 цаг 5 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 1 цаг 23 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 1 цаг 30 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 1 цаг 34 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 1 цаг 39 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 1 цаг 44 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 1 цаг 49 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 16 цаг 48 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 16 цаг 52 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа 20 цаг 37 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна 20 цаг 51 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна 21 цаг 3 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
С.Бямбадорж: Төрийн тамганы хөшөөг нурааж, АН тугаа тайрч ог... Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 81 дүгээр чуулганы Дөрөвдүгээр хор... Монголын музейн үзмэрүүд олон улсын үзэсгэлэнд тавигдлаа Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Мотоцикл, мопедын хөдөлгөөнийг төв суурин газарт түр хугацаа... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Элсэн манханыг тогтворжуулах, элсний нүүдлийг зогсоохоор ажи... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн
Top