x

Ажил олгогчийн НДШ буюу төлөх ёсгүй ТАТВАР

Нийгмийн даатгалын шимтгэлийн талаар өгүүлэхээс өмнө даатгал гэж юуг хэлдэг гэдгийг ойлгох нь зөв байх. Даатгал гэдэг нь гэрээний үндсэн дээр нэг талаас даатгуулагч өөрийн эд хөрөнгө, ашиг сонирхлоо болзошгүй аюул, эрсдэлээс хамгаалж, учирч болох гарз хохирлыг нөхөн төлүүлэх баталгаатай байх зорилгоор зохих ёсны төлбөр хураамжийг нь урьдчилан төлж, нөгөө талаас тухайн даатгуулагчийн ирээдүйд учирч болох эрсдэлийг бүрэн буюу хэсэгчлэн хариуцахаар үүрэг хүлээсэн даатгагч, даатгуулагчийн хоорондын харилцаа юм.

Үүний тулд хуримтлагдсан мөнгөн хөрөнгөөр сан байгуулж, удирдах үйл явц бөгөөд тухайн сангийн хөрөнгө нь даатгуулагчдад үүссэн эрсдэлийг санхүүгийн хувьд бууруулахад чиглэдэг. Тухайн санг хэн зохион байгуулснаас үл хамааран үйл ажиллагаа нь даатгуулагчийн эрсдэлд зориулагдах ёстой. Зохих хэмжээнийн санг л тодорхой заагдсан хөрөнгө оруулалтад байршуулахыг зөвшөөрдөг санхүүгийн онцгой нэг систем.

Нийгмийн даатгал сан нь өндөр настны тэтгэвэр тэтгэмжийг олгох, хөдөлмөрийн чадвараа алдсан болон ажилгүй иргэдэд тэтгэмж өгөх, даатгуулагч нас барахад түүний асрамжинд байсан хөдөлмөрийн чадваргүй гишүүдэд нь тэтгэвэр өгөх зэргээр эрсдэлээс хамгаалах арга хэмжээнүүдийг авч хэрэгжүүлдэг.

Даатгалын оролцогчид:

1. Даатгуулагч

2. Даатгагч

3. Хариуцлагын даатгалын хувьд гуравдагч этгээдүүд байна.

Даатгуулагчийн хувьд ААН, хувь хүн хэн ч байж болно. Даатгагч нь даатгалын компаниуд, давхар даатгалын компаниуд, төрийн даатгалын сан байна. Гуравдагч этгээд нь даатгуулагчийн үйл ажиллагаанаас, ажил мэргэжил болон бусад өөрийн зан үйл, үйл ажиллагаанаас хамаарч хохирч болзошгүй этгээд байна.

Монголд даатгалын энэхүү төрлүүд нь арилжааны даатгалын компани, нийгмийн даатгалын сангуудаар үйл ажиллагаа явуулдаг. Нийгмийн даатгалын санг төр мэдэх бөгөөд бялуу хуваах зарчмаар буюу ялсан намын цүнх баригч, хандив өргөгч, даргын үгийг үг дуугүй биелүүлэгч этгээдүүд удирдана. Харин нийгмийн даатгалын санг бүрдүүлэх үйл ажиллагааг НДШ авч эхэлснээс хойш хувийн хэвшлүүд 100 хувь хариуцаж ирсэн. Эхлээд иргэдэд ажил олгоно, ажилчдаасаа нийгмийн даатгалын шимтгэлийг төрд авч өгнө, үйл ажиллагааны зардлыг ажил олгогч хариуцна, тайлан байнга гаргаж өгнө, ДЭЭРЭЭС НЬ АЖИЛ ОЛГОСОН ГЭЖ ДАХИАД Л МӨНГӨ ТӨЛНӨ. Энийг нь ажил олгогчоос төлөх нийгмийн даатгалын шимтгэл гэж хэлнэ. Даатгуулагч өөрийнхөө өмнө учирч болзошгүй эрсдэлийг бууруулахаар /санхүүгийн хувь/ төлж буй мөнгийг даатгалын хураамж, ШИМТГЭЛ гэж нэрлэнэ. Харин хэн нэгний өмнөөс төрд төлж байгаа өөрт даатгалын нөхөн олговор болж ирэхгүй хураамж, шимтгэлийг ДААТГАЛ биш, ТАТВАР гэнэ.

Харин ажил олгогч даатгалын шимтгэл төлөөд үйлдвэрлэлийн тасалдлаа даатгуулж болох юм. Одоогийн нөхцөл байдал шиг үе үүсэж үйл ажиллагаа доголдсон үед хамтрагч бизнесийн үйл ажиллагаагаа хэвийн явуулах хүртэлх нөхөн олговрыг авч болдог тийм даатгалын төрөл. Эсвэл ажилчдынхаа цалин хөлсийг өгч чадахгүй болох үеийг даатгуулах, ажилчдынхаа ажилтай холбоотой элдэв эрсдэлүүдэд хариуцлагын даатгалд даатгуулах гэх мэтээр ажил олгогчдыг даатгах даатгалын төрлүүд байж болох юм.

Гэтэл манайд “даатгуулагч” гэдэг нэрээр заавал ажил олгогчоор дамжуулан НДШ-ийг шууд хурааж авна. Өгч чадахгүй бол торгоно, алданги тооцно, дансыг нь блоклоно. Ажилтан даатгалд хамрагдахыг хүсэхгүй бол шууд л ажил олгогчийг торгоно. Ийм зарчмаар буруу гажигтай явж байгаа даатгал бол НДШ юм. Эсвэл ажил олгогчоос авч байгаа мөнгийг татвар гээд нэрлээд явах нь зөв юм. Татвар буй дор төр буй. Хэрвээ тэгэх юм бол ажил олгогчид гомдоллож гонгинохгүй.

                                                                                                               С.Лхагважав

 

 

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Сүнээ уучлал гуйж, урлагийн карьертаа цэг тавьснаа зарлалаа 9 минутын өмнө С.Зоригийн аллага, Ц.Нямдоржийн талаар Б.Баабар, Ц.Элбэгдорж, Э.Бат-үүл, Б.Энхбаяр нар юу хэлэв? 46 минутын өмнө Токиогийн олимпын бамбарын буухианд сүмо бөхийн дасгалжуулагч Р.Гантөгс оролцоно 47 минутын өмнө Дархлаажуулалтад хамрагдсан гэрчилгээг ТҮЦ машинаас авах боломжтой 1 цаг 30 минутын өмнө ФОТО: Үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн ААН-үүдэд шалгалт хийж байна 1 цаг 45 минутын өмнө ЭМЯ: Биеийн байдал маш хүнд 104 хүн байна 2 цаг 0 минутын өмнө КОВИД: Хүнсний дэлгүүр, худалдааны төвд өгөх зөвлөгөө 2 цаг 4 минутын өмнө Х.Баттулгад энэ намд эргэж ирэх нүүр хэрэгтэй 2 цаг 19 минутын өмнө Балетын үндэсний сургууль уралдаан зарлалаа. Шагналын сан 23 сая төгрөг! 2 цаг 55 минутын өмнө Б.Цэрэн: Дархлаажуулалтын хоёрдугаар тунг хийлгэх иргэдийн идэвх муу байна 3 цаг 12 минутын өмнө Ардчилагдсан нь II 3 цаг 52 минутын өмнө Өнөөдөр суурин болон явуулын 124 цэгт вакцин хийнэ 4 цаг 13 минутын өмнө Өнгөрсөн Гуравдугаар сард 2527 хорт хавдрын тохиолдолд 1.5 тэрбум төгрөгийг ЭМДС-гаас олгожээ 4 цаг 34 минутын өмнө С.Аригуун: Автобусны буудлуудыг 4-5 удаагийн давтамжаар угаан, халдваргүйжүүлж байна 4 цаг 43 минутын өмнө Нийслэлийн 30 байршилд шинээр барилгажуулах төслийг сонгон шалгаруулна 4 цаг 57 минутын өмнө Монголбанк өнгөрсөн сард 1.3 тонн үнэт металл худалдан авчээ 5 цаг 14 минутын өмнө Бямба гаригаас ихэнх нутгаар хүйтэрч, хур тунадас орно 5 цаг 28 минутын өмнө Нийслэлийн төр, захиргааны байгууллагын ажил 08:00 цагт эхэлнэ 20 цаг 8 минутын өмнө Ч.Өнөрбаяр: Тамганы маргаан дууссан. Нэгдэх цаг ирлээ 20 цаг 41 минутын өмнө Эрдэнэбүрэнгийн УЦС-ыг барих гүйцэтгэгчийг сонгох тендер нээгдлээ 21 цаг 4 минутын өмнө
iИх уншсан
УДШ Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа нарыг цагаатгах боломжгүй Яруу найрагч Арлааны Эрдэнэ-Очирын дурсгалд зориулах нэгэн м... МАХН-ыг татан буулгаж МАН-д нэгтгэнэ Аллагын гүйцэтгэгчдийг суллаад захиалагчийг нь хайж болох уу... Б.Энхбаяр: Хууль бол би гэх хүртлээ даварч хөлжсөн Нямдоржто... Ц.Нямдорж сайд Ц.Амгаланбаатарыг үлдээж, Э.Бат-Үүлийг нэрлэс... "Мэдээллийн урсгал" хэмээх найрын дараа: 100 чухал сэдэв ба ... Б.Энхбаяр: Шүүх Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа нарыг “алуурчид биш... Ч.Өнөрбаяр: Тамганы маргаан дууссан. Нэгдэх цаг ирлээ Өлсөөгүй гишүүдийн өлсгөлөнг зогсоосон үнэн шалтгаан Ц.Оюунгэрэл гарман дээр морио сольж, намаа хорлов Ерөнхий сайдын НОМЫН ДАЙЛЛАГА ба ДАБЛЬ СТАНДАРТ ЦЕГ-ын ХМТ-ийн мэргэжилтэн М.Мөнхшүрд сахилгын шийтгэл ноог... АН-ын тамганы маргааныг М.Тулгатын талд эцэслэн шийдвэрлэлээ... Э.Бат-Үүл: Ц.Нямдорж Монголын төрд гаднаас шургалсан хорт мо... ХӨСҮТ-ийн эмч А.Амбасэлмааг Гавьяат эмч цолоор шагнана Ц.Анандбазар гишүүнд ёс зүйн хариуцлага тооцож, улс төрийн э... Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ нарыг батлан даалтад гаргахаар болл... Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдоржийг "ТЕГ-аас шалгаж байгаа" гэх ... Я.Содбаатар, Ж.Энхбаяр нарыг “Эрдэнэт" үйлдвэрээс холдуулахы...
Top