x

Хүүхдээр хүн хийх монгол ухаан

Хүүхэд гэдэг тухайн улсынхаа ирээдүйн иргэд. Тиймээс ирээдүйн иргэдээ эх оронч ѳв соёл, үүх түүх, үндэсний хэл бичгээрээ бахархдаг болгож ѳсгѳх нь монгол эцэг эх бүрийн үүрэг. Гэвч бид тэгж ѳсгѳж чадаж байгаа билүү? Ѳѳрѳѳсѳѳ асуугаад үз! Сүүлийн үед гадны болоод барууны сургалт, хүмүүжлийн арга барилыг онцлон ярьж, олноороо нялх балчир үрстээ харь хэл, харь соёлыг заалгах "мода" тай болж.  Хэт багад буюу 12-с доош насанд нь гадаад хэл зааснаар тухайн хүүхдэд хэлний дархлаа үгүй болдог гэдгийг хэл шинжлэлийн нэрт эрдэмтэд ямагт захин ярьдаг. Үүнд үнэний ор буй нь "унаган" гэх гадаад хэлтэй монгол хүүхдүүд монгол хэлээрээ яг л гадны иргэд ярьж байгаа мэт ярьдагаас нь харагддаг.  Амар мэндээ мэдэлцэх нь хүртэл ерѳѳл билэг байдаг монгол түмэн эрт дээр үеэс хүүхдээр хүн хийх ѳѳрийн гэсэн онцлог олон хүмүүжлийн арга ухаантай байж.  Буурал дээдсийн маань үед цогц хөгжил гэсэн ойлголт, үг хэллэг байхгүй байсан ч ил буюу далд ухамсрын аргаар хүүхэд багачуудаа хүмүүжүүлж иржээ.

Хүүхэд багачуудынхаа оюун ухааныг тэлэхийн тулд ухаант буурлууд маань олон тѳрлийн бишрэм арга ухааныг хэрэглэдэг байж. Гол дүр, баатруудаас нь дуурайлал авч, сайн сайхныг нь үлгэрлэг гэх үүднээс олон аман зохиол, ерөөл магтаал, оньсого таавар, туулс, үлгэр домгийг орой болгон ярьж ѳгдѳг байж. Энэ нь бас тѳсѳѳлѳн бодох чадвар, ѳѳрийгѳѳ илэрхийлэх чадвар зэргийг суулгаж, үгийн баялаг ихтэй болгох, ой тогтоолт сайжруулах гээд л олон  давуу талтай юм. "Ахаа алд хүндэл дүүгээ дэлэм хүндэл" гэх зэрэг зүйр үгсийг сургаж үүгээрээ ах дүүгээ хүндлэх ёсыг заан суулгадаг байж. Ертөнцийн үүслийн тухай Монгол домгоо хүүрнэж Монгол хүний өвөрмөц сэтгэлгээг илтгэн харуулдаг байв. Түргэн хэллэг, цагаан лонх тоолуулах, дайралцаа үг зэргээр амны хѳндийн хѳгжил, цээжний багтаамж зэргийг нь дээшлүүлж , хурц тод хэл яриатай болгодог байжээ.

Дурдаад байвал ѳвѳг дээдсийн минь энэ мэт хүмүүжлийн арга ухаан арвин билээ. Айлаас эрэхээр авдраа уудал гэгчээр удмын соёл, ууж идэх зүйл, хэл бичиг гээд л бүх л зүйлсээр харь хѳндий гадны хүмүүжлийн арга ухааныг гэхээсээ ѳмнѳ ѳѳрийн язгуурын хүмүүжлийн арга ухааныг судлаад, хэрэгжүүлээд нэг үзээрэй. Ѳвѳг дээдсийн минь суу их ухаан, үндэсний соёл, язгуур урлаг, аман зохиол гээд л тэр чигтээ монгол хүүхдийг "хүмүүнжүүлэх" том шинжлэх ухаан юм.

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
Аутизмыг таниулах сарын хүрээнд “Аутизм ба боловсрол” олон улсын конференц боллоо 19 мин Шатахууны гаалийн татварыг Засгийн газар тогтоох тогтоолын төслийг дэмжлээ 19 мин Ханш нээх өдөр Баянхонгорын Ээж хадыг зорих иргэдийн хөл ихэсдэг 20 мин Хөвсгөл нуурт живсэн Зил-131 автомашиныг 23 метрийн гүнээс татан гаргалаа 21 мин НЗДТГ болон НҮБ-ын Хүүхдийн сан хавдраас урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр хамтран ажиллана 21 мин Богдхан уул болон Манзушир хийд орчимд гарсан ойн түймрийг унтрааж байна 22 мин Японы агаарын тээврийн компаниуд түлшний нэмэгдэл хураамжаа өсгөнө 2 цаг 46 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал Засгийн газраа хэрхэн бүрдүүлэх талаар мэдээлэл өглөө 2 цаг 50 мин Ойн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг хэлэлцлээ 2 цаг 51 мин "Apple" компанийг үүсгэн байгуулсны 50 жилийн ой тохиож байна 2 цаг 52 мин Хачгаар дамжих халдвараас урьдчилан сэргийлэх зөвлөмж 4 цаг 34 мин Баянзүрх дүүргийн 122 дугаар цэцэрлэгийн өргөтгөл ашиглалтад орлоо 4 цаг 39 мин Улаанбаатар хотод үерийн хамгаалалтын далан, суваг байгуулах төсөл хэрэгжинэ 4 цаг 40 мин Өмнөд Солонгос эдийн засгаа дэмжих 26.2 их наяд воны багц танилцууллаа 4 цаг 48 мин Улаанбаатар хотын гэрэлтүүлгийн шонгуудыг угааж, засварлаж байна 4 цаг 51 мин Мөрийтэй тоглоом зохион байгуулагчдад дансаа ашиглуулсан иргэнд ял оноолоо 4 цаг 53 мин Монгол Улс 2025 онд 847 мянга гаруй жуулчин хүлээн авчээ 7 цаг 23 мин Ираны эсрэг цэргийн ажиллагааг 2-3 долоо хоногийн дотор дуусгах боломжтой гэв 7 цаг 26 мин Мянганы сорилтын корпорацын санхүүжилтээр хэрэгжсэн Усны Компакт гэрээний төсөл амжилттай хэрэгжиж дууслаа 7 цаг 27 мин Парис хотноо COP17 бага хурлын бэлтгэл ажлыг танилцуулах уулзалт боллоо 7 цаг 27 мин
iИх уншсан
Зундарь: Амин насны урсгал Г.Занданшатарын Засгийн газрын үлдээсэн өв Робэрт Блай: Төмөр Жонсоны “адгууслаг” эцэг Ардын намын “Ард түмэндээ ирэх оролдлого” буюу авлига, хулга... Б.Жаргалан: АН олон залууст хаалгаа нээж байж ялалт байгуулн... В.Ганзориг: Монгол Улс уул уурхайн орон мөн юм уу? Оросууд Сибирь болон Хойд Монголыг түрэмгийлсэн нь Ерөнхий сайд Г.Занданшатарын чөлөөлөгдөх хүсэлтийг УИХ-аар х... Үндэсний баялгийн сангийн асуудлаар зөвлөлдөх санал асуулга ... Х.Нямбаатарт авто худалдаа эрхлэгчдийн нэр хүндэд халдсаны т... Хилийн цэргийн 0131 дүгээр ангийн хугацаат цэрэг сураггүй ал... Одон орон судлаачид дэлхийтэй төстэй шинэ гараг илрүүллээ "Монгол ноолуур-2026" дуудлага худалдаанд үндэсний 13 компан... Дархан-Уул аймагт IELTS-ийн шалгалтын төв байгуулах санал та... Н.Учрал чуулганыг удирдвал АН-ын бүлэг Ерөнхий сайдыг чөлөөл... Чуулган: Ерөнхий сайд Г.Занданшатарыг үүрэгт ажлаас нь чөлөө... Ам.долларын дэвсгэрт дээр Д.Трампын гарын үсгийг байрлуулна АНУ болон Израилийн цохилтын улмаас энгийн иргэд амь үрэгдсэ... Д.Амарбаясгалан нар хавтаст хэрэгтэйгээ танилцаж эхэлжээ Н.Төмөрхүү агсны нэрэмжит төвийн бүсийн физикийн II олимпиад...
Top