x

2020 оны төсвийн гүйцэтгэлээс хүлээх үр дүн бага байна

Монгол улсын төсөв 2020 онд ямар хэмжээний зардалтай, орлоготой байх талаар  УИХ-аар ид хэлэлцүүлэг өрнөж байгаа энэ үед эдийн засагчийн үүднээс төсвийн 2020 оны 13.9 их наяд төгрөгийн зарцуулалт хүүхэд залуучууд, настайчууд, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд, жендерийн тэгш байдал, ЖДҮ эрхлэгч нарт ямар нөлөө авчрах вэ гэдгийг ярих нь чухал.

2020 онд төрийн албан хаагчдын цалинг инфляцийн түвшинтэй уялдуулан 8%-иар нэмэгдүүлж нийтдээ 159.8 тэрбум төгрөг,  даатгалгүй эхчүүдийн НДШ-ийг төрөөс төлөх зэргээр нийт нийгмийн халамжийн тэтгэвэр, тэтгэмжид 17.5 тэрбум төгрөг зарцуулна гэж төсөвлөж байна. Энд гол асуудал нь энэ нэмэгдэх мөнгө өрхүүдийн бодит орлогыг үнэхээр нэмэгдүүлж чадах уу гэдэгт оршино. Цалин тэтгэвэр 8% нэмэгдэх сургаар хэрэглээний үнэ энэ хэмжээгээр нэмэгддэг. Өөрөөр хэлбэл, өрхүүд, хүмүүс өмнө нь авч байсан бараа, хүнсээ яг л тэр хэмжээгээр л авах болно. 

Сангийн Яамнаас Монгол Улсын 2020 оны төсвийн тухай хуулийн 1 дүгээр хавсралтаар  тооцож гаргасан “ТӨСВИЙН ЕРӨНХИЙЛӨН ЗАХИРАГЧ НАРЫН 2020 ОНД ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ ХӨТӨЛБӨР, ХӨТӨЛБӨРИЙН ХҮРЭХ ҮР ДҮНГИЙН ТАЛААРХ ЧАНАРЫН БОЛОН ТОО ХЭМЖЭЭНИЙ ҮЗҮҮЛЭЛТ” тооцооллыг хянаж үзэхэд 11.8 их наяд төгрөгийг татвар төлөгчдөөс  хурааж авч зарцуулсны эцэст төсвийн захиран зарцуулагч нар буюу яамдууд, Засгийн газрын зохицуулах агентлагуудын хүрэхийг зорьж байгаа түвшин тун хангалтгүй байна. Тухайлбал, 2020 оны зорилтот түвшинд нийгэмд, хүний, хүүхдийн хөгжлийн хамгийн чухал асуудал болоод байгаа гэр бүлийн хүчирхийлэл, хүүхдийн гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр ХЗЯ –ны хүрэхийг зорьж байгаа зорилтот түвшин нь  энэ талаар сургалт, семинар зохион байгуулж, үүндээ нийтдээ 700 хүн л оролцуулах юм байна. Гэр бүлийн хүчирхийлэл, хүүхдийн гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх талаар сурталчилгаа хийнэ,  эдгээр сурталчилгааг хүргэх хүний тоо 40,000 юм байна. Дэндүү сэтгэлгүй, хариуцлагагүй байна. Өнөө үед Нүүр номны идэвхтэй, олонд нөлөөтэй хувь хүн, групп тухайлбал ээжүүдийн, аавуудын нэгдсэн групп энэ урьдчилан сэргийлэх талаар сурталчилгааг  3 сая хүнд татвар төлөгчдийн 1 ч төгрөгийг үрэхгүйгээр хүргэж, илүү сайн гүйцэтгэж чадаж байгаа. 

Агаарын болон хөрсний бохирдол үндэсний аюулгүй байдалд нөлөөлөх түвшинд хүрсэн энэ цаг мөчид БОАЖЯ-ны зорилтот түвшин бол ногоон төсөл санаачилгыг дэмжиж ногоон зээлд хамрагдах өрхийн тоог 2,000-д хүргэнэ гэж төлөвлөсөн байна. Зөвхөн Улаанбаатар хотод 216,000 айл  гэр хороололд амьдарч байгаа. Нийт улс даяар ч биш, зөвхөн нийслэл хотын гэр хороололд амьдардаг нийт айл өрхийн 1%-д ч хүрэхгүй айлд хөнгөлөлттэй ногоон зээл олгох юм байна. Хангалттгүй.

Монголын нийгмийг хар тамхи, мансууруулах бодисны хэрэглээ зовоож байгаа. Энэ эгзэгтэй үед ХЗЯ мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөтэй бодисын хууль бус эргэлттэй тэмцэх хүрээнд сургалт, семинарууд зохион байгуулж түүндээ нийтдээ 150 хүн оролцуулна,  мөн тусламж үйлчилгээ, сэтгэл зүйн зөвлөгөөг 150 хүнд өгнө гэж тооцоолсон байна. Бүтэн 12 сар, 365 хоногт иймхэн ажил хийнэ гэж үү? Ийм сургалт, зөвлөлгөөг МУИС-ийн Хуулийн сургуулийн багш, оюутнууд татвар төлөгчдийн мөнгийг үрэхгүйгээр 150 хүнд төдийгүй нийт  21 аймаг, 9 дүүргийн залууст үнэгүй хүргэж, мэдээлэл өгч, зөвлөж чадна. 

Ид ажиллаж, амьдрах насандаа шүүхээр яллуулж шоронд хоригдож байгаа 5,000 орчим хүн бий. Энэ хүмүүсийг шоронд байх хугацаанд нь хүний эрхийн хувьд эрүүл мэнд, боловсролын үйлчилгээ үзүүлж, суллагдаж гарахад нь нийгэмд, хөдөлмөрийн зах зээлд бэлдэх  нь чухал. Гэтэл 2020 оны туршид яллагдагч, хоригдлыг хуяглан хүргэх, хуяглан харгалзах хүнийг 5,600-д хүргэнэ гэж тооцсон мөртлөө нийт хоригдож байгаа 5,000 хүний зөвхөн 350 –ийг буюу  зөвхөн 7%-ийг нь л  мэргэжлийн сургалтад хамрагдуулахаар төлөвлөсөн байгаа нь чамлалттай, уг залуу хүмүүсийн төдийгүй тэдний ар гэр, үр хүүхдүүдийн ирээдүйд, улмаар нийгэмд сөргөөр нөлөөлөх бодлого хэрэгжүүлж  байгаа нь харагдаж байна. 

Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд, хүүхдүүдийн талаар бид их ярьж байгаа. Гэтэл 2020 оны төсвийн зарцуулалтын эцэст сэргээн засах үйлчилгээнд хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн  11.5%-ийг л  хамруулах юм байна. Яагаад 50%, 75% 100% биш гэж. Мөнгө хүрэлцэхгүй байгаа юм уу? Гэтэл 2020 онд татвар төлөгчдийн мөнгөөр нийтдээ 3 их наяд 679 тэрбум төгөргийг хөрнөгө оруулалт, барилга байгууламжид зарцуулна гэж Сангийн сайд хэмжээд төсөвлөсөн байна. Яагаад энэ их мөнгөний өчүүхэн бага хэсгээр  хөгжлийн бэрхшээлтэй 103.6 мянган иргэн (нийт хүн амын 3.3 хувь), үүнээс 92,000 хүүхдийг жилд нэг удаа сэргээн засах үйлчилгээнд хамруулж болдоггүй юм?

Ерөнхий сайдын харьяанд үйл ажиллагаа эрхлэх Жендерийн тэгш байдлын үндэсний комиссын хүрэхийг зорьж байгаа гол ажлууд нь оролцоонд суурилсан жендерийн үнэлгээг 9 Яам, 21 аймаг, нийслэлийн бүх дүүрэгт хийлгэж, жендерийн талаарх сургалтад төрийн албан хаагч удирдах ажилтны 45%, төрийн албан хаагчдийн 55% -ийг хамруулах юм  байна. Хурал, семинар, сургалт их хийгдэх нь. Гэтэл  жендерт суурилсан хүчирхийллээс хамгаалахад, хүчирхийлэлд өртсөн хүүхэд, эмэгтэйчүүдэд хүрэх гол суваг бол  хохирогчийг хамгаалах нэгжийн тоог нэмэгдүүлэх, сайтар санхүүжүүлэх асуудал. 2020 онд  хохирогчийг хамгаалах нэгжийн тоог 25-аар нэмэгдүүлэх юм байна. Энэ хүрэлцээтэй юу?  2018 онд хийгдсэн хамгийн гол судалгаагаар Монгол улсад гэрлэсэн, хамтран амьдарсан нийт эмэгтэйчүүдийн 57.9% нь бие махбодын, сэтгэл санааны, бэлгийн, эдийн засгийн хүчирхийлэлд ямар нэг байдлаар өртсөн гэдгийг хэмжээд гаргасан байгаа. 

Монгол улсад жендерийн тэгш бус байдлыг бууруулж байгаа хамгийн  ноцтой үзүүлэлт бол эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн дундаж наслалтын зөрүү 11.8 жил байгаа юм. Энэ үзүүлэлтийг бууруулахын тулд эрэгтэйчүүдийн өвчлөлтийг эрт оношлох, эрэгтэйчүүдэд зориулсан мэргэжлийн эмч нарыг бэлдэх, тусгай тасаг, эмнэлгийг ажиллуулах хэрэгтэй байна. 2020 онд эрэгтэйчүүдэд тусламж, үйлчилгээ үзүүлдэг эрүүл мэндийн тасаг, кабинетийг 20-д хүргэнэ гэж төсөвлөсөн байгаа нь дутагдалтай байна. 

Манай улсад 50 сая төгрөг хүртэлх борлуулалттай ЖДҮ нийт ААН-ийн 77%-ийг эзэлж байгаа. Нийгмийн хамгийн том хоёр асуудал болох ядуурал, ажилгүйдлийн бууруулах нэг чухал суваг бол ЖДҮ-ийн хөгжил байдаг. 2020 онд  Жижиг, дунд үйлдвэрлэлийг дэмжих төслийн тоог 200-250-д хүргэж, зээлийн батлан даалтыг 100-150ЖДҮ-д олгохоор тооцсон байна.  

Эцэст нь дүгнэж хэлэхэд, 2020 оны төсвийн бодлого, зарцуулалт өмнөх жилүүдийн адилаар, хүүхэд залуучууд, настайчууд, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд, жендерийн тэгш байдал, ногоон хөгжил, ЖДҮ эрхлэгч нарт хүртээмжгүй, хүнд зориулсан биш зөвхөн тендерээр барилга байгууламж, тоног төхөөрөмж худалдан авахад зориулсан төсөв болсныг УИХ-ын гишүүд, ялангуяа эмэгтэй гишүүд ихэд анхаарч, засаж залруулах шаардлагатай байна.  

МУИС-ийн эдийн засгийн багш, доктор, профессор Б.Отгонтөгс

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (3)

  • Адар
    Эрдэмтний нэр барьж ёс зүйгүй мэдэгдэл хийдэг эрдэмтэд олон болж дээ.
    2019 оны 11 сарын 20 | Хариулах
  • DR. UROLOGIST
    Та бөөрийг худалдахыг хүсч байна уу? Та санхүүгийн хямралын улмаас бөөрийг зарж борлуулах боломжийг эрэлхийлж байна уу, юу хийхээ мэдэхгүй байна уу? Дараа нь бидэнтэй холбоо бариад хаягаар бид танд бөөрнийх нь хэмжээгээр санал болгох болно. Яагаад гэвэл манай эмнэлэгт бөөрний дутагдалд орж, имэйл: DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM whatsapp: 15733337443 Үнэ: $780,000 USD Та бөөрийг худалдахыг хүсч байна уу? Та санхүүгийн хямралын улмаас бөөрийг зарж борлуулах боломжийг эрэлхийлж байна уу, юу хийхээ мэдэхгүй байна уу? Дараа нь бидэнтэй холбоо бариад DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM хаягаар бид танд бөөрнийх нь хэмжээгээр санал болгох болно. Яагаад гэвэл манай эмнэлэгт бөөрний дутагдалд орж, 91424323800802. เว็บไซต์:
    2019 оны 11 сарын 17 | Хариулах
  • DR MAXWELL.C
    Бөөр худалдаж авах уу, эсвэл бөөрөө зарахыг хүсч байна уу? Та санхүүгийн хямралаас болж бөөрөө мөнгөөр зарах боломжийг хайж байгаа бол өнөөдөр бидэнтэй холбоо бариарай, бид таны бөөрөнд 500,000 долларыг бэлгэнд өгөх болно. Намайг Доктор MAXWELL гэдэг нь Билл Рот эмнэлэгт мэдрэлийн эмч юм. Манай эмнэлэг нь бөөрний мэс заслын чиглэлээр мэргэшсэн бөгөөд бид холбогдох донортой хамт бөөр худалдаж авах, шилжүүлэн суулгах мэс засал хийдэг. Бид Энэтхэг, АНУ, Малайз, Сингапурт байрладаг.Япон Хэрэв та бөөрийг зарах, худалдаж авах сонирхолтой бол эргэлзэлгүйгээр эргэлзээ төрүүлж өгнө үү бидэнтэй эсвэл имэйлээр холбоо бариарай. Имэйл: birothhospital@gmail.com Whats програмын дугаар: +33751490980 Сайн сайхныг хүсье МЭДЭЭЛЛИЙН ДИРЕКТОР DR MAXWELL
    2019 оны 11 сарын 13 | Хариулах
iШинэ мэдээ
НӨАТ-ын сугалаанаас 10 сая төгрөгийн зургаан азтан тодорлоо 5 цаг 23 минутын өмнө МАН-ын бүлгийн дарга Австралид казино тоглож буй баримт цацагдав 6 цаг 54 минутын өмнө Цагдаагийн байгууллага гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй тэмцэх бие даасан нэгжтэй боллоо 13 цаг 26 минутын өмнө Хятадад шинэ вирусаар халдварлагсдын тоо нэмэгджээ 14 цаг 36 минутын өмнө Украйны Ерөнхийлөгч өөрийг нь далдуур муулсан Ерөнхий сайдынхаа огцрох хүсэлтийг хүлээж авсангүй 14 цаг 47 минутын өмнө Ш.Алтантуяагийн амь насыг хөнөөсөн хэргийг шийдвэрлэхэд хамтран ажиллана 15 цаг 6 минутын өмнө НӨАТ-ын сугалааны ээлжит тохирол өнөөдөр явагдана 15 цаг 17 минутын өмнө Сурагчдын бүтээсэн “Нууц товчоо”-г Төрийн түүхийн музейд хандивлав Уржигдар 13 цаг 58 минутад Гүйлтийн цанын тамирчид өнөөдөр уралдана Уржигдар 13 цаг 49 минутад Монголыг хорлодог монгол ленинчүүд Уржигдар 13 цаг 38 минутад Ж.Бат-Эрдэнэ: Сонгуулийн тойрог, мандатын тоо хүн амынхаа тоонд уялдах ёстой Уржигдар 13 цаг 23 минутад 2020 онд "Оюутолгой"-н гүний уурхайн санхүүжилтэд 1.2-1.3 тэрбум доллар зарцуулна Уржигдар 13 цаг 03 минутад Сургууль, цэцэрлэгүүд "Хотын соёл" мэдээллийн цагтай болно Уржигдар 12 цаг 45 минутад НӨАТ-ын сугалааны ээлжит тохирлыг маргааш шууд дамжууулна Уржигдар 12 цаг 32 минутад НҮБ: Өмнөд Африкт 45 сая хүн өлсгөлөнд нэрвэгдэж болзошгүй Уржигдар 12 цаг 16 минутад Автобусны картаараа азтан болоорой! Уржигдар 12 цаг 08 минутад С-500-гийн тухай Хятадын хэвлэлд 2020-01-17 16:55 ДЭМБ: Хятадад илэрсэн шинэ вирусний талаар олон зүйл тодорхойгүй байна 2020-01-17 16:26 "Босоо Хөх Монгол"-ын Г.Ганхуягт бусдыг дарамталж мөнгө авсан хэргээр яллах дүгнэлт үйлджээ 2020-01-17 16:10 Н.Номтойбаярын бүрэн эрхийг Ч.Улаан, Д.Лүндээжанцан нарыг ирэхээр хэлэлцэнэ 2020-01-17 14:44 Сонгуулийн сурталчилгааны хугацааг нэг сар болгох санал гаргав 2020-01-17 13:37 Халдашгүй байдлын дэд хороо хууль зөрчих үү? 2020-01-17 12:11 Нийгмийн даатгалын мэдээллээ гар утаснаасаа авах боломжтой 2020-01-17 11:51 Д.Трампыг шүүх ажиллагаа албан ёсоор эхэллээ 2020-01-17 11:42 ФАТФ-ын зөвлөмжийг хэрэгжүүлэхээр хуульд өөрчлөлт оруулна 2020-01-17 11:36 Медведевийг огцруулж, Мишустиныг томилсон шалтгаанууд 2020-01-17 11:27 Зам, тээврийн хөгжлийн яам тойрсон аллага, авлигын хэргүүд 2020-01-17 11:11 Малын хулгайчид хүлээлгэх эрүүгийн хариуцлагыг чангатгав 2020-01-16 14:13 Өнөөдөр өглөө үүрээр осол гарч, хүний амь эрсэджээ 2020-01-16 14:07 С.Хишигжаргал: БНСУ-д бусдын өгзөгний зургийг нууцаар дарах нь тав хүртэлх жилийн хорих ялтай 2020-01-16 13:25 ХЭҮК-ийг 5 гишүүнтэй болгохыг дэмжжээ 2020-01-16 13:13 "Угаарын хий мэдрэгчийг өрөө тус бүрт байрлуулах хэрэгтэй" 2020-01-16 12:57 Гэр бүлийн хоёр хүн хүнд хэлбэрээр угаартаж, нөхөр нь нас баржээ 2020-01-16 11:32 Ирэх долоо хоногоос эхлэн цахилгаан автобус туршилтаар явуулна 2020-01-16 10:12 Бүгдийг булаан авч өчүүхэн хэсгийг эргүүлэн өгөх нь 2020-01-16 09:46 МУЗН Австралийн түймэрт өртсөн иргэдэд туслах аян эхлүүллээ 2020-01-15 18:55 Ч.Сайханбилэг удахгүй эх орондоо ирнэ 2020-01-15 17:58 Сонгуулийг ирэх сарын 1-нээс өмнө товлон зарлаж, тойргийн мандатын тоог тогтооно 2020-01-15 12:51 "Боловсролын салбарт зургаан стратеги бүхий реформ хийнэ" 2020-01-15 12:43 Тэтгэврийн зээлийг тэглэснээр ОУВС-гаас хийгдэх үлдэгдэл төлбөр орж ирэхгүй байх эрсдэлтэй 2020-01-15 12:22 БНХАУ-руу эмчилгээнд явж байгаа иргэдэд анхааруулж байна 2020-01-15 12:11 Өр барагдуулахад сайн өдөр 2020-01-15 10:04 Улаанбаатарт өдөртөө 13-15 хэм хүйтэн 2020-01-15 09:47 Хоёр хөршид Монголын дарангуйлагч хэрэггүй! 2020-01-15 09:46 УИХ-ын хоёр байнгын хороо хуралдана 2020-01-15 09:39 Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Говьсүмбэр аймагт ажиллалаа 2020-01-15 09:33 БНСУ-д хууль бусаар оршин суугаа гадаад иргэдэд өршөөлийн аян зарлажээ 2020-01-15 09:21 Хүн ам, орон сууцны тооллого 80 гаруй хувьтай үргэлжилж байна 2020-01-14 18:06 Харбины цасан баримлын тэмцээнд Монголын баг тэргүүлэв 2020-01-14 17:51 Монголд үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүн Хятадын цахим худалдааны төвд байршив 2020-01-14 17:42
iШинэ мэдээ
ЦААШ ҮЗЭХ
Top