Монгол Улсад хар тамхи, сэтгэцэд нөлөөт бодисын хэрэглээ болон хууль бус борлуулалт сүүлийн жилүүдэд эрчимтэй нэмэгдэж, гэмт хэргийн зохион байгуулалт илт өргөжин тэлж байна. Энэ төрлийн гэмт хэрэг нь зөвхөн ганц хоёр хүний оролцоотой бус, бүрэн бүтэн гэр бүл, найз нөхөд, танилуудын хүрээг хамарч, аюултай хамаарлын сүлжээ болон хувирчээ.

2020 оны нэгдүгээр сарын 29-нд хар тамхи гэр бүлийн орчинд хадгалагдаж, худалдан борлуулахаар бэлтгэгдэж байсан ноцтой хэрэг илрэн, гэр бүлийн гурван гишүүн нэгэн зэрэг ял шийтгэл эдэлж эхэлсэн нь олон нийтийн анхаарлыг татсан. Ээж, охин хоёр гэртээ 26 ширхэг гялгар уутанд хар тамхи савласан байсныг илрүүлсэн бол тухайн өдөр нөхөр нь хоёр уут мансууруулах бодисыг бусдад борлуулах зорилгоор авч явж байгаад цагдаад баривчлагдсан байна. Үүний дараа эхнэр нь Хятадаас бодис авчирч, өөрөө хэрэглэж байсан нь дахин илэрч, 407 дугаар ангийн хорих ялаар шийтгэгджээ. Энэ хэрэг гэр бүлийн гишүүд хар тамхины наймаанд хамааралтай болж буй бодит жишээ юм.

Хэрэг үйлдэгчдийн мэдүүлснээс харахад, сэтгэл зүйн хамаарал, сониуч зан, мөнгөний хэрэгцээ зэрэг шалтгаанаар тэд бодис хэрэглэж үзсэнээр аажмаар наймаа, хүргэлтийн сүлжээнд татагдан орж, улмаар өөрсдийн ойр дотны хүмүүсээ ч уруу татдаг байна. Хэрэглэгч нь дараа нь нийлүүлэгч болж, хүрээллээ өргөтгөх замаар бүлэглэл үүсгэж, зохион байгуулалттай сүлжээ бий болдог. Энэ бол хар тамхины гэмт хэргийн хамгийн аюултай шинж.

Цагдаагийн байгууллага 2024 онд Монгол Улсын хилээр хар тамхи нэвтрүүлсэн, борлуулсан 17 бүлэг, 104 хүнд холбогдох 67 хэрэг, 2025 оны эхний таван сард 11 бүлэг, 73 хүнд холбогдох 46 хэрэг илрүүлжээ. Эдгээр хэрэгт холбогдогчдын дийлэнх нь нэгнээ сайн мэддэг, хамт амьдардаг, эсвэл өмнө нь хамт хэрэглэж байсан танил хүмүүс байдаг нь анхаарал татаж байна.

Мөн гадаад улсад байгаа зарим иргэд Африк болон Азийн орнуудаас мансууруулах бодисыг Монгол Улсад шуудан илгээмж, карго ашиглан нэвтрүүлж, дотоод дахь бүлэглэлүүдээр дамжуулан борлуулах зорилгоор зохион байгуулалттай ажиллаж буй нь мөрдөн шалгалтаар тогтоогдоод байна. Одоогийн байдлаар Интерполын шугамаар олон улсад оргон зайлсан 17 хүнийг эрэн сурвалжилж, заримыг нь Монгол Улсад шилжүүлж ирүүлэхээр ажиллаж байгаа аж.

Эдгээр бодисыг хэрэглэгчид эхэндээ “баригдахгүй, эмчлэгдэхгүй, ашиг олно” гэсэн ташаа ойлголтоор ханддаг ч эцэстээ эрх зүйн хариуцлага хүлээж, хорих ял авдаг нь дахин дахин нотлогдож байна. Монгол Улсыг НҮБ 2010 онд “дамжин өнгөрөх бүс” гэж тодорхойлж байсан бол өнөөдөр хэрэглэгч, борлуулагч, зохион байгуулагч орны түвшинд шилжсэн нь сэтгэл түгшээж байна.

Хар тамхи бол зөвхөн хувь хүний бус гэр бүл, нийгэм, үндэстний ирээдүйг сөргөөр өөрчилдөг, гүн гүнзгий хор уршигтай гэмт хэрэг юм. Иймд иргэн бүр сэрэмжтэй байх, ойр дотныхноо хамгаалах, энэ төрлийн мэдээллийг цагдаагийн байгууллагад мэдэгдэх үүрэгтэй гэдгээ ухамсарлах шаардлагатай болжээ.

Эх сурвалж: Цагдаагийн ерөнхий газар, Хууль сахиулах байгууллагын мэдээ.