Монгол Улсад анх удаа метан хийн нөөцийг бүртгэн авлаа

2026/06/02

Монгол Улсад Газрын тосны салбар үүсэж хөгжсөний түүхт 85 жилийн ойн босгон дээр тодоор тэмдэглэгдэн үлдэх түүхэн үйл тохиож байна.

2026 оны тавдугаар сарын 28-ны өдөр Улаанбаатар хотноо зохион байгуулагдсан Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлийн Газрын тос, байгалийн хийн асуудал хэлэлцэх салбар зөвлөлийн ээлжит хуралдаанаар Өмнөговь аймгийн Цогтцэций сумын нутагт орших "Тавантолгой XXXIII" бүтээгдэхүүн хуваах гэрээт талбайд 2021-2025 онд хэрэгжүүлсэн эрэл, хайгуулын ажлын үр дүнг хэлэлцэж, Монгол Улсад анх удаа нүүрсний давхаргын метан хийн баялгийн үнэлгээ болон нөөцийн тооцоог бүртгэн авахаар шийдвэрлэлээ.

"Тавантолгой XXXIII" бүтээгдэхүүн хуваах гэрээт талбайн хайгуулын ажлыг Төрийн өмчит "Эрдэнэс метан" ХХК болон Австрали Улсын хөрөнгө оруулалттай "Жейд Метан" ХХК-ийн хамтарсан хөрөнгө оруулалттай "Метан газ ресурс" ХХК гүйцэтгэсэн бөгөөд Монгол Улсын Засгийн газрын 2020 оны 04 дүгээр сарын 22-ны өдрийн 143 дугаар тогтоолоор Тавантолгой XXXIII талбайд нүүрсний давхаргын метан хийн хайгуул, ашиглалтын үйл ажиллагаа эрхлэх бүтээгдэхүүн хуваах гэрээ байгуулах эрхийг олгож, Ашигт малтмал, газрын тосны газар болон "Эрдэнэс метан" ХХК -ийн хооронд 2020 оны 05 дугаар сарын 06-ны өдөр бүтээгдэхүүн хуваах гэрээг байгуулсан.

Засгийн газрын 2020 оны 10 дугаар сарын 14-ний өдрийн 150 дугаар тогтоолоор гэрээний эрх үүргийг "Метан газ ресурс" ХХК-д шилжүүлсэн бөгөөд гэрээлэгч нь 2021-2025 оны хооронд Тавантолгой XXXIII талбайд хоёр хэмжээст чичирхийллийн судалгаа, нүүрсний давхаргын метан хийн хайгуул, үнэлгээ, туршилтын-олборлолт, болон хэвтээ цооног өрөмдөж, нүүрсний давхрааст агуулагдах хийн туршилт, судалгааны ажлуудыг цогцоор нь гүйцэтгэн хайгуулын ажлын үр дүнд "Тавантолгой XXXIII" гэрээт талбайн Улааннуурын хэсэгт нүүрсний давхаргын метан хийн анхдагч хуримтлал болон олборлох боломжит нөөцийн хэмжээг тооцоолон тогтоосон.

Улааннуурын хэсэг нь 60 км.кв талбайг хамарч байгаа ба нөөцийн тооцоолол хийсэн хэсэг нь 4.2 км.кв талбайг хамарч байгаа. Тус хэсгийн нөөцийг 2P (баталгаат+магадлалт) ангиллаар нийт олборлох боломжтой хий 316 сая шоо метр, 3Р (баталгаат+магадлалт+боломжит) ангиллаар 793 сая шоо метр гэж тооцоолон тогтоосон байна. Дээрх батлагдсан нөөцийг зөвхөн Улааннуурын хэсэгт гүйцэтгэсэн үнэлгээний хөтөлбөрөөр тогтоосон бөгөөд бусад талбайд нөхцөлт баялгийн зэрэглэлээр нүүрсний давхаргын метан хийн баялгийг үнэлжээ. Энэ нь цаашид тус талбайн нөөцийн хэмжээ өсөх бүрэн боломжтой гэсэн үг юм.

Энэ нь Монгол Улсад нүүрсний давхаргын метан хийн салбарын хөгжлийн шинэ үе шатыг эхлүүлэх чухал ач холбогдолтой үйл явдал боллоо.

Гэрээлэгч Газрын тосны тухай хуулийн дагуу PDO буюу Орд ашиглах үйл ажиллагааны төлөвлөгөөг боловсруулан Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлөөр дахин хэлэлцүүлснээр Ашиглалт, олборлолтын үйл ажиллагаагаа эхлүүлэх юм.

Нүүрсний давхаргын метан хий нь эрчим хүчний шилжилтийн үед сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэрүүдийн хэлбэлзэлийг тэнцвэржүүлэх, эрчим хүчний системийн тогтвортой байдлыг хангах цэвэр түлшний эх үүсвэр болох өндөр боломжтой. Энэ утгаараа "Тавантолгой XXXIII" төсөл нь Монгол Улсад метан хийн аж үйлдвэрийн суурийг бүрдүүлэх, эрчим хүчний эх үүсвэрийн төрөлжилтийг нэмэгдүүлэх, байгаль орчинд ээлтэй хөгжлийг дэмжихэд бодит хувь нэмэр оруулна гэж үзэж байна гэж Ашигт малтмал, газрын тосны газраас мэдээллээ.

iСанал болгох

“Гүтгэх” гэмт хэргийг хуульчилбал дарга нар л хамгаалагдана

Нийслэлийг удирдах хүн сайн “намчин” биш, сайн менежер байх ёстой юмсан

А.Баатархуяг: Дараагийн Ерөнхийлөгч С.Баярцогт байх магадлалтай

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

Хүний эрхэм чанарыг хог болгох явдал

iШинэ мэдээ

Хуурайшилт ихтэй байгаа тул ой, хээрийн түймрээс сэрэмжлүүллээ 50 мин Монгол Улсад анх удаа метан хийн нөөцийг бүртгэн авлаа 51 мин Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд С.Амарсайхан НҮБ-ын төлөөлөгчтэй уулзаж, хар тамхитай тэмцэх талаар санал солилцлоо 52 мин Дулааны тавдугаар цахилгаан станц (ДЦС-5) төслийн бэлтгэл ажил үргэлжилж байна 54 мин Баянхонгорт зөрчил гаргасан уул уурхайн компаниудын үйл ажиллагааг зогсоолоо 54 мин "Дэлхийн адууны өдөр"-ийн бэлтгэл ажилтай танилцлаа 57 мин Улаанбурхан өвчний батлагдсан тохиолдол 24 нэмэгджээ 3 цаг 6 мин Ирэх 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан мэдээ 3 цаг 7 мин Олон улсын шалгалтын оноог элсэлтийн шалгалттай дүйцүүлэх хүсэлт авах хугацаа маргааш дуусна 3 цаг 10 мин Төв аймагт мотоцикл онхолдож, 14 настай хүүхэд гэмтжээ 3 цаг 11 мин Шатрын насанд хүрэгчдийн Азийн аварга шалгаруулах тэмцээн Монголд эхэллээ 5 цаг 19 мин Баянгол дүүрэгт гарааш буулгасан талбайг тохижуулж байна 5 цаг 20 мин МҮАН-ын 20 жилийн ойд зориулсан барилдаанд улсын арслан Б.Орхонбаяр түрүүллээ 5 цаг 20 мин Нийгмийн даатгалын сангийн 79.5 тэрбум төгрөгийн өрийг барагдуулжээ 5 цаг 22 мин Сэлэнгэ аймагт баригдаж буй 70 МВт-ын ДЦС-ыг өвлийн оргил ачааллаас өмнө ашиглалтад оруулна 5 цаг 23 мин УОК-оос болзошгүй аюул, ослоос урьдчилан сэргийлэх хяналт шалгалтыг улсын хэмжээнд зохион байгуулж байна 5 цаг 24 мин Цагаан хад суурьшлын бүсэд бага сургууль барина 5 цаг 28 мин Төв аймгийн Заамар суманд хууль зөрчсөн уул уурхайн гурван компанийн үйл ажиллагааг зогсоолоо 5 цаг 29 мин Хүүхдийн төлөө үндэсний зөвлөл хуралдаж, хэд хэдэн онцлох шийдвэр гаргалаа 5 цаг 31 мин Спортод допинг хэрэглэхийн эсрэг Ази, Номхон далайн орнуудын сайд нарын уулзалт боллоо 7 цаг 50 мин

iИх уншсан

Парламент нь парламент байхаа, Цэц нь цэцлэхээ болив Англи хэл биш Инглиш хэл, Англи улс биш Ингланд улс Дээд шүүхийн Ерөнхий шүүгчийн хугацааг сунгасан нь нийгэмд х... НАСА Саран дээр бааз байгуулах төлөвлөгөөгөө танилцууллаа Монголын тамирчид U23 чөлөөт бөхийн Азийн аваргаас таван мед... Америкийн зэвсэгт хүчин Иранд дахин цохилт өгчээ Европт нийлүүлж буй зэвсэг техникийн тоо хэмжээг эрс бууруул... Р.Гончигдорж: Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт хийхдээ УИХ сан... “Куад” эвслийн орнууд эрчим хүч, ашигт малтмалын нийлүүлэлтэ... Аварзэдийг оросууд дахин тодруулсан чимхлүүр түүх Япон, Филиппин улсууд тагнуулын мэдээлэл солилцох гэрээ байг... Бусдад 87,7 мянган ам.долларыг хууль бусаар шилжүүлсэн албан... Монгол-Японы дэвшилтэт анагаах ухааны хамтын ажиллагааны сем... А.Дашням: Могойн нүдэн камер ашиглаж үзэхэд амьсгалын шум бо... Ч.Өнөрбаяр: Монгол Улс авлигын индексээр ухарсан хариуцлагыг... Сэлбэ голын түшиц хана болон тохижилтын ажил 75 хувьтай үргэ... Зургаадугаар сарын цаг агаарын урьдчилсан төлөв Жилд 8 тэрбум төгрөг хэмнэх Цахилгаан машины цех ашиглалтад ... Н.Учралын мини улс төр, Хаан төрүүлэх 6+6, Б.Пүрэвдагва Б.Ча... УДШ-ийн Ерөнхий шүүгчийг нэг удаа томилох заалтыг хүчингүй б...