Монгол Улсад анх удаа метан хийн нөөцийг бүртгэн авлаа

2026/06/02

Монгол Улсад Газрын тосны салбар үүсэж хөгжсөний түүхт 85 жилийн ойн босгон дээр тодоор тэмдэглэгдэн үлдэх түүхэн үйл тохиож байна.

2026 оны тавдугаар сарын 28-ны өдөр Улаанбаатар хотноо зохион байгуулагдсан Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлийн Газрын тос, байгалийн хийн асуудал хэлэлцэх салбар зөвлөлийн ээлжит хуралдаанаар Өмнөговь аймгийн Цогтцэций сумын нутагт орших "Тавантолгой XXXIII" бүтээгдэхүүн хуваах гэрээт талбайд 2021-2025 онд хэрэгжүүлсэн эрэл, хайгуулын ажлын үр дүнг хэлэлцэж, Монгол Улсад анх удаа нүүрсний давхаргын метан хийн баялгийн үнэлгээ болон нөөцийн тооцоог бүртгэн авахаар шийдвэрлэлээ.

"Тавантолгой XXXIII" бүтээгдэхүүн хуваах гэрээт талбайн хайгуулын ажлыг Төрийн өмчит "Эрдэнэс метан" ХХК болон Австрали Улсын хөрөнгө оруулалттай "Жейд Метан" ХХК-ийн хамтарсан хөрөнгө оруулалттай "Метан газ ресурс" ХХК гүйцэтгэсэн бөгөөд Монгол Улсын Засгийн газрын 2020 оны 04 дүгээр сарын 22-ны өдрийн 143 дугаар тогтоолоор Тавантолгой XXXIII талбайд нүүрсний давхаргын метан хийн хайгуул, ашиглалтын үйл ажиллагаа эрхлэх бүтээгдэхүүн хуваах гэрээ байгуулах эрхийг олгож, Ашигт малтмал, газрын тосны газар болон "Эрдэнэс метан" ХХК -ийн хооронд 2020 оны 05 дугаар сарын 06-ны өдөр бүтээгдэхүүн хуваах гэрээг байгуулсан.

Засгийн газрын 2020 оны 10 дугаар сарын 14-ний өдрийн 150 дугаар тогтоолоор гэрээний эрх үүргийг "Метан газ ресурс" ХХК-д шилжүүлсэн бөгөөд гэрээлэгч нь 2021-2025 оны хооронд Тавантолгой XXXIII талбайд хоёр хэмжээст чичирхийллийн судалгаа, нүүрсний давхаргын метан хийн хайгуул, үнэлгээ, туршилтын-олборлолт, болон хэвтээ цооног өрөмдөж, нүүрсний давхрааст агуулагдах хийн туршилт, судалгааны ажлуудыг цогцоор нь гүйцэтгэн хайгуулын ажлын үр дүнд "Тавантолгой XXXIII" гэрээт талбайн Улааннуурын хэсэгт нүүрсний давхаргын метан хийн анхдагч хуримтлал болон олборлох боломжит нөөцийн хэмжээг тооцоолон тогтоосон.

Улааннуурын хэсэг нь 60 км.кв талбайг хамарч байгаа ба нөөцийн тооцоолол хийсэн хэсэг нь 4.2 км.кв талбайг хамарч байгаа. Тус хэсгийн нөөцийг 2P (баталгаат+магадлалт) ангиллаар нийт олборлох боломжтой хий 316 сая шоо метр, 3Р (баталгаат+магадлалт+боломжит) ангиллаар 793 сая шоо метр гэж тооцоолон тогтоосон байна. Дээрх батлагдсан нөөцийг зөвхөн Улааннуурын хэсэгт гүйцэтгэсэн үнэлгээний хөтөлбөрөөр тогтоосон бөгөөд бусад талбайд нөхцөлт баялгийн зэрэглэлээр нүүрсний давхаргын метан хийн баялгийг үнэлжээ. Энэ нь цаашид тус талбайн нөөцийн хэмжээ өсөх бүрэн боломжтой гэсэн үг юм.

Энэ нь Монгол Улсад нүүрсний давхаргын метан хийн салбарын хөгжлийн шинэ үе шатыг эхлүүлэх чухал ач холбогдолтой үйл явдал боллоо.

Гэрээлэгч Газрын тосны тухай хуулийн дагуу PDO буюу Орд ашиглах үйл ажиллагааны төлөвлөгөөг боловсруулан Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлөөр дахин хэлэлцүүлснээр Ашиглалт, олборлолтын үйл ажиллагаагаа эхлүүлэх юм.

Нүүрсний давхаргын метан хий нь эрчим хүчний шилжилтийн үед сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэрүүдийн хэлбэлзэлийг тэнцвэржүүлэх, эрчим хүчний системийн тогтвортой байдлыг хангах цэвэр түлшний эх үүсвэр болох өндөр боломжтой. Энэ утгаараа "Тавантолгой XXXIII" төсөл нь Монгол Улсад метан хийн аж үйлдвэрийн суурийг бүрдүүлэх, эрчим хүчний эх үүсвэрийн төрөлжилтийг нэмэгдүүлэх, байгаль орчинд ээлтэй хөгжлийг дэмжихэд бодит хувь нэмэр оруулна гэж үзэж байна гэж Ашигт малтмал, газрын тосны газраас мэдээллээ.

iСанал болгох

Оросууд Монголын шатахууны хараат байдлыг хадгалах сонирхолтой

Ирэх арав хоногт цаг агаар ямар байх вэ?

С.Зоригийн хөшөөг хулгайлсан уу, хулгайд алдсан уу?

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

Хөвсгөл нуур төрийн тэргүүнийг маань тахисан нь

iШинэ мэдээ

Автобензин, дизель түлшний онцгой албан татварыг тэглэлээ 16 мин Британийн гүнж Евгени гурав дахь хүүхдээ өлгийдөж авлаа 23 мин Таеквондогийн Ази тивийн аварга шалгаруулах XI тэмцээнд 32 орны тамирчид өрсөлдөж байна 28 мин Монгол, Польшийн соёл, аялал жуулчлалын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх талаар санал солилцов 34 мин Монгол Улс “Garuda Candi Dharma III 2026” олон улсын энхийг сахиулах сургуулилтад оролцов 46 мин “Аяллын газрын зураг”-ийн хэвлэмэл хувилбарыг Голомт банкны салбараас үнэ төлбөргүй аваарай 2 цаг 39 мин Хөвсгөл нуур төрийн тэргүүнийг маань тахисан нь 3 цаг 16 мин Неймар зодог тайлах эсэхээ 12 дугаар сард шийднэ 3 цаг 29 мин Олимпын аварга Михо Такагиг Ард түмний хүндэтгэлийн одонгоор шагналаа 3 цаг 37 мин Б.Найдалаа: Энэ өвөл илүү хүнд байж магадгүй, эрчим хүчний байгууллагууд, иргэд бэлтгэлээ сайн хангах нь зүйтэй 3 цаг 44 мин Финланд Улстай боловсролын салбарын хамтын ажиллагааг өргөжүүлнэ 3 цаг 53 мин ХӨСҮТ: Улаанбурхан өвчнөөр гурван хүн хэвтэн эмчлүүлж байна 3 цаг 55 мин БНХАУ-ын Ляонин мужийн төлөөлөгчид НИТХ-ын үйл ажиллагаатай танилцлаа 4 цаг 8 мин SpaceX 541 сая ам.долларын алдагдалтай ажиллажээ 4 цаг 18 мин Н.Учрал: Бүсийн чуулган, форум, салбарын ойн арга хэмжээг цуцална 5 цаг 0 мин Өнгөрсөн сард 1,439.2 кг үнэт металл худалдан авчээ 5 цаг 5 мин “Шинэ тойрог зам”-ыг байгуулснаар хөдөлгөөний дундаж хурд 23.3 хувиар нэмэгдэнэ 5 цаг 14 мин Улаанбаатарт өдөртөө 27 хэм дулаан, дуу цахилгаантай аадар бороо орно 6 цаг 22 мин Н.Адилбиш: Авто зам ашигласны төлбөр нэмэх Засгийн газрын тогтоол буруу байна 23 цаг 14 мин Даян аварга Б.Орхонбаяр, Улсын заан Д.Анар, Б.Серик нар "Дэлхийн нүүдэлчдийн наадам"-д оролцоно 23 цаг 20 мин

iИх уншсан

Арилжааны төслөө зогсоож байгаагаа Ж.Инфантино мэдэгдэв Д.Ганхуяг: Нийлүүлэгч нь нэг орны, нэг компани байх ямар эрс... П.Санчес: Сеута хотод дайран нэвтэрсэн нь Испани руу халдсан... Эрүүл мэндийн салбарын хүний нөөцийг чадавхжуулах чиглэлээр ... Путины дэглэм бодитоор ганхаж эхлэв Венесуэл: “Хорт могой”-ноос ангижирахуй Кристофер Ноланы трауматай Одиссей Лу.Гантөмөр: Төмөр замын хүртээмж хангалтгүй, метро, цахилга... Н.Учрал Г.Дамдиннямаа дагуулаад Солонгос руу биш, Орос руу я... Э.Бат-Үүл: Оросууд Монголын шатахууны хараат байдлыг хадгала... Хувийн хэвшилтэй хамтран тоног төхөөрөмжөө шинэчилдэг болохы... Дуулиант санхүүчийн найз байсан Белорусь бүсгүй түүний саяуу... Саудын Арабын Хаант Улсын Байгаль орчин, ус, хөдөө аж ахуйн ... С.Зоригийн хөшөөг хулгайлсан уу, хулгайд алдсан уу? БНХАУ-аас 6000 тонн АИ-92, АИ-95 автобензин нийлүүлэхээр тох... С.Рушдигийн аминд халдсан Хади Матарыг бүх насаар нь хорино Б.Пүрэвдагва: Энэ жил найман уурын зуухыг хийн түлшинд шилжү... Д.Трампын ярьсныг Ираны тал няцаалаа МАА-н үйлдвэрлэлийн бүтээмж, өрсөлдөх чадварыг нэмэхэд хамты... СОР17-г зохион байгуулах барилга угсралтын ажлыг ирэх долоо ...