Монгол, БНСУ-ын хамтарсан “Ногоон хэрэм” төслийн хэрэгжилтийн хугацаа 2026 онд дуусах гэж буй энэ үед төслийн гүйцэтгэл 90 хувьд хүрсэн ч цаашид орон нутгийн бие даасан байдал, санхүүгийн тогтвортой байдал чухлаар тавигдаж байна. Цөлжилтийг бууруулах, шар шороон шуурга, элсний нүүдлийг хязгаарлах, говь, тал хээрийн бүсийг ойжуулах зорилгоор 2022 онд Өвөрхангай аймгийн Арвайхээр суманд эхлүүлсэн III шатны хүрээнд 15 га талбайд Мод үржүүлгийн газар байгуулсан юм.

Гурван жилийн хугацаанд нийтдээ 800 мянга орчим мод бут үрслүүлсэнээс 200 мянга гаруйг бойжуулах талбайд шилжүүлж, 20 мянга орчмыг зах зээлд нийлүүлээд байна. Энэ жил 5.9 га талбайд хөрс боловсруулж, 1.2 га-д хучилт хийжээ. Түүнчлэн улиас, бургас, сухайг мөчрөөр ургуулж, нарс, шинэс, хуш, гүйлс зэрэг модыг хүлэмжинд үрслүүлж байна.

Бүтээн байгуулалтын хүрээнд гүний худаг, 50 тоннын ус нөөцлөх сав, агуулах, цахилгааны шугам, сэргээгдэх эрчим хүчээр ажилладаг эко сургалтын төвийг байгуулжээ. Энэ нь экологийн боловсрол олгох, иргэд байгууллагад арга зүйн зөвлөгөө өгөх, чадавхжуулах үүрэгтэй юм.

Гэвч төслийн дараах үйл ажиллагаанд тулгарч буй гол бэрхшээл бол тарьц суулгацыг зах зээлд нийлүүлэх боломж хомс, орон нутгийн бодлого тодорхойгүй, санхүүжилт, зохион байгуулалт дутмаг байгаатай холбоотой. 10 мянга орчим бургас, улиас, 160 мянга гаруй хайлаасны суулгац ойжуулалт, ногоон байгууламжид ашиглагдахад бэлэн боловч борлуулах гарцгүй байна. Үүнээс шалтгаалж ихэнх суулгац зооринд хадгалагдаж байгаа аж.

Төслийн дараа “Арвай” мод үржүүлгийн газар нь аймаг, бүс нутгаа мод, суулгацаар хангах зорилготойгоор өөрийгөө санхүүжүүлж, үйл ажиллагаагаа тогтвортой үргэлжлүүлэхэд чиглэж эхэлжээ. Төслийн удирдлагын зүгээс төр, хувийн хэвшил, иргэдийн оролцоо, дэмжлэг чухал байгааг онцолж байна.