x

Ирээдүйд хамгийн эрэлттэй байх арван мэргэжил

Олон улсын Хөдөлмөрийн Байгууллагын 100 жилийн ой, Монгол Улс Олон Улсын Хөдөлмөрийн байгууллагад гишүүнээр элссэний 50 жилийн ойг тохиолдуулан Хөдөлмөр нийгмийн хамгааллын судалгааны институтээс “Ирээдүйн ажил мэргэжил” сэдэвт эрдэм шинжилгээний хурлыг өнөөдөр амжилттай зохион байгууллаа.

Энэхүү эрдэм шинжилгээний хурлын гол зорилго нь оюутан залуучуудын судалгааны ажлыг дэмжих, арга зүйг хэлэлцүүлж, бүтээлийг нь олон нийтэд түгээн танилцуулах замаар хөдөлмөрийн хүрээний ойлголт, мэдлэгийг сурталчлан дэлгэрүүлэх явдал аж.

Орчин үеийн аж үйлдвэр, техник технологийн хурдацтай хөгжил дэвшил, эдийн засгийн даяарчлал, орон зай, цаг хугацааны шийдэл, цаг уурын өөрчлөлт зэрэг нийгэм, эдийн засгийн хувьслыг даган хөдөлмөрийн зах зээлийн чиг хандлага хурдтайгаар өөрчлөгдөж байна.

Энэхүү өөрчлөлтийн хүрээнд хөдөлмөрийн зах зээлийн зарим ажил, мэргэжлийн хэрэгцээ багасах, өрсөлдөх чадвар буурах, бүр устан алга болох тохиолдол дэлхий нийтэд харагдаж байгаа бол шинэ ажил мэргэжил бий болж, хэрэгцээ шаардлага нь нэмэгдэх ч хандлага харагдаж байгааг онцоллоо.

Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын судалгааны институтийн захирал М.Алтансүх “Орчин үеийн хөдөлмөрийн зах зээл хурдацтайгаар хувьсан өөрчлөгдөж байна.Үүнтэй уялдуулан манай институтээс хөдөлмөрийн зах зээлийн судалгааг жил бүр тогтмол хийж гүйцэтгэдэг.

Жил бүрийн судалгаанд тухайн жилд хөдөлмөрийн зах зээлд эрэлттэй байх ажил мэргэжлийг судлан, олон нийтэд зарлаж, таниулах ажлыг бид хийж байна. Ирэх 2019 онд эрэлттэй байх ажил мэргэжлийг он гарган, нэгдүгээр сард зарлахаар ажиллаж байна.

Энэ жилийн хувьд манай улсын хөдөлмөрийн зах зээлд нийт 74,600 шинэ ажлын байр бий болохыг тооцон гаргаж байсан.

Эдгээр шинэ ажлын байрын дийлэнх хувийг барилгын салбарын мэргэжилтнүүд эзэлж буй хандлага ажиглагдсан. Үүнээс гадна үйлчилгээ, боловсруулах үйлдвэрийн салбарт тодорхой эрэлттэй ажлын байрууд буй талаар бид бодлого боловсруулагчдад тухайн үед мэдээлж байсан. 

Олон жилийн дунджаар манай улсын хөдөлмөрийн зах зээлд нарийн мэргэжлийн, барилгын инженер, барилгын туслах ажилтан болон эмчийн мэргэжлийн ажлын байр илүү эрэлттэй байна.

Эдгээр эрэлттэй мэргэжилд шилжих хөдөлгөөн, улирлын хувьсах шинж чанар зэрэг нөлөөлдөг гэж хэлж болно."

Мөн манай улсын хэмжээнд эдийн засагч, хуульч, бизнесийн удирдлага зэрэг ерөнхий мэргэжлээр мэргэшсэн боловсон хүчин хөдөлмөрийн зах зээлд илүүдэлтэй, эдгээр мэргэжлээр төгссөн төгсөгчид тэр бүр төгссөн хойноо ажлын байранд гарахгүй, хүлээлттэй байх хандлагатай байдаг. Энэ талаар мөн тодруулсан юм.

М.Алтансүх "Манай институтийн зүгээс их, дээд сургуулиудад хөдөлмөрийн зах зээлийн эрэлт хэрэгцээг харгалзаж үзсэний үр дүнд оюутнуудад олгох мэргэжлийн квот хийхийг зөвлөдөг.

Гэвч сургуулиуд оюутнуудад олгож буй мэргэжил сонголт, мэргэжлийн квотыг тэр бүр зах зээлийн судалгааны дагуу явуулж, хийдэггүй хандлага их бий.

Жишээ нь, өнгөрсөн жилийн хувьд Монгол Улсын хэмжээнд их, дээд сургууль төгсөгчдийн 1/3 нь бизнесийн удирдлагаар бэлтгэгдэн төгссөн байсан.

Гэтэл энэ мэргэжил нь хөдөлмөр эрхлэлтийн түвшинд гарч ирэхээр аль хэдийн илүүдэл болсон мэргэжил байх жишээний. Иймд их, дээд сургуулиудын удирдлага суралцагчдын мэргэжлийн квотыг тогтооход илүү хариуцлагатай хандаж, хөдөлмөрийн зах зээлийн судалгаан дээр үндэслэн хөдөлмөрийн зах зээлд илүү нийцсэн сонголт гүйцэтгэхийг бид бүхэн хүссээр ирсэн" гэлээ.

Эрдэм шинжилгээний хуралд оролцсон судлаач, оюутнуудын судалгаагаар ирээдүйд хамгийн эрэлттэй байх арван мэргэжил:

  1. Зах зээлийн судалгааны мэргэжилтэн

  2. Сэтгэл зүйч, зөвлөх

  3. Шинжлэх ухааны судлаач

  4. Компьютерийн систем аналист

  5. Малын эмч

  6. Байгаль орчин судлаач

  7. Нягтлан бодогч, аудитор

  8. Энтрепренер

  9. Сувилагч

  10. Үйл ажиллагаа хариуцсан менежер

Тус эрдэм шинжилгээний хуралд “Хөдөлмөрийн зах зээлийн ирээдүйн чиг хандлага” сэдвээр судалгааны ажил гүйцэтгэсэн Санхүү, эдийн засгийн Их сургуулийн IV ангийн оюутан Э.Анхбаяраас хөдөлмөрийн зах зээлийн ирээдүйн чиг хандлагын талаар тодруулсан юм.

Санхүү, эдийн засгийн Их сургуулийн IV ангийн оюутан Э.Анхбаяр “Манай багийн судалснаар улс орнуудын иргэдийн ажил эрхлэлт хөдөлмөрийн зах зээлд "үл тэнцэл" хэмээх асуудал үүссэнээс болж ажил эрхлэлт буурах төлөвтэй байна хэмээн гаргаж ирсэн.

Жишээ нь, ажил олгогчид ажилчдадаа ур чадварт нь нийцэхгүй ажлыг өгөх эсвэл ажилчид ажил олгогчдын тавьж буй шаардлагад нийцэхгүй байх зэрэг нь хөдөлмөрийн зах зээлийн үл тэнцэл юм.

Ирээдүйд хөдөлмөрийн зах зээлд илүү ур чадвар шаардсан ажлын байр эрэлттэй байх хандлагатай байна. Мөн туслах мэргэжлийн оёдолчин, тогооч, цахилгаанчин зэрэг мэргэжлүүд байнгын эрэлт хэрэгцээтэй байсаар байна” гэлээ.

Энэхүү эрдэм шинжилгээний хуралд оюутан, судлаачдаас нийт найман шилдэг илтгэлийг сонгон шалгаруулан хэлэлцсэн юм. Эдгээр илтгэлээс шилдэг гурван илтгэлийг шалгаруулж, ирэх 23-ны өдөр болох "Ирээдүйн ажил, мэргэжил" баярын арга хэмжээний үеэр шилдэг бүтээлүүдээр үзэсгэлэн гаргах аж.

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
Зам засвар, арчлалтын ажил үргэлжилж байна 6 минутын өмнө Дели хотод долоо хоногийн хөл хорио тогтоолоо 12 минутын өмнө "Зэвсэгт хүчнийг улс төртэй холбож, олон нийтэд сөрөг мэдээлэл цацах нь хууль зөрчиж буй үйлдэл" 2 цаг 20 минутын өмнө АНУ-ын Мянганы сорилтын корпорацтай байгуулсан Хоёрдугаар компакт гэрээ хүчин төгөлдөр боллоо 3 цаг 12 минутын өмнө С.Зориг агсны хэлсэн онцлох эшлэлүүд 3 цаг 47 минутын өмнө Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад хариуцлага тооцохыг ХҮНам УИХ-аас шаардана 4 цаг 32 минутын өмнө Орост Навальныйг дэмжигчдийн жагсаал болно 5 цаг 13 минутын өмнө Алслагдсан хороодод дархлаажуулалтын явуулын цэг ажиллана 5 цаг 29 минутын өмнө Нийтийн тээврээр үйлчлүүлэхдээ заавал бээлий өмсөөрэй! 5 цаг 33 минутын өмнө Эмэгтэй бизнес эрхлэгчид сорилттой илүү амжилттай нүүр тулж буй тухай өгүүлэх нь 5 цаг 40 минутын өмнө Х.Мөнхзул: Төрийн захиргааны байгууллагын гурван хүн тутмын нэг нь бэлгийн дарамтад өртдөг гэсэн судалгаа гарсан 6 цаг 17 минутын өмнө Завхан аймагт эмчилгээ хийлгэж байсан нэг иргэн нас барлаа 6 цаг 36 минутын өмнө С.Зоригийн хүсэл ба гэр бүлийн сонирхол 6 цаг 52 минутын өмнө УБТЗ хүнд жинтэй, 80 вагон ачаатай галт тэргийг туршилтаар аялуулжээ 7 цаг 15 минутын өмнө Коронавируст халдварын улмаас нас барсан иргэдийн тоо 57 боллоо 7 цаг 20 минутын өмнө Монголд анх удаа цээжний хонхойх гажиг засах мэс заслыг амжилттай хийлээ 7 цаг 30 минутын өмнө "Явганы хөдөлгөөн их хэвээр байвал хязгаарлах, чангаруулах шаардлагатай" 7 цаг 42 минутын өмнө У.Хүрэлсүх өөрөө л намаа “Цаазалсан!” 8 цаг 26 минутын өмнө Өнөөдөр С.Зоригийн төрсөн өдөр 9 цаг 5 минутын өмнө Гэр шатсаны улмаас таван иргэн түлэгдэж, нэг иргэн нас барлаа 9 цаг 10 минутын өмнө
iИх уншсан
Шадар сайдын шахаасаар томилогдсон МҮОНРТ-ийн шинэ захирал ө... Ц.Анандбазарын авлигын үзүүрт У.Хүрэлсүх байсан бол яах вэ? Харуулын даргаа буудсан хоёр байлдагчийн хэрэг хаашаа эргэх ... ХӨЛ ХОРИОНЫ ДҮРЭМ: Халдвар авбал өөртөө гомд! “Их тэнгэрийнхэн” Ц.Анандбазараас Бага тэнгэрээ хамгаалж чад... МҮОНРТ-ийн захирал А.Бүрэнбаатар хүчирхийлэгчид хаалгаа нээс... УИХ Цэцийн дүгнэлтийг хүлээж авна. Харин дараа нь... О.Мөнхсайхан: Төрийн тэргүүн байсан хүн дахин Ерөнхийлөгчид ... Шинэ он тоололд бэлэн үү?! У.Хүрэлсүх өөрөө л намаа “Цаазалсан!” С.Зоригийн хүсэл ба гэр бүлийн сонирхол Б.Сүндэръяа: Буурал Гансүх ах аа, эхнэрийн чинь чат надад би... БИЧЛЭГ: Төрийн албан хаагч эмэгтэй ажилтнаа доромжлоод шалны... Э.Бат-Үүл: Ерөнхийлөгчийн зарлиг хуульд нийцсэн байх ёстой! Б.Хурц, Ц.Нямдорж хоёрын орос хэлийг шалгая Ү.Сарнай: С.Зоригийг хөнөөсөн хэргийг тойрсон эрх мэдэлтнүүд... С.Зориг агсны гэр бүлийнхэн мэдэгдэл гаргажээ Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад хариуцлага тооцохыг ХҮНам УИХ-аас ша... Тусгай үүргийн нислэгийг хэвийн горимд шилжүүлсэн хуваарь Ц.Нямдорж сайдын "мэнгэ голлосон" өдөр
Top