x

Импортын модноос ойн өвчлөл үүсэх эрсдэл байсаар байна

"Үржүүлгийн 5-6 настай суулгацыг 20 мянган төгрөгөөр авдаггүй дарга ойгоос авчирсан модыг 380 мянгаар авч тарьдаг"

Манай улс жилд дунджаар 700-800 мянган куб метр мод ойгоос бэлтгэж байгаагийн 20-30 хувийг үйлдвэрлэлд үлдсэн 70 гаруй хувийг түлээнд ашиглаж байна.

 

"Ойн ашиглалттай холбоотойгоор хууль бус мод бэлтгэлийн асуудал яригддаг. Хууль бус мод бэлтгэлтэй тэмцэх чиглэлийн бодлого, ойн ангиудын идэвхтэй оролцооны үр дүнд хууль бус мод бэлтгэл жилээс жилд буурч байгаа бөгөөд 2020 он гэхэд таслан зогсоох зорилт тавин ажиллаж байна хэмээн БОАЖЯ-ны Ойн бодлого зохицуулалтын газрын мэргэжилтэн Р.Ганбат танилцууллаа.

Өчигдөр эхэлсэн ойн анги, ойн нэгжийн нэгдсэн зөвлөгөөнд 21 аймгийн төлөөлөл оролцож, хууль бус мод бэлтгэл болон ойн хөнөөлт шавж, ой ашиглалт, ойн дагалдах баялаг, мод үржүүлэг, ойжуулах ойг нөхөн сэргээх, ойн нөөц зэрэг сэдвүүдээр бие биенээсээ туршлага судалж байгаа юм.

"Хууль бус мод бэлтгэлтэй тэмцэхэд хүн хүч хүрэлцдэггүй"

Ойн ангиудын хувьд талбай тусгаарлалт, ойн цэвэрлэгээ, нөхөн сэргээлт, мод үржүүлэг болон хууль бус мод бэлтгэлтэй тэмцэх чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг.

Булган аймгийн Хангал сумын Хялгант тосгонд байрлах сум дундын ойн ангийн дарга М.Нямжаргал

 

"Манай ойн анги Хангал, Сэлэнгэ сумын нийт 500 мянган га ойн санг хариуцан ажилладаг. Ойн ангийн хувьд дөрвүүлээ үүн дээрээ зургаан байгаль хамгаалагч ажиллаж байгаа учраас хууль бус мод бэлтгэлтэй тэмцэхэд хүн хүчний хувьд хүрэлцдэггүй. Талбайн тусгаарлалт хийгээд ААН, ойн нөхөрлөлүүдэд хариуцуулсан талбайгаас хууль бус мод бэлтгэл хийх тохиолдол бараг байхгүй. Харин талбайн тусгаарлалт хийгээгүй газраас хууль бусаар мод бэлтгэдэг.

Орон нутгийн уугуул иргэдийн хувьд хууль бусаар мод бэлтгэх нь харьцангуй бага. Ер нь байгалиа, ойгоо хамгаалах хандлагатай. Булган аймгийн хувьд хажууханд нь 100 мянган хүн амтай Эрдэнэт хот байгаа, түлшинд мод хэрэглэх нь зайлшгүй учраас хууль бусаар мод бэлтгэх шалтгаан болоод байдаг" хэмээн ярив.

"Дарга нар мод ургахыг тэвчээртэй хүлээх бус түр хугацаанд сайхан харагдах ногоон байгууламжид төсвийн мөнгийг зарцуулж байна"

Зөвлөгөөний үеэр ойн нөхөн сэргээлтийг хийх чиглэлээр ямар бодлого баримталж байгааг БОАЖЯ-ны Ойн бодлого зохицуулалтын газрын мэргэжилтэн Ц.Бямбасүрэнгээс тодрууллаа.

-Ойгоос мод бэлтгэх, дагалдах баялагийг авч ашиглах нь ойг цэвэрлэх, нөхөн сэргээх бодлого уялдаж явдаг байх. Та энэ талаар тодруулж хэлж өгөөч?

-Ойн аж ахуйн арга хэмжээ нэлээн өргөн цар хүрээг хамарна. Хөгширсөн, доройтсон ойг цэвэрлэх арга хэмжээний хүрээнд ойгоос үйлдвэрлэлийн болон хэрэглээний зорилгоор мод бэлтгэдэг. Энэ ажил шууд нөхөн сэргээлтээр үргэлжлэх ёстой.

Ойн салбарт мөрдөгдөж байгаа хууль, журмын хүрээнд 100 метр куб мод бэлтгэл тутамд 3 га газрыг ойжуулах үндсэн шаардлага байдаг. Ойн сангийн судалгаа тооллогын үр дүнд Монгол орны ойн санг үндсэндээ хөгширсөн ой гэж үзсэн. Энэ нь тодорхой хэмжээний ашиглалт явуулах шаардлагатай болгож байгаа юм.

Байгалийн ой урт хугацааны туршид хөгшрөхөөс гадна хүний хүчин зүйл, гэнэтийн шалтгаан/түймэр/-аас үүдэлтэйгээр доройтдог учраас жилд хэчнээн хэмжээний талбайг хамрахыг тооцоолох боломжгүй. Тиймээс мод бэлтгэлийн дараах нөхөн сэргээлтээс гадна ой байгаагүй газар мод тариалах ойжуулалт хийх, хүн амын нягтаршил ихтэй суурин газруудад ногоон байгууламж бий болгох ажлыг зохион байгуулж байна.

Түүнчлэн модны суулгацын тариалалтыг дэмжих бодлого хэрэгжүүлэх ёстой.

-Суурин газарт ногоон байгууламж бий болгох, тарьц суулгацын тариалалтыг дэмжих ажлыг дэмжих ёстой гэлээ. Улаанбаатарт ойгоос авчирсан том модыг суулгах, импортоор суулгаж оруулж ирэн ногоон байгууламж бий болгох ажлууд хийгдэж байна. Энэ нь дотоодод тариалсан модны суулгац хүрэлцээгүйтэй холбоотой гэж ойлгож болох уу?

-Ойн сан бүхий аймгуудад ойгоо нөхөн сэргээх зорилгоор мод үржүүлгийн үйл ажиллагаа эрхэлж байна. Харин хотын ногоон байгууламжийг бий болгоход суулгацын хүрэлцээ хангалттай биш байгаа.

Ашиг хонжоо харсан гэж болохоор хууль бус үйлдэл бол байгалийн ойгоос авчирсан модыг суурин газрын ногоон байгууламжид ашиглаж байгаа байдал юм. Ойн тухай хуульд Байгалийн ойгоос зулзган модыг холбогдох байгууллагын зөвшөөрлөөр авч болно гэж заасан байгаа. Зулзган мод гэдэг нь 1-10 настай, 1 метр орчим өндөртэй модыг хэлдэг.

1997 оноос эхлэн суурин газрын ногоон байгууламжид байгалийн ойгоос  авчирсан модыг ашиглаж эхэлсэн байдаг. Ингээд эргээд өнгөрсөн хугацаанд гарсан үр дүнг харахад маш хангалтгүй байгаа. Эрдэм шинжилгээний байгууллагууд, хамтарсан ажлын хэсгүүд ч удаа дараа байгалийн ойгоос том хэмжээний модыг авч суурин газарт суулгах нь зохимжгүй гэдгийг мэдэгдсээр ирсэн. Шинжлэх ухааны үндэслэл багатай, хуулиар хориотой энэ үйл ажиллагааг дэмжихгүй баймаар байна.

Мод үржүүлгийн ажил 20 жил эрхэлсэн хүн 5-6 жил ургуулсан суулгацаа 20,000 төгрөгөөр зарах гэхээр төр авдаггүй хэр нь байгалийн ойгоос мод авчирч худалддаг компаниас 380,000 төгрөгөөр аваад суулгадаг. Муухайгаар хэлэхэд дарга нар мод ургахыг тэвчээртэй хүлээх бус өөрөө дарга байгаа үедээ л сайхан харагдах ногоон байгууламжид төсвийн мөнгийг зарцуулж байна.

Импортын, ялангуяа БНХАУ-аас оруулж ирж байгаа моднуудад маш их бордоо хэрэглэж, био массыг нь нэмэгдүүлсэн байдаг учраас экологийн үйлчлэл бага үзүүлж байна гэх шүүмжлэл бас гардаг. Түүнчлэн импортын модноос ойн өвчлөл үүсэх эрсдэл байсаар байна.

-Ойгүй газарт шинээр мод тарих, ой бий болгох ажил хэр үр дүнтэй, ямар хэмжээний зардал шаардаж байгаа вэ?

-БОАЖЯ-ны зүгээс аймаг бүрт 3 га газрыг ойжуулах ажлыг "Ногоон пасспорт" аянтай уялдуулан сурагчидтай хамтран хэрэгжүүлж байна. Энэ нь хүүхдүүдэд мод болон ойн талаар мэдлэг мэдээлэл олгох, ойн санг нэмэгдүүлэхэд үүрэг оролцоотой болгох эерэг үр дүнтэй гэж үзэж байгаа.

Сангийн яамнаас 1 га газрыг ойжуулахад зардлын норматив 2 сая төгрөг байхаар тогтоосон. Гэтэл бодит байдал дээр энэ зардал хаанаа ч хүрдэггүй. Бидний хийсэн судалгаагаар 1 га газрыг ойжуулахад 7.6 сая төгрөг шаардлагатай нь харагдаж байгаа.

Дээр дурдсанчлан ойжуулалтын ажлыг эрчимжүүлэхэд тарьц суулгацын хүрэлцээ дутмаг байх судалгааг хийсэн учраас томоохон хэмжээний үржүүлгийн газрыг бий болгох ажилд олон улсын мэргэжлийн байгууллагуудтай хамтрахаар бэлтгэж байна.

ikon.mn

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
Түүхий нүүрс түлсэн иргэд, байгууллагад хуулийн хариуцлага хүлээлгэнэ 2 цаг 57 минутын өмнө Хүүхдийн тэтгэмжээ өгдөггүй эцэг, эхэд хилийн хориг тавина 3 цаг 10 минутын өмнө Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн төсөл: УИХ-ын II хэлэлцүүлгийн дараа 4 цаг 24 минутын өмнө Б.Пүрэвдорж, Б.Саранчимэг нар Монголын парламентын нэрийг дэлхийд гаргалаа 5 цаг 6 минутын өмнө Сөүл хотын удирдлагууд Нийслэлд хөрөнгө оруулахад бэлэн гэв 6 цаг 0 минутын өмнө Хаягдал тосыг түлш болгон ашилладаг "Флинт" зуухыг танилцууллаа 6 цаг 6 минутын өмнө Бурхан багшийн Их дүйчин өдөр бүх нийтээр амрахыг байнгын хороон гишүүд дэмжлээ 6 цаг 15 минутын өмнө Б.Болороо: Миний нөхөр гаднын нөлөөтэй амиа алдсан 7 цаг 21 минутын өмнө Ил тодын хуулиас болж Саарал жагсаалтад орсон гэх тархи угаалт 8 цаг 28 минутын өмнө ЭМД-аараа MRI оношилгоо хийлгэх боломжтой боллоо 10 цаг 0 минутын өмнө Д.Намжил: Заасан хугацаанд Саарал жагсаалтаас гарч чадахгүй ч байж мэднэ 10 цаг 13 минутын өмнө Үндэсний их баяр наадмын тухай хуулийн төслийг хэлэлцэнэ 10 цаг 23 минутын өмнө Зимбабве улс ганд нэрвэгджээ 10 цаг 26 минутын өмнө Дэлхийн хамгийн эртний сувд олджээ 10 цаг 31 минутын өмнө Төрийн албаны шалгалт өгөхөөр 5000 хүн ханджээ 10 цаг 36 минутын өмнө Ерөнхий сайд эзэн хааны дайллагад эхнэртэйгээ хамт оролцжээ 10 цаг 51 минутын өмнө Л.Оюун-Эрдэнэ: Ерөнхий сайдын эрх мэдэлд би халдах эрхгүй 11 цаг 10 минутын өмнө Нийслэлийн нутаг дэвсгэрээс хар шороо олборлохыг хориглолоо 11 цаг 31 минутын өмнө Үндэсний Аудитын газрын төлөөлөгчид Канад улсад ажиллав 11 цаг 36 минутын өмнө Халтиргаа, гулгаа ихэссэн тул зуны дугуйтай хөдөлгөөнд оролцохгүй байхыг анхаарууллаа 11 цаг 53 минутын өмнө Алагчлал улсын эдийн засгийг алдаг! 12 цаг 13 минутын өмнө Эцэг эхчүүдийн 16 хувь нь хүүхдийнхээ интернэт хэрэглээнд огт хяналт тавьдаггүй Өчигдөр 16 цаг 00 минутад Байгалийн түүхийн музейг нураах тендерийг түдгэлзүүлжээ Өчигдөр 15 цаг 23 минутад Оросын ам.долларын тэрбумтнуудын тоо нэмэгджээ Өчигдөр 15 цаг 15 минутад Армийн спортын наадмаас Монголын жүдочид 2 хүрэл медаль хүртэв Өчигдөр 15 цаг 08 минутад Гадаад валютын нөөц 4 тэрбум ам.долларт хүрсэн гэв Өчигдөр 15 цаг 03 минутад 50 настай эрэгтэй гэртэйгээ шатаж нас баржээ Өчигдөр 14 цаг 53 минутад Цасанд боогдсон иргэдэд Онцгой байдлын алба тусламж үзүүлэв Өчигдөр 14 цаг 42 минутад Японы шинэ эзэн хаан сэнтийдээ заларлаа Өчигдөр 14 цаг 02 минутад Утаа ихтэй байршлыг тогтоох хяналтын цэг ажиллуулж эхэллээ Өчигдөр 14 цаг 00 минутад "Тавантолгой Түлш" компаниас иргэдэд зааварчилгаа өгөх баг гаргажээ Өчигдөр 12 цаг 09 минутад “Алтан намар" хөгжмийн наадам энэ сарын 25, 26-нд болно Өчигдөр 11 цаг 57 минутад 700.000-1.000.000 төгрөгийн цалинтай ажлын байранд залуучууд ирэхгүй байна Өчигдөр 11 цаг 38 минутад Японы шинэ эзэн хаанд зориулсан ёслолд 174 орны төлөөлөгч оролцоно Өчигдөр 10 цаг 50 минутад Угаарын хийд хордсон иргэдийнхээ эмчилгээг төр даая Өчигдөр 10 цаг 25 минутад Абэ Шинзо: Мөнгөний бодлого, санхүүгийн хүндрэлээ шийдсэний дараа Монголд дэмжлэг үзүүлэхэд бэлэн Уржигдар 18 цаг 21 минутад Ц.Нямдорж: Ил тодын хууль батлагдсан нь Саарал жагсаалтад орох шалтгаан болсон Уржигдар 18 цаг 11 минутад Хандгайт, Улиастайд баавгайн мөр илэрсэн тул ойд зорчихгүй байхыг зөвлөж байна Уржигдар 17 цаг 59 минутад Монголбанк: Сандрах хэрэггүй, төгрөгийн ханш унахгүй Уржигдар 16 цаг 38 минутад Японыг дахин хоёр хар салхи дайрна Уржигдар 15 цаг 14 минутад Эзэмших эрхийг цуцалсан газрыг иргэдэд нээлттэй дуудлагаар худалдана Уржигдар 15 цаг 08 минутад Ослын улмаас нийслэлд найм, орон нутагт хоёр хүн амиа алджээ Уржигдар 14 цаг 58 минутад Б.Найдалаа: Саарал жагсаалтаас гарах шийдэл нь улс төрийн шинэчлэл байх болно Уржигдар 13 цаг 52 минутад Эрчмээ алдсан эрчим хүчний салбар Уржигдар 12 цаг 38 минутад Эрүүгийн хуулийн өөрчлөлт буюу эрхийн "балайрал" хууль тогтоогчид Уржигдар 11 цаг 26 минутад Явган зорчигч өөрөө удирддаг гэрлэн дохиотой боллоо Уржигдар 09 цаг 36 минутад Амиа алдагсдын тоо нэмэгдсээр байна Уржигдар 09 цаг 15 минутад Улаанбаатар-Мандалговийн цахилгаан дамжуулах шугамыг ашиглалтад орууллаа Уржигдар 09 цаг 10 минутад Ё.Баатарбилэг сайд Баянхонгор аймагт ажиллалаа Уржигдар 09 цаг 01 минутад УИХ дахь намын бүлгүүд хуралдана Уржигдар 08 цаг 54 минутад
iШинэ мэдээ
ЦААШ ҮЗЭХ
Top