x

Тав даваагүй бөх

Наадам тарчихсан байхад танай өлгөр хар ирээгүй л байна уу? Түрүү бөх дагаад, өөрөө түрүүлчихсэн юм шиг л баясаж яваа даа. Хоёрын даваанд л өвдөг шорооддог байж ингэж их бэлтгэл хийж яадаг байна аа хэмээн хажуу айлынх нь хүүхэн доогтой хэлснээ хаалга хаалаа. Сумъяад хэлэх ч үг олдсонгүй. Нээрээ л наадам тарчихаад байхад эртхэн ирээд хүүтэйгээ жаахан ч гэсэн хамт тоглож болдоггүй л юм байх даа хэмээн тунирхан бодов. Бүтэн сар наадмын бэлтгэлд гарч, хөдөө гадаа явсаар эзэнгүй байсан аавыгаа хүү нь их санасан нь илт.

- Ээж ээ аав өнөөдөр ирнэ тийм ээ гэхэд

- Тийм ээ. Одоо наадам тарчихсан. Аав нь удахгүй ирэх байлгүй гэж хэлэх зуураа цайгаа юүллээ. Жил, жилийн баяр наадмаар хүүхнүүд нөхөр хүүхдээ дагуулан баяр үзэж, наадмын талбай явах гэж хувцас хунараа бэлтгэн бөөн л хөл хөдөлгөөн болно. Харин Сумъяа нөхрийнхөө дээлийг бэлтгэж, битүүхэндээ цол авчих болов уу хэмээн горьдон, “Хэрвээ цол авчихвал амьтан хүн ирнэ. Хоол ундтай байхгүй бол болохгүй” гэж бодон шинэ шөл уух нэрээр хонь гаргаж, хэдэн гайгүй чихэр, ганц хоёр шил архи авдарынхаа булан руу хадгалсаар арав гаруй жилийн наадмыг өнгөрүүлснээ санаад санаа алдлаа.

Анх Сумъяаг Лодойтой сууж, гал голомтоо асааж байхад бүгд л “Бөх хүний гэргий болдог чи ч азтай юмаа. Танай хүн ч удахгүй цол нэмээд дээшээ яваад өгөх байлгүй. Танай Лодой ч сайхан залуу шүү” хэмээн ам уралдан шуугидаг байж. Гэвч арав гаруй жил өнгөрчээ. Лодой жилийн жилд сумын заан цолоо ахиулаад аймгийн начин болчих битүүхэн санаатай бэлтгэлд гарна. Дөрвийн даваанаас цааш ахисан нь үгүй. Гэлээ гээд бөхөө ч орхисонгүй. Саяхан л танай нөхөр ч том бөх болно хэмээн ам уралдуулдаг байсан найз хүүхнүүд нь

- Чи одоо цаад Лодойгоо боль гэж хэлээч. Нас нь ч гуч хол гарчихлаа. Гурвын даваанд хүрэлгүй л өвдөг шороодох юм. Ингэж бөх барилдана, бэлтгэл хийнэ гэж цаг, мөнгөө үрж байхаар эхнэр хүүхэд орон гэртээ санаа тавь гэж хэл л дээ хэмээн ятгана. Үнэндээ Сумъяа нөхөртөө боль гэж хэлэхийг хүссэн ч чаддаггүй байлаа. Зургаан сар гараад ирэнгүүт нөхрийнх нь хөл хөнгөрөөд л ирнэ. Хэр баргийн зүйлд ам нээгээд байдаггүй хөшүүн эр

- Миний гутал малгай, дээл хувцас, хоол унд гээд л амьсгаадаад эхэлнэ. Наадмын бэлтгэлд гарахад мөнгө төгрөг, хувцас хунар гээд баахан зүйл л хэрэгтэй болно. Гэвч Сумъяа яг л хол юманд аавтайгаа хамт явах гэж байгаа жаахан хүү шиг хөөрөх нөхрөө хараад дургүйцэж чаддаггүй байлаа. Тэгээд ч Лодойг дагаж жилийн жилд наадам хүлээн хөөрцөглөж, бас дотроо “Энэ маань энэ жил л нэг начин болчихож магадгүй дээ” хэмээн горьддог болсноо өөрөө ч анзааралгүй явсаар өдий хүрснээ сая л мэдэв.

Хажуу айлд зочид ирсэн бололтой. Дуу шуу болж, бөөн инээд наадам. Гэнэтхэн Сумъяагийн уур нь ч хүрэх шиг… Энэ олон жилийн наадмыг тэр гэртээ нөхрөө хүлээж, хүн амьтнаас цэнгэлдэх хүрээлэнгийн сураг сонсож өнгөрүүлснээ санаад санаа алдлаа.

Нар жаргасан хойно, харуй бүрийгээр Лодой гэртээ халамцуухан ирлээ. Хүрэн тэрмэн дээлнийх нь хоёр мөр гандаж, өнгөрсөн жил авсан гутал нь зулгаараа ханзарчээ.

- Хүүхэд шиг дээл хувцастайгаа ноцолдоод явж байдаг юм уу? хэмээн хэлэх гэсэн боловч Лодой түүний үгийг сонсох шинжгүй болохоор нь хоолой дээр гарч ирсэн үгээ буцааж залгихаас өөр арга байсангүй.

- Үгүй мөн ч сайхан наадам боллоо хө. Шинэ арслангийн гэрт очлоо. Баруун аймаг руу хэдэн бөхчүүд явж, сумын ойд очих гэнэ. Намайг хамт яваарай гэсэн хэмээн ярих Лодой яг л өөрөө түрүүлчихсэн юм шиг хөөрцөглөсөөр удалгүй унтаад өгөв. Тэр шөнө Сумъяагийн нойр хүрсэнгүй.

- Одоо л энэ хүнийг хазаарлаж авъя. Нас нь ч явчихлаа. Хэдий болтол бөх, тэх болно гэж хий дэмий л олны салхи дагаж хөөрцөглөж явах вэ дээ. Хүүхэд нохойн доог ч болж гүйцлээ. Хамаг ажил, амьдралаа алдаж байхаар орон гэрээ өөд нь татаж, өрх гэрийн эзэн шиг сууг. Ер нь энэ хүн барилдлаа гээд юу гийгүүлсэн юм. Сүүлийн хэдэн жилийн наадмыг би ганцаараа л өнгөрүүллээ. Бүхэл бүтэн сар гаруй наадмын бэлтгэл гэж явчихаад одоо бас сумын ой хэсээд байхдаа яахав дээ хэмээн бодсоор гоморхон бодсоор үүр цайх үед тэрбээр дугхийчихсэн байлаа. Гэнэтхэн

-Энэ их баяр цэнгэлийн
Түгээмэл жавхлан бүрдүүлсэн
Түмэн олны дотроос шалгарсан
Монгол даяар алдартай
Хамаг олноо баясгуулагч
Харилтгүй зоригт
Хурц гарамгай
Хурдан шаламгай
Баатар зоригт
Бадрангуй хүчит
Өсөн нэмэх
Өрнөн дэлгэрэх
Улам улам сайжрах
Уран мэхт залуу бөх өө хэмээн бөхийн цол хангинатал дуудахыг сонсоод тэр сэрэв.

- Лодой зурагтаа асаачихсан юм байх даа. Хар үүрээр хүн ч унтуулахгүй хэмээн уцаарлан бодсоор өндийвөл хүү нь аавынхаа мөрийг түшээд зогсчихож. Нөхөр нь өвдөг дээрээ сууж, гурван настай хүүгийнхээ малгайг барьчихсан, нүүр дүүрэн инээмсэглэл тодруулсаар цолыг дуудаж байгааг хараад Сумъяад хэлэх ч үг олдсонгүй. Хэдхэн цагийн өмнө л “Энэ хүнийг дахиж бөх барилдуулахгүй” хэмээн эрс шийдээд байсан Сумъяа инээмсэглэв.

-Найз одоохон бослоо. Хөдөө явах юм бол хувцасыг чинь бэлтгэе дээ гэж хэлэх зуураа тэр нөхрийгөө хайр дүүрэн харцаар харж байлаа. Яахав. Эцгийнхээ авч чадаагүй цолыг хүү нь хүртэж, давж чадаагүй давааг нь давах л байлгүй гэсэн омголон бодлыг нь хөглөн

Баруун талын засуул сонс оо!
Бөхийг амлая аа! хэмээн Лодой хүүгийнхээ цолыг дуудсаар…

Б.Цоожчулуунцэцэг

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
Дарь-Эхийн замын зорчих хэсгийг нээх хугацааг хойшлууллаа Өчигдөр 13 цаг 30 минутад Малдаа явсан иргэн аянганд цохиулж, амиа алджээ Өчигдөр 13 цаг 26 минутад Хүүхдийн урлан бүтээх төвд 17 төрлийн дугуйлан хичээллэнэ Өчигдөр 13 цаг 14 минутад Санхүүгийн дархлааг дэмжих “ВИТАМИН ₮” урамшуулалт аяны тухай 5 ЧУХАЛ МЭДЭЭЛЭЛ Өчигдөр 11 цаг 57 минутад Дэлхийн банкны Монгол дахь суурин төлөөлөгч Андрей Михневийг хүлээн авч уулзав Өчигдөр 11 цаг 52 минутад "Хүү минь зодуулж байхдаа ямар их тарчилж, аврал эрсэн бол гэж бодохоос зүрх өвддөг" Өчигдөр 11 цаг 27 минутад Карантинд өнгөрүүлсэн өдрүүд: Долоо дахь өдөр Өчигдөр 10 цаг 34 минутад А.Анударь: Эмэгтэйчүүд өөрийгөө авардаг түүхэнд дуртай Өчигдөр 09 цаг 44 минутад Хөөрхий муу Сайжаа Өчигдөр 09 цаг 39 минутад Гэр хороолол, аялал жуулчлалын бүсэд “Эко жорлон” хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ Уржигдар 18 цаг 39 минутад Засгийн газар, Нийслэлийн салбар хоорондын уялдааг сайжруулна Уржигдар 18 цаг 31 минутад Тайхар чулуунд сэргээн засварлалтын ажил хийхээр төлөвлөжээ Уржигдар 18 цаг 19 минутад Карантинд өнгөрүүлсэн өдрүүд - Зургаа дахь өдөр Уржигдар 11 цаг 57 минутад Монголбанк долдугаар сард 2.2 тонн үнэт металл худалдан авчээ Уржигдар 11 цаг 49 минутад Дараах байршлуудад хэрэглээний халуун ус хязгаарлалаа Уржигдар 11 цаг 40 минутад Монголоос Чех явах хүсэлтэй иргэдийг өнөөдөр 17:00 цаг хүртэл бүртгэнэ Уржигдар 11 цаг 32 минутад "Цэцэрлэгийн бүртгэл, элсэлтийг цахимаар зохион байгуулахгүй" Уржигдар 11 цаг 21 минутад Гадны зээл, тусламжийг зориулалтын бусаар ашиглах боломжгүй гэв 2020-08-05 15:03 Сиэтл-Улаанбаатар чиглэлийн тусгай онгоцоор 256 иргэн ирлээ 2020-08-05 14:58 Зам хаахтай холбогдуулж нийтийн тээврийн НАЙМАН чиглэлд өөрчлөлт оруулна 2020-08-05 14:53
iИх уншсан
“Ганнамын монголчууд” ба гар зөрүүлсэн сайдуудаас ногдол ашг... Хөөрхий муу Сайжаа А.Анударь: Эмэгтэйчүүд өөрийгөө авардаг түүхэнд дуртай Карантинд өнгөрүүлсэн өдрүүд: Долоо дахь өдөр Карантинд өнгөрүүлсэн өдрүүд - Зургаа дахь өдөр Бизнес эрхлэгчид Голомт банкны ПОС төхөөрөмжийг онлайнаар за... Б.Отгонсүх: Улаанбаатар хотын замуудад ус зайлуулах шугам хи... Карантинд өнгөрүүлсэн өдрүүд - Тав дахь өдөр Гадаадад гацсан иргэдээс авлига нэхсэн хэрэг гарвал АТГ-т хэ... Ардчилсан намын даргын сунгаа Орон нутгийн сонгуулийн дараа ... "Хүү минь зодуулж байхдаа ямар их тарчилж, аврал эрсэн бол г... Карантинд өнгөрүүлсэн өдрүүд - Дөрөв дэх өдөр Гадны зээл, тусламжийг зориулалтын бусаар ашиглах боломжгүй ... Дараах байршлуудад хэрэглээний халуун ус хязгаарлалаа ФОТО: "Ирлээ Явлаа Цэвэр" аяны нөлөөллөөр дотоодын аялагчдын... Монголоос Чех явах хүсэлтэй иргэдийг өнөөдөр 17:00 цаг хүртэ... Зам хаахтай холбогдуулж нийтийн тээврийн НАЙМАН чиглэлд өөрч... Сиэтл-Улаанбаатар чиглэлийн тусгай онгоцоор 256 иргэн ирлээ Малдаа явсан иргэн аянганд цохиулж, амиа алджээ Тэрэлж орчимд иргэд, ААН-үүд зөвшөөрөлгүй үйл ажиллагаа явуу...
Top