УИХ-ын гишүүн, АН-ын дарга С.Эрдэнэ "Сонгогчдын 1/3 нь санал гаргаж, гарын үсэг зурвал УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах" хуулийн төсөл санаачилснаа мэдээллээ. 

С.Эрдэнэ: УИХ, эрх баригч нам, улстөрчид маш хариуцлагагүй, амлалтаа биелүүлдэггүй, хууль зөрчдөг бөгөөд сонгогчид сонгосон гишүүндээ хариуцлага тооцох эрх зүйн зохицуулалтгүй явсаар ирсэн билээ. Түүнчлэн өнөөгийн улс төрд үүсээд буй нөхцөл байдал болон иргэдээс ирсэн санал гомдлыг үндэслэн УИХ-ын чуулганы дэгийн тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах хуулийн төслийг санаачилсан гэв. 

Тодруулбал, тухайн тойргийн нийт сонгогчдын 1/3 нь санал гаргаж, гарын үсгээр баталгаажуулбал УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах хууль эрх зүйн боломжийг бүрдүүлж байгаа аж. Ингэхдээ Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны дарга иргэдийн уг саналыг байнгын хороо болон УИХ-ын чуулганы хуралдаан дээр уншиж танилцуулснаар хууль хэрэгжиж эхлэх аж.

Тухайлбал, сонгогчид УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах санаачилга гаргасан бол уг асуудлыг чуулганаар хэлэлцэж, гишүүдийн саналыг авч батлах шаардлагагүй ажээ. 

Энэхүү хуулийн төслийг боловсруулахдаа олон үндэслэлд тулгуурлаж, олон оронтой харьцуулсан судалгаанд үндэслэн боловсруулсан гэдгээ АН-ын дарга С.Эрдэнэ онцоллоо. 

Тухайлбал, Канадад сонгуульд санал өгсөн иргэдийн 25 хувь нь гарын үсэг зурсан бол сонгогдсон төлөөлөгчийг эгүүлэн татаж болдог бол Их Британид 10, Австралид 10, БНХАУ-д 30, Беларусьт 20 хувь гэгчлэн хуульчилсан байдаг байна. 

УИХ-ын чуулганы дэгийн тухай хуулийн 45 дугаар зүйл буюу "Улсын Их Хуралд ажлаа шууд хариуцан тайлагнадаг байгууллагын удирдах албан тушаалтныг томилох, чөлөөлөх асуудлыг хэлэлцэх журам"-д "УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах тухай" нэмэлт заалт оруулахаар санаачилсан байна. 

Монгол Улсын Их хурлын тухай хуулийн 6.6-р заалтуудад дурдсан үндэслэлүүд

• 6.6.1. нас барсан;

• 6.6.3. гишүүн өөр ажилд шилжих болон хүндэтгэн үзэх бусад шалтгаанаар чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өөрөө гаргасныг Улсын Их Хурал хүлээн авсан;

• 6.6.4. хүндээр өвчилсний улмаас цаашид бүрэн эрхээ хэрэгжүүлэх боломжгүй болсон тухай эмнэлгийн дүгнэлт гаргасныг Улсын Их Хурал хүлээн авсан;

• 6.6.5. Үндсэн хуулийн цэц гишүүнийг эгүүлэн татах үндэслэлтэй гэсэн дүгнэлт гаргасныг Улсын Их Хурал хүлээн авсан;

• 6.6.6. гишүүн гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь шүүхийн хүчин төгөлдөр шийтгэх тогтоолоор батлагдсан,

дээр сонгогчдын 1/3-ын гаргасан санал гарын үсгээр баталгаажвал УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах, Байнгын хорооны дарга УИХ-ын чуулганы хуралдаан дээр уншиж танилцуулснаар хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж эхэлнэ зэрэг заалтуудыг оруулж байгаа аж.  

Мөн Сонгуулийн ерөнхий хороо УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татахаар санал гаргаж, гарын үсэг зурсан иргэдийн жагсаалтыг хамгийн сүүлд болсон сонгуульд санал өгсөн иргэдийн нэрстэй тулгаж, 60 хоногийн дотор баталгаажуулж өгөхөөр тусгажээ.