Стокгольмын Энх тайвны асуудал судлах олон улсын хүрээлэн (SIPRI) 2024 оны дэлхийн цэргийн зардлын талаарх шинэ тайландаа, нийт зарцуулалт 2.718 их наяд ам.долларт хүрч, өмнөх оноос 9.4 хувиар нэмэгдсэн гэж мэдээллээ. Энэ нь хүйтэн дайн дууссанаас хойших хамгийн огцом өсөлт бөгөөд дэлхийн бараг бүх бүс нутагт цэргийн зарцуулалт нэмэгдсэн байдал анзаарагдаж байна.

Тайланд дурдсанаар, дэлхийн цэргийн зардал нь одоогоор нийт дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 2.5 хувийг эзэлж байгаа бөгөөд Европ, Ойрхи Дорнодын бүс нутагт өсөлт хамгийн ихээр мэдрэгдсэн. Энэ өсөлт нь олон улсын сөргөлдөөн, бүс нутгийн хурцадмал байдал, геополитикийн “даалууны нуралтын” сүүдэрт хурдассан хэмээн судлаачид онцолжээ.

Италийн Milex судалгааны төвийн төлөөлөгч Франческо Виньярка “зэвсэглэлийн шинэчлэл XXI зууны эхнээс эхэлсэн бөгөөд тэр цагаас хойш цэргийн зардал хоёр дахин нэмэгдсэн” гэдгийг онцлон дурдав. Тэрбээр Ромын папын улаан өндөгний баярын илгээлттэй уялдуулан “дайны логикаас татгалзах”, энэхүү их зардлыг дэлхийн тэгш бус байдлыг бууруулахад чиглүүлэхийг уриалжээ.

SIPRI-ийн мэдээллээр, дэлхийн нийт цэргийн зардлын 60 хувийг АНУ, Хятад, Орос, Герман, Энэтхэг таван орон дангаар эзэлж байна. Оросын цэргийн зардал 38 хувиар нэмэгдэж, ДНБ-ийхээ 7.1 хувийг эзэлсэн бол Украин нийт ДНБ-ийхээ 34 хувийг цэрэгт зарцуулсан байна.

НАТО-гийн бүх гишүүн орнууд зардлаа өсгөж, нийтдээ 1.506 их наяд ам.доллар зарцуулжээ. Энэ нь дэлхийн нийт зардлын 55 хувьтай тэнцэж байна. АНУ ганцаараа дэлхийн нийт цэргийн зардлын 37 хувийг бүрдүүлж байгаа бол түүний араас Хятад (+7%), Япон, Энэтхэг, Мьянмар зэрэг орнууд оржээ.

Энэхүү өргөн хүрээтэй, хурдацтай өсөлт нь олон улсын энх тайван, тогтвортой байдлыг эрсдэлд оруулж байгаа талаар судлаачид анхааруулж байгаа бөгөөд SIPRI энэхүү чиг хандлагыг эргэж харах шаардлагатайг онцолжээ.

Эх сурвалж: Agenzia Nova, SIPRI