Бидний хуруу, хөлийн улны арьс хэдхэн минут усанд байхад үрчийж, гандсан үзэмжтэй болдог ч энэ үзэгдэл зүгээр нэг санамсаргүй зүйл биш гэдгийг судлаачид тогтоожээ. Хамгийн сонирхолтой нь, арьсны энэ өөрчлөлт нь зөвхөн хуруу, хөлийн үзүүрт ажиглагддаг бөгөөд гар, хөлнөөс бусад биеийн хэсэг үрчлээтдэггүй байна.

Сүүлийн үеийн судалгаагаар, арьс үрчийх үйл явц нь зөвхөн ус арьсанд нэвчин орж хөөсөнтэй холбоогүй, харин биеийн мэдрэлийн тогтолцоо идэвхтэй оролцож байгааг илрүүлжээ. Өөрөөр хэлбэл, энэ нь бидний бие “зорилготойгоор” хийдэг үйлдэл гэсэн үг юм.

Усанд 3–10 минут байхад хуруу үрчийж эхэлдэг бөгөөд хамгийн ихдээ 30 минутын дараа тод үрчлээс үүсдэг. Эртний нэгэн ажиглалтаар, гарын мэдрэл тасарсан хүмүүст хурууны арьс огт үрчийдэггүй байсан нь энэ процесс мэдрэлийн үйл ажиллагаатай шууд холбоотой гэдгийг баталсан анхны нотолгоо болсон юм.

Хожим хийсэн судалгаагаар, усанд гараа дүрэхэд хурууны арьс үрчийж эхлэх үед цусны урсгал огцом багасдаг бөгөөд энэ нь цусны судсууд агшихын үр дүнд гардаг байна. Цусны урсгал буурч, арьсан доорх хэсгийн эзэлхүүн багассанаар арьс доош татагдаж, үрчлээ үүсэх нөхцөл бүрддэг ажээ.

Гол нь энэ үзэгдэл нь бидний биед хэрэгтэй дасан зохицох чадвар бөгөөд норсон орчинд барьц хийж, хальтиргаанаас сэргийлэх зориулалттай гэж үздэг. Манчестерын их сургуулийн мэдрэлийн судлаач Ник Дэвисын хийсэн туршилтаар, усанд норсон ч үрчлээгүй гартай хүн нойтон зүйл барихад илүү их хүч шаарддаг бол үрчийсэн хуруутай хүн илүү бага хүчээр илүү сайн барьц хийдэг болох нь тогтоогджээ.

Түүнчлэн, арьсны энэ хувьслын механизм эрүүл мэндийн талаарх мэдээлэл өгч болохыг судлаачид анхааруулж байна. Учир нь хурууны арьс үрчийх байдал нь мэдрэлийн эмгэг, 2-р төрлийн чихрийн шижин, удамшлын өвчин болох цистик фиброз, зүрх судасны зарим өвчний үед өөрчлөгддөг байна.

Өөрөөр хэлбэл, усанд орсон хойно хуруу тань үрчийж байвал энэ нь зөвхөн байгалиас өгсөн энгийн зүйл биш, харин таны бие идэвхтэй хариу үйлдэл үзүүлж, боломжит эрсдэлээс хамгаалж байгаагийн илрэл юм.

Эх сурвалж: BBC Future.