Хуульч зөвлөж байна

"Солонгос улс руу зуучилж өгнө" гэх залилангийн хохирогчид нэмэгдсээр байна 

Иргэдийн мэдлэг боловсрол дутмаг, эдийн засгийн хямрал, ажилгүйдэл ихтэй үед “залилан мэхлэх” гэмт хэрэг өсдөг зүй тогтол бий.

Залилан мэхлэгчдийн хувьд яг л хүсч байсан зүйлийг нь санал болгодог бөгөөд нийтлэг иргэдийн хувьд өндөр цалинтай ажил хийх боломжийг бий болгох гадаад руу ажиллах хүслийг нь ашиглах нь түгээмэл аж.

Гудамжинд таарсан дурын хүмүүсээс “Хямд өртөгөөр Солонгос улс руу гаргаж өгнө, зуучилж өгнө, визний материал бүрдүүлж өгнө” та сонирхож байна уу? гэсэн асуултыг тавьж үзвэл бараг тал илүү хувь нь зөвшөөрсөн, сонирхсон хариултыг өгөх байх. Яагаад гэвэл хүмүүсийн яг энэ итгэл, горьдлогыг ашиглан амар хялбар аргаар мөнгө олох гэсэн зальт этгээдүүд аль хэдийн солонгос улсад ажиллах сонирхолтой иргэдийг зуу, зуугаар нь хохирогч болгожээ.

Өмнө нь хэн нэгнийг гадагш явуулсан тухай сонссон, элчин сайдын яаманд ах дүү хамаатан садан нь бий тухай, итгэлтэй туршлагатай мэт харагдах зэрэг нь түүнд мөнгөө өгөх шалтгаан биш. Ядаж л наад захын дараах зүйлсийг мэддэг байх шаардлагатай.

Нэгдүгээрт: ХУУЛЬ БУС ЭСЭХИЙГ НЯГТЛА, ЗАЙЛСХИЙ

Солонгос улсад ажиллах сонирхолтой байгаа бол хамгийн түрүүнд Солонгосын хөдөлмөрийн биржээс ажилтныг сонгохдоо нэр, паспортын дугаар, кодоор нь татахыг хуулиар хориглосон байдаг. Өөрөөр хэлбэл ажиллах хүч зуучлах ажлыг хувь хүмүүс хийх ямар ч боломжгүй  гэдгийг маш сайн ойлгох нь зөв юм.  Өөрөөр хэлбэл Солонгосын хөдөлмөрийн бирж тусгайлсан нууцлалтай программын дагуу сонголт хийдэг байтал та хэн нэгэн хүнд өөрийгөө сонгуулах гэж төлбөр төлөх нь утгагүй хэрэг.

Хоёрдугаарт. ГЭРЭЭГҮЙГЭЭР БҮҮ ШИЛЖҮҮЛ

• Залилагч болон залилуулагч өөрөөр хэлбэл гэмт хэрэгтэн хохирогч нар нь бие биенээ сайн таньдаг байх тохиолдол их байдаг. Энэ нь залилах гэмт хэрэг нь “урьдын харилцааны явцад бий болсон итгэлийг урвуулан ашиглаж эзэмшигч, өмчлөгчийн эд хөрөнгө өөрийн өмчлөл эзэмшилдээ шилжүүлж” авдагтай холбоотой юм. Өөрөөр хэлбэл хохирч байгаа иргэд огт танихгүй хүнд хэзээ ч  ямар нэгэн гэрээ хэлэлцээр албан ёсоор хийхгүйгээр мөнгөө шууд урьдчилаад өгдөггүй. Харин ихэнхи тохиолдолд урьд таниж мэддэг хүн эсхүл танилынхаа найз нөхдөөр дамжуулан зүс мэддэг хүндээ итгэж мөнгөө ямар ч баримт, гэрээ хийхгүйгээр шилжүүлчихдэг байна.

Гуравдугаарт: СУДЛА, ШАЛГА, МЭДЭЭЛЛИЙГ НЬ АВ

Зөвхөн зуучлалын харилцаа ч гэлтгүй зээл мөнгө, санхүүгийн харилцаанд орох гэж байгаа бол нөгөө талаа судлах анхан шатны мэдлэгтэй байх хэрэгтэй. Жишээ нь тухайн хүнийхээ овог нэрийг бичээд үргэлжлүүлэн “шүүхийн шийдвэр” гээд хайлтын системээс хайгаад үзэх хэрэгтэй. Шүүхийн шийдвэрийн сан цахим хэлбэрт шилжиж тодорхой хэмжээний мэдээллийн сан үүссэн байдаг тул магадгүй харилцах гэж буй этгээд чинь хууран мэхлэгч, найдваргүй нэгэн байж ч мэднэ. Гэвч ийм хайлтаар илрээгүй гэдэг нь найдвартай гэсний баталгаа биш гэдгийг ч анхаарах хэрэгтэй.

Дөрөв. ГЭРЧЛҮҮЛ, БАРИМТЖУУЛ

Та үнэхээр бусдад итгээд мөнгөө шилжүүлж байгаа бол заавал ямар нэгэн баримт авч үлдэх нь зөв юм. Бичгээр байгуулсан гэрээ байвал маш сайн. Гэрээнд талуудын оршин суугаа хаяг, нэр, утас гэх мэтийг нарийвчлан сайн заах. Гэхдээ энэхүү хаягийг нь үнэн зөв байгаа эсэхийг албан ёсны лавлагааны хуудас, гэрчилгээний эх хувьтай нь тулгах шаардлагатай.  Муугаар бодоход хожим зарга шүүх болоход нөгөө талын хаяггүй бол “хана мөргөдөг”-ийг сануулж буй хэрэг.    Ингэж чадвал та эргээд нэхэмжлэл гаргах, эрхээ хамгаалахад илүү амар хялбар байх болно гэдэгт итгэлтэй байна.

Гэрээг хүчин төгөлдөр баримт болгохын тулд гэрээг нотариатаар гэрчлүүлэх нь зүйтэй. Сэжиггүй, асуудалгүй хүний хувьд нотариатаар гэрчлүүлэхэд цааргалаад байх шалтгаан байхгүй. Мэдээж үгүй бол эсрэгээрээ.

Тав. ХУУЛЬЧААС ЗӨВЛӨГӨӨ АВ

Залилуулчихаад мөнгөө нэхэж заргалдаж буй хүмүүст “өмнө нь хуульчаас зөвлөгөө авсан бол ингэж хохирохгүй байх байж” гэх нийтлэг харамсал байдаг. Өөрөө л сайн мэдэхгүй бол мэддэг хүмүүсээс зөвлөгөө авах нь хамгийн зөв сонголт. Хэзээ ч өмгөөлөгчтэй уулзаж үзээгүй хэрнээ хуульчийн зардал өндөр гэх ярианд итгэж, цагдаагийн байгууллагад хандвал өөрт төвөг чирэгдэл ихтэй хэмээн эмээж, өөрийг нь гэмт хэрэгтэн мэтээр загнаж шалгаагаад төвөгтэй байна байх гэх шалтгаанаас төвөгшөөж явсаар байвал хохирогч болоод л дуусна.

“Веритас Партнерс” хуулийн фирмийн хуульч Д.АЛТАНГЭРЭЛ