x

УИХ-ын баталсан ҮХНӨ-ийн гол үндсэн асуудлууд

УИХ-аар баталсан Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн талаар Төрийн байгуулалтын байнгын хороо, Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийн төсөл боловсруулсан Ажлын хэсгээс хийсэн мэдээлэл, Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөд багтаж буй гол үндсэн асуудлуудыг тоймлон хүргэж байна.  

Байгалийн баялгийн үр өгөөжийн талаар:

  • Байгалийн баялгийг ашиглах төрийн бодлого нь урт хугацааны хөгжлийн бодлогод тулгуурлаж, одоо ба ирээдүй үеийн иргэн бүрт эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах эрхийг нь баталгаажуулах, газрын хэвлийн баялгийн үр өгөөжийг Үндэсний баялгийн санд төвлөрүүлж, тэгш, шударга хүртээхэд чиглэнэ. 

  • Иргэн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах эрхийнхээ хүрээнд газрын хэвлийн баялгийг ашигласнаар байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийн талаар мэдэх эрхтэй.   

  • Стратегийн ач холбогдол бүхий ордыг ашиглахдаа байгалийн баялаг ард түмний мэдэлд байх зарчимд нийцүүлэн түүний үр өгөөжийн дийлэнх нь ард түмэнд ногдож байх эрх зүйн үндсийг хуулиар тогтооно. 

Улс төрийн намын талаар:

  • Нам Үндсэн хуулийн 16.10-т заасны дагуу байгуулагдаж, улсын хэмжээний бодлого дэвшүүлж ажиллана. 

  • Намыг Монгол Улсын сонгуулийн эрх бүхий иргэдийн нэг хувиас доошгүй иргэд эвлэлдэн нэгдэж байгуулна. (2028 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс үйлчилж эхэлнэ)

  • Намын дотоод зохион байгуулалт нь ардчлсан зарчимд нийцсэн, хөрөнгө орлогын эх үүсвэр, зарцуулалт нийтэд ил тод байна. Намын зохион байгуулалт, үйл ажиллагааны журам, санхүүжилт, төрөөс санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх нөхцөлийг хуулиар тогтооно. 

УИХ-ын сонгуулийн талаар:

  • УИХ-ын сонгуулийн журмыг хуулиар тогтооно. 

  • УИХ-ын сонгуулийг явуулахаас өмнөх нэг жилийн хугацаанд УИХ Сонгуулийн тухай хууль батлах, түүнд нэмэлт, өөрчлөлт оруулахыг хориглоно. 

УИХ-ын онцгой бүрэн эрхэд:

  • Улсын эдийн засаг, нийгмийн хөгжлийн бодлогыг тодорхойлох асуудлыг УИХ-ын онцгой бүрэн эрхэд зааж өгсөн. 

  • Улсын төсвийг хэлэлцэн батлахдаа төсвийн орлого, зарлагын бүтцийг өөрчилж болно. Ингэхдээ Засгийн газрын өргөн мэдүүлсэн төсвийн алдагдал, зарлагын хэмжээг нэмэгдүүлж үл болно. 

  • Хөгжлийн бодлого, төлөвлөлт тогтвортой байна. 

Мөн

Монгол Улс өөрийн тусгаар тогтнол, нутаг дэвсгэрийн бүрэн бүтэн байдлыг үгүйсгэх аливаа оролдлогыг үл зөвшөөрөх бөгөөд мөнхүү зорилгоор ард нийтийн санал асуулга явуулахыг хориглоно.

Ерөнхийлөгч:

  • Ерөнхийлөгч, УИХ, Засгийн газар хууль санаачлах эрх эдлэх бөгөөд энэхүү эрхийн хүрээ хязгаарыг хуулиар тогтооно. 

  • Ерөнхийлөгчөөр 50 нас хүрсэн, сүүлийн 5-аас доошгүй жил эх орондоо байнга оршин суусан Монгол Улсын уугуул иргэнийг 6 жилийн хугацаагаар зөвхөн нэг удаа сонгоно (2021 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуулиас эхлээд хэрэгжинэ).

  • Ерөнхийлөгч тодорхой бүрэн эрхийг зөвхөн энэ зүйлд заасан хүрээнд хуулиар олгож болно. Өөрөөр хэлбэл, Үндсэн хуулийн 33.4-т заасан хүрээнд л Монгол Улсын Ерөнхийлөгч бүрэн эрхээ эдэлнэ. Үүнээс хэтэрсэн аливаа эрхийг эдлэхгүй байхаар тусгасан. Одоо бол Үндсэн хуулиас гадна тодорхой хуулиудаар өөртөө бүрэн эрх авах байдлаар нийт 46 хуулиар Ерөнхийлөгч бүрэн эрх авсан байдгийг зохицуулах заалт оруулсан.  

УИХ-ын үйл ажиллагааны талаар:

-УИХ ээлжит чуулган хагас жил тутамд 75-аас доошгүй ажлын өдөр чуулна. 

-Хуулийг УИХ-ын нийт гишүүдийн олонхын саналаар эцэслэн батална. Өөрөөр хэлбэл, 39-өөс доошгүй гишүүний саналаар хууль батална. 

-Хуулийн биелэлтийг хангах зорилгоор нийтийн ашиг сонирхлыг хөндсөн тодорхой асуудлаар УИХ-ын нийт гишүүний 1/4-ээс доошгүй нь хянан шалгах түр хороо байгуулах санал тавибал УИХ цөөнхийн төлөөллийг оролцуулан уг хороог байгуулна. 

УИХ-ын гишүүний эрх зүйн байдлын тухайд:

  • УИХ бүрэн эрхээ хэрэгжүүлэхдээ өргөсөн тангаргаасаа няцаж, Үндсэн хууль зөрчвөл түүнийг УИХ-ын гишүүнээс эгүүлэн татах үндэслэл болно. 

  • УИХ-ын гишүүн гэмт хэрэгт холбогдсон тухай асуудлыг УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэж, бүрэн эрхийг нь түдгэлзүүлэх эсэхийг шийдвэрлэнэ. Уул гишүүн гэмт хэрэгт холбогдсоныг шүүх тогтоовол УИХ-ын гишүүнээс эргүүлэн татна.

Засгийн газрыг эмхлэн байгуулах асуудлаар:

  • Засгийн газар Ерөнхий сайд, гишүүдээс бүрдэнэ. 

  • Ерөнхий сайд болон Засгийн газрын 4-өөс илүүгүй гишүүн УИХ-ын гишүүний албан тушаалыг хавсарч болно. 

  • Засгийн газрын гишүүнийг УИХ, Ерөнхийлөгчид танилцуулснаар Ерөнхий сайд томилж, чөлөөлж, огцруулна. 

  • Засгийн газрын гишүүн УИХ-д тангараг өргөнө (Эдгээр заалт 2020 оны УИХ-ын сонгуулийн дараачаас хэрэгжиж эхлэх нь)

Шүүхийн хараат бус байдлын тухайд:

  • Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн гишүүдийн 5 гишүүнийг шүүгчид дотроосоо сонгож, бусад 5 гишүүнийг нээлттэйгээр нэр дэвшүүлж томилно. Тэдгээр нь 4 жилийн хугацаагаар зөвхөн нэг удаа ажиллах бөгөөд Зөвлөлийн даргыг гишүүд дотроосоо сонгоно. 

  • Шүүхийн хараат бус байдлыг хангахтай холбоотой зөвлөлийн үйл ажиллагааны тайланг Улсын Дээд шүүхэд танилцуулна. Зөвлөлийн зохион байгуулалт, үйл ажиллагааны журам, бүрэлдэхүүнд тавигдах шаардлага, томилох журмыг хуулиар тогтооно. 

  • Хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу шүүгчийг албан тушаалаас нь түдгэлзүүлэх, огцруулах болон сахилгын бус шийтгэл оногдуулах чиг үүрэг бүхий Шүүхийн сахилгын хороо ажиллах бөгөөд түүний бүрэн эрх, зохион байгуулалт, үйл ажиллагааны журам, бүрэлдэхүүнд тавих шаардлага, томилох журмыг хуулиар тогтооно. 

Нутгийн удирдлагын асуудлаар:

  • Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж дэх улсын болон орон нутгийн зэрэглэлтэй хотын түүнчлэн тосгоны өөрийн удирдлага, зохион байгуулалтын эрх зүйн үндсийг хуулиар тогтооно. 

  • Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгжийг өөрчлөх асуудлыг эдийн засгийн бүтэц, хүн амын байршлыг харгалзан, тухайн нутгийн иргэдийн саналыг үндэслэн Засгийн газар өргөн мэдүүлснээр УИХ шийдвэрлэнэ. 

  • Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн ИТХ хуулиар тогтоосон хязгаарын хүрээнд өмчийн удирдлагыг хэрэгжүүлэх, татварын хувь хэмжээг тогтоох эрхтэй. 

  • Нутгийн өөрөө удирдах байгууллагын чиг үүрэг, төсвийн харилцааны үндсийг тухайн нутаг дэвсгэрийн эдийн засаг, нийгмийн амьдралын тодорхой онцлогт нийцүүлэн хуулиар тогтоож болно. 

Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлт 2020 оны тавдугаар сарын 25-ны өдрийн 12.00 цаг буюу 17-р жараны төмөр хулгана жилийн зуны тэргүүн сарын шинийн 3-ны морин цагаас эхлэн улс орон даяар дагаж мөрдөнө. 

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (1)

  • КОСМЕТИК ЗАСВАР ГЭЖ ЭНЭ ДЭЭ, МАН ӨӨРСДӨДӨӨ ЗОРИУЛСАН ХУУЛЬ БОЛЖЭЭ. МОНГОЛ УЛС ДАХИЖ 30- ЖИЛ ҮЛГЭН САЛГАН ЯВАХ БОЛЛОО. ЭНЭ УЛСААС ЯВАХ Л ҮЛДЛЭЭ ...
    2019 оны 11 сарын 18 | Хариулах
iШинэ мэдээ
Япон Улсын Мияконожо хотын төлөөлөгчидтэй уулзав 10 цаг 11 минутын өмнө Э.Бат-Үүлийг хоёр сая төгрөгөөр торгох шийдвэрийг хэвээр үлдээв 11 цаг 10 минутын өмнө С.Амарсайхан: Агаарын дүүжин тээвэр ирэх оны зургаадугаар сараас явж эхэлнэ 12 цаг 26 минутын өмнө Ц.Нямдорж: Н.Номтойбаярын тухайд прокурорын зүгээс дэндүү яарсан, адгасан 13 цаг 50 минутын өмнө Шүүх эрх мэдлээс улстөрчдийг хол байлгахын учир 15 цаг 32 минутын өмнө "Бандаажгүй" улс төр 16 цаг 9 минутын өмнө ҮСХ: Татварын орлого 1.5 их наядаар өсжээ 16 цаг 27 минутын өмнө Болзошгүй гал түймрийн аюулаас урьдчилан сэргийлье 16 цаг 52 минутын өмнө А.Туяа: Бардам хэлье, гуйж авсан дүр надад байхгүй 17 цаг 4 минутын өмнө Н.Номтойбаяр гишүүн Дэд хорооны хуралдааныг нээлттэй явуулах хүсэлт гаргав 17 цаг 26 минутын өмнө Соёлын өвийг хадгалж, хамгаалах төсөлд тэтгэлэг олгоно 18 цаг 17 минутын өмнө Сайд Ч.Улаан ХБНГУ-д ажлын айлчлал хийж байна 18 цаг 34 минутын өмнө УИХ-д улираан сонгож болохгүй гишүүд: Б.ЭНХ-АМГАЛАН 18 цаг 47 минутын өмнө Авлигын эсрэг нэгдсэн намуудын эвслээс мэдээлэл хийнэ 19 цаг 6 минутын өмнө Путины санал болгосон ҮХНӨ бидэнд ямар хамаатай вэ? 19 цаг 57 минутын өмнө Ихэнх нутгаар хүйтний эрч суларна 20 цаг 6 минутын өмнө “Өгөөж-Чихэр боов” сар шинийн хэвийн боов, суурь еэвэнгээ үйлдвэрлэж эхэллээ Уржигдар 17 цаг 50 минутад Японы шинэ Элчин сайдыг хүлээн авч уулзав Уржигдар 17 цаг 32 минутад Жүдочид олон улсын тэмцээнээ Парисын “Их дуулга”-аас эхлүүлнэ Уржигдар 17 цаг 30 минутад Монгол улсад 2019 онд 45.7 мянган удаа газар хөдөлжээ Уржигдар 17 цаг 24 минутад 15 минутад бүрэн цэнэглэгддэг цахилгаан автобусыг туршиж эхэллээ Уржигдар 17 цаг 04 минутад УНТЭ яаралтай тусламжийн төвийн үйлчилгээний чадамжаа хоёр дахин нэмэгдүүллээ Уржигдар 16 цаг 14 минутад Фото: Дэлхийг дугуйгаар тойрон аялж яваа Энэтхэг залуу манай улсад иржээ Уржигдар 15 цаг 56 минутад Д.Тогтохсүрэн: Би казинод тоглоогүй, бооцоо тавиагүй, мэдэх ч үгүй Уржигдар 15 цаг 08 минутад НӨАТ-ын буцаан олголт 10 тэрбум төгрөгөөр нэмэгджээ Уржигдар 14 цаг 54 минутад Автомашинтайгаа мөсөнд цөмөрсөн дөрвөн хүний амийг аварчээ Уржигдар 14 цаг 41 минутад Ерөнхийлөгч Х.Баттулга долоо дахь зөвлөхөөрөө Э.Мөнх-Очирыг сонгожээ Уржигдар 13 цаг 59 минутад Сургуулийн сурагчдад “Ухаалаг бугуйвч” хүргүүлж эхэллээ Уржигдар 13 цаг 33 минутад "Д.Эрдэнэбат гишүүн казинод тоглоогүй, сонирхох үүднээс ороод гарсан" Уржигдар 12 цаг 58 минутад Б.Дөлгөөн: Манай улсын дун­даж дав­харга Зайсанд төвлөрдөг Уржигдар 12 цаг 31 минутад Хотын тойргийн мандатын тоог цөөлөхийг эсэргүүцэв Уржигдар 12 цаг 10 минутад Эрдэмтэд хүний насыг 10 жилээр уртасгах аргыг нэрлэлээ Уржигдар 11 цаг 32 минутад Н.Номтойбаярын бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх эсэх хуралдаан дахин хойшиллоо Уржигдар 10 цаг 45 минутад Терминатор-4 Уржигдар 10 цаг 40 минутад Их мастер Б.Мөнгөнтуул олон улсын тэмцээнд түрүүллээ Уржигдар 10 цаг 36 минутад Оюутолгойн алт үйлдвэрлэл 40 хувиар буурна Уржигдар 09 цаг 15 минутад Хуулийн засаглалаа самарсан Хууль зүйн сайдын шилжилт Уржигдар 08 цаг 30 минутад Нийслэлд цэргийн бүртгэл өнөөдөр эхэлнэ Уржигдар 08 цаг 23 минутад Ерөнхийлөгч Дэлхийн эдийн засгийн чуулганд оролцохоор мордлоо Уржигдар 08 цаг 18 минутад Ихэнх нутгаар хүйтний эрч сулавтар байна Уржигдар 08 цаг 10 минутад НӨАТ-ын сугалаанаас 10 сая төгрөгийн зургаан азтан тодорлоо 2020-01-19 19:30 МАН-ын бүлгийн дарга Австралид казино тоглож буй баримт цацагдав 2020-01-19 17:59 Цагдаагийн байгууллага гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй тэмцэх бие даасан нэгжтэй боллоо 2020-01-19 11:27 Хятадад шинэ вирусаар халдварлагсдын тоо нэмэгджээ 2020-01-19 10:16 Украйны Ерөнхийлөгч өөрийг нь далдуур муулсан Ерөнхий сайдынхаа огцрох хүсэлтийг хүлээж авсангүй 2020-01-19 10:06 Ш.Алтантуяагийн амь насыг хөнөөсөн хэргийг шийдвэрлэхэд хамтран ажиллана 2020-01-19 09:47 НӨАТ-ын сугалааны ээлжит тохирол өнөөдөр явагдана 2020-01-19 09:35 Сурагчдын бүтээсэн “Нууц товчоо”-г Төрийн түүхийн музейд хандивлав 2020-01-18 13:58 Гүйлтийн цанын тамирчид өнөөдөр уралдана 2020-01-18 13:49 Монголыг хорлодог монгол ленинчүүд 2020-01-18 13:38
iШинэ мэдээ
ЦААШ ҮЗЭХ
Top