x

УИХ-ын баталсан ҮХНӨ-ийн гол үндсэн асуудлууд

УИХ-аар баталсан Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн талаар Төрийн байгуулалтын байнгын хороо, Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийн төсөл боловсруулсан Ажлын хэсгээс хийсэн мэдээлэл, Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөд багтаж буй гол үндсэн асуудлуудыг тоймлон хүргэж байна.  

Байгалийн баялгийн үр өгөөжийн талаар:

  • Байгалийн баялгийг ашиглах төрийн бодлого нь урт хугацааны хөгжлийн бодлогод тулгуурлаж, одоо ба ирээдүй үеийн иргэн бүрт эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах эрхийг нь баталгаажуулах, газрын хэвлийн баялгийн үр өгөөжийг Үндэсний баялгийн санд төвлөрүүлж, тэгш, шударга хүртээхэд чиглэнэ. 

  • Иргэн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах эрхийнхээ хүрээнд газрын хэвлийн баялгийг ашигласнаар байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийн талаар мэдэх эрхтэй.   

  • Стратегийн ач холбогдол бүхий ордыг ашиглахдаа байгалийн баялаг ард түмний мэдэлд байх зарчимд нийцүүлэн түүний үр өгөөжийн дийлэнх нь ард түмэнд ногдож байх эрх зүйн үндсийг хуулиар тогтооно. 

Улс төрийн намын талаар:

  • Нам Үндсэн хуулийн 16.10-т заасны дагуу байгуулагдаж, улсын хэмжээний бодлого дэвшүүлж ажиллана. 

  • Намыг Монгол Улсын сонгуулийн эрх бүхий иргэдийн нэг хувиас доошгүй иргэд эвлэлдэн нэгдэж байгуулна. (2028 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс үйлчилж эхэлнэ)

  • Намын дотоод зохион байгуулалт нь ардчлсан зарчимд нийцсэн, хөрөнгө орлогын эх үүсвэр, зарцуулалт нийтэд ил тод байна. Намын зохион байгуулалт, үйл ажиллагааны журам, санхүүжилт, төрөөс санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх нөхцөлийг хуулиар тогтооно. 

УИХ-ын сонгуулийн талаар:

  • УИХ-ын сонгуулийн журмыг хуулиар тогтооно. 

  • УИХ-ын сонгуулийг явуулахаас өмнөх нэг жилийн хугацаанд УИХ Сонгуулийн тухай хууль батлах, түүнд нэмэлт, өөрчлөлт оруулахыг хориглоно. 

УИХ-ын онцгой бүрэн эрхэд:

  • Улсын эдийн засаг, нийгмийн хөгжлийн бодлогыг тодорхойлох асуудлыг УИХ-ын онцгой бүрэн эрхэд зааж өгсөн. 

  • Улсын төсвийг хэлэлцэн батлахдаа төсвийн орлого, зарлагын бүтцийг өөрчилж болно. Ингэхдээ Засгийн газрын өргөн мэдүүлсэн төсвийн алдагдал, зарлагын хэмжээг нэмэгдүүлж үл болно. 

  • Хөгжлийн бодлого, төлөвлөлт тогтвортой байна. 

Мөн

Монгол Улс өөрийн тусгаар тогтнол, нутаг дэвсгэрийн бүрэн бүтэн байдлыг үгүйсгэх аливаа оролдлогыг үл зөвшөөрөх бөгөөд мөнхүү зорилгоор ард нийтийн санал асуулга явуулахыг хориглоно.

Ерөнхийлөгч:

  • Ерөнхийлөгч, УИХ, Засгийн газар хууль санаачлах эрх эдлэх бөгөөд энэхүү эрхийн хүрээ хязгаарыг хуулиар тогтооно. 

  • Ерөнхийлөгчөөр 50 нас хүрсэн, сүүлийн 5-аас доошгүй жил эх орондоо байнга оршин суусан Монгол Улсын уугуул иргэнийг 6 жилийн хугацаагаар зөвхөн нэг удаа сонгоно (2021 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуулиас эхлээд хэрэгжинэ).

  • Ерөнхийлөгч тодорхой бүрэн эрхийг зөвхөн энэ зүйлд заасан хүрээнд хуулиар олгож болно. Өөрөөр хэлбэл, Үндсэн хуулийн 33.4-т заасан хүрээнд л Монгол Улсын Ерөнхийлөгч бүрэн эрхээ эдэлнэ. Үүнээс хэтэрсэн аливаа эрхийг эдлэхгүй байхаар тусгасан. Одоо бол Үндсэн хуулиас гадна тодорхой хуулиудаар өөртөө бүрэн эрх авах байдлаар нийт 46 хуулиар Ерөнхийлөгч бүрэн эрх авсан байдгийг зохицуулах заалт оруулсан.  

УИХ-ын үйл ажиллагааны талаар:

-УИХ ээлжит чуулган хагас жил тутамд 75-аас доошгүй ажлын өдөр чуулна. 

-Хуулийг УИХ-ын нийт гишүүдийн олонхын саналаар эцэслэн батална. Өөрөөр хэлбэл, 39-өөс доошгүй гишүүний саналаар хууль батална. 

-Хуулийн биелэлтийг хангах зорилгоор нийтийн ашиг сонирхлыг хөндсөн тодорхой асуудлаар УИХ-ын нийт гишүүний 1/4-ээс доошгүй нь хянан шалгах түр хороо байгуулах санал тавибал УИХ цөөнхийн төлөөллийг оролцуулан уг хороог байгуулна. 

УИХ-ын гишүүний эрх зүйн байдлын тухайд:

  • УИХ бүрэн эрхээ хэрэгжүүлэхдээ өргөсөн тангаргаасаа няцаж, Үндсэн хууль зөрчвөл түүнийг УИХ-ын гишүүнээс эгүүлэн татах үндэслэл болно. 

  • УИХ-ын гишүүн гэмт хэрэгт холбогдсон тухай асуудлыг УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэж, бүрэн эрхийг нь түдгэлзүүлэх эсэхийг шийдвэрлэнэ. Уул гишүүн гэмт хэрэгт холбогдсоныг шүүх тогтоовол УИХ-ын гишүүнээс эргүүлэн татна.

Засгийн газрыг эмхлэн байгуулах асуудлаар:

  • Засгийн газар Ерөнхий сайд, гишүүдээс бүрдэнэ. 

  • Ерөнхий сайд болон Засгийн газрын 4-өөс илүүгүй гишүүн УИХ-ын гишүүний албан тушаалыг хавсарч болно. 

  • Засгийн газрын гишүүнийг УИХ, Ерөнхийлөгчид танилцуулснаар Ерөнхий сайд томилж, чөлөөлж, огцруулна. 

  • Засгийн газрын гишүүн УИХ-д тангараг өргөнө (Эдгээр заалт 2020 оны УИХ-ын сонгуулийн дараачаас хэрэгжиж эхлэх нь)

Шүүхийн хараат бус байдлын тухайд:

  • Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн гишүүдийн 5 гишүүнийг шүүгчид дотроосоо сонгож, бусад 5 гишүүнийг нээлттэйгээр нэр дэвшүүлж томилно. Тэдгээр нь 4 жилийн хугацаагаар зөвхөн нэг удаа ажиллах бөгөөд Зөвлөлийн даргыг гишүүд дотроосоо сонгоно. 

  • Шүүхийн хараат бус байдлыг хангахтай холбоотой зөвлөлийн үйл ажиллагааны тайланг Улсын Дээд шүүхэд танилцуулна. Зөвлөлийн зохион байгуулалт, үйл ажиллагааны журам, бүрэлдэхүүнд тавигдах шаардлага, томилох журмыг хуулиар тогтооно. 

  • Хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу шүүгчийг албан тушаалаас нь түдгэлзүүлэх, огцруулах болон сахилгын бус шийтгэл оногдуулах чиг үүрэг бүхий Шүүхийн сахилгын хороо ажиллах бөгөөд түүний бүрэн эрх, зохион байгуулалт, үйл ажиллагааны журам, бүрэлдэхүүнд тавих шаардлага, томилох журмыг хуулиар тогтооно. 

Нутгийн удирдлагын асуудлаар:

  • Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж дэх улсын болон орон нутгийн зэрэглэлтэй хотын түүнчлэн тосгоны өөрийн удирдлага, зохион байгуулалтын эрх зүйн үндсийг хуулиар тогтооно. 

  • Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгжийг өөрчлөх асуудлыг эдийн засгийн бүтэц, хүн амын байршлыг харгалзан, тухайн нутгийн иргэдийн саналыг үндэслэн Засгийн газар өргөн мэдүүлснээр УИХ шийдвэрлэнэ. 

  • Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн ИТХ хуулиар тогтоосон хязгаарын хүрээнд өмчийн удирдлагыг хэрэгжүүлэх, татварын хувь хэмжээг тогтоох эрхтэй. 

  • Нутгийн өөрөө удирдах байгууллагын чиг үүрэг, төсвийн харилцааны үндсийг тухайн нутаг дэвсгэрийн эдийн засаг, нийгмийн амьдралын тодорхой онцлогт нийцүүлэн хуулиар тогтоож болно. 

Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлт 2020 оны тавдугаар сарын 25-ны өдрийн 12.00 цаг буюу 17-р жараны төмөр хулгана жилийн зуны тэргүүн сарын шинийн 3-ны морин цагаас эхлэн улс орон даяар дагаж мөрдөнө. 

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (1)

  • КОСМЕТИК ЗАСВАР ГЭЖ ЭНЭ ДЭЭ, МАН ӨӨРСДӨДӨӨ ЗОРИУЛСАН ХУУЛЬ БОЛЖЭЭ. МОНГОЛ УЛС ДАХИЖ 30- ЖИЛ ҮЛГЭН САЛГАН ЯВАХ БОЛЛОО. ЭНЭ УЛСААС ЯВАХ Л ҮЛДЛЭЭ ...
    2019 оны 11 сарын 18 | Хариулах
iШинэ мэдээ
Төрийн ордонд “Үндэсний баяраараа-Үндэсний бүтээгдэхүүнээ” сарын аяны нээлт боллоо 13 минутын өмнө ШУА-ийн Их чуулган хойшлогдлоо 44 минутын өмнө Хот хоорондын чиглэлд зорчигч тээврийн хөдөлгөөн хэвийн явагдаж байна 1 цаг 4 минутын өмнө Газрын дарга нарын нээлттэй сонгон шалгаруулалт зарлагджээ 1 цаг 33 минутын өмнө Угаарын хийнд хордсон гэх дуудлагыг 36 өрх өгчээ 1 цаг 43 минутын өмнө Хүүхдээ асарсан эцэг, эхэд ЦАЛИНТАЙ ЧӨЛӨӨ олгоно 1 цаг 53 минутын өмнө ЕБС-ийн цахим болон теле хичээлийн хуваарийг лхагва гаригт зарлана 2 цаг 22 минутын өмнө МАН-ын бүлгийн хуралдааны төгсгөл Н.Номтойбаярын хувь заяаг шийднэ 2 цаг 39 минутын өмнө Б.Галдаа: Монголд эрүү шүүлт байгаа, байгаа юмыг үгүйсгэх аргагүй 3 цаг 48 минутын өмнө ДЭМБ: Шинэ коронавирус мутацид орсныг нотлох мэдээлэл байхгүй 4 цаг 1 минутын өмнө "Томоохон захуудыг шаардлагатай тохиолдолд тодорхой хугацаагаар түр хаана" 4 цаг 7 минутын өмнө “Grammy” наадмын шагнал гардуулах ёслол эхэллээ 4 цаг 10 минутын өмнө Хүүхдээ гадуур гаргахгүй, замын хөдөлгөөнд оролцуулахгүй байхыг анхааруулав 4 цаг 19 минутын өмнө Австри улс өндөр түвшний айлчлал хүлээн авахад бэлэн гэв 5 цаг 14 минутын өмнө Коронавирусийн халдварын улмаас 80 хүн нас баржээ 5 цаг 22 минутын өмнө Зэрлэг амьтдын мах, эд эрхтэнг хүнсэнд хэрэглэхгүй байхыг анхаарууллаа 5 цаг 35 минутын өмнө Сагсан бөмбөгийн од Коби Брайант нисдэг тэрэгний ослоор амиа алджээ 6 цаг 34 минутын өмнө Сонгуулийн тойрог, түүний мандатын тоог хэрхэн хуваах вэ? 6 цаг 35 минутын өмнө УИХ энэ 7 хоногт: УИХ-ын сонгуулийн тойргийн мандатын тоог тогтооно 6 цаг 44 минутын өмнө БНХАУ-д байгаа монгол иргэд өөрт ойр дипломат төлөөлөгчийн газарт хандаж, бүртгүүлээрэй 6 цаг 47 минутын өмнө Лхагва гаригаас хүйтний эрч чангарна 6 цаг 56 минутын өмнө Ухань хотод буй 31 монгол оюутны асуудлыг БНХАУ-ын талтай хамтран шийднэ Өчигдөр 13 цаг 34 минутад Сайн мэдээ: Коронавирусийн халдвараар өвчилсөн 49 хүн бүрэн эдгэрчээ Өчигдөр 13 цаг 10 минутад Их, дээд сургуулийн үйл ажиллагааг зогсоох шийдвэр гаргалаа Өчигдөр 12 цаг 53 минутад Австралид коронавирусийн анхны тохиолдол илэрчээ Уржигдар 20 цаг 31 минутад Монгол улс, БНХАУ-ын хилийн авто замын боомтуудыг түр хаалаа Уржигдар 19 цаг 37 минутад Гуравдугаар сарын 2-ныг хүртэл олон нийтийн арга хэмжээ зохион байгуулахыг хориглолоо Уржигдар 19 цаг 22 минутад Шанхайд коронавирусаар халдварласан өвчтөн эдгэжээ Уржигдар 19 цаг 11 минутад Коронавирусийн халдвараас сэрэмжлүүлсэн зөвлөмж гаргалаа Уржигдар 14 цаг 14 минутад Хууль, эрх зүйн үнэ төлбөргүй зөвлөгөө өгөх өдөрлөг боллоо Уржигдар 13 цаг 42 минутад The Hu хамтлаг: Монгол соёл урлагаа дэлхий даяар түгээхийг хүсэж байна Уржигдар 13 цаг 13 минутад Хот хогноосоо салж эхэллээ Уржигдар 13 цаг 02 минутад Н.Номтойбаяр: Надад хууль зөрчсөн үйлдэл байхгүй, Их хурлыг нээлттэй явуулах хэрэгтэй Уржигдар 12 цаг 41 минутад Коронавирусийн тохиолдол илэрвэл Японы халдварт өвчний үндэсний төвд шинжилгээгээ явуулна Уржигдар 12 цаг 24 минутад Манай улс ирэх долоо хоногт коронавирусийн ОНОШЛУУРТАЙ болно Уржигдар 12 цаг 12 минутад Халдварт өвчний сэжигтэй тохиолдол илрээгүй Уржигдар 10 цаг 36 минутад Франц улсад коронавирусийн халдвар бүртгэгдлээ Уржигдар 10 цаг 10 минутад Дэлхийн усны нөөцийн групп манай улсын Усны хуулийн өөрчлөлт, үр дүнг судлана Уржигдар 09 цаг 29 минутад Коронавирус нь хүнд, хөнгөн хэлбэрийн өвчлөл үүсгэдэг Уржигдар 09 цаг 05 минутад Хүйтний эрч суларч, цаг агаар тогтуун байна Уржигдар 08 цаг 38 минутад Дэд хороо Н.Номтойбаярын бүрэн эрхийг түдгэлзүүлье гэв 2020-01-24 19:43 Сургууль, цэцэрлэгийг гуравдугаар сарын 2 хүртэл хаахаар боллоо 2020-01-24 17:44 Монгол, ОХУ-ын ГХЯ-дын Бодлогын зөвлөлдөх уулзалт болов 2020-01-24 17:37 Д.Сарангэрэл: Хилээр орж ирж байгаа хүмүүс халуурч байвал шууд тусгаарлаж байгаа 2020-01-24 17:27 Тагнуулын ажилтнуудын өдүүлсэн хэрэг дээр ТЕГ цагдаатай хамтарч ажиллана 2020-01-24 16:51 БНСУ-д коронавирусийн хоёр тохиолдол бүртгэгдэж, Манжуурт нэг хүн нас баржээ 2020-01-24 16:41 Эрдэм шинжилгээний ажилтнуудад оюуны өмчийн эрхийг хамгаалах цогц сургалт явуулна 2020-01-24 15:54 У.Хүрэлсүх: Н.Номтойбаяр гишүүн өөрөө өргөдлөө өгөөд шалгуулсан нь дээр юм биш үү  2020-01-24 15:26 Нөхөр рүү нь дайрсан чоныг гурилын элдүүр, сүхээр цохиж алжээ 2020-01-24 14:33 У.Хүрэлсүх: Төрийн тахилгат, ард түмний шүтээн "Отгонтэнгэр" хайрханыг ухуулахгүй 2020-01-24 14:18
iШинэ мэдээ
ЦААШ ҮЗЭХ
Top