Шинжлэх ухаан
Доктор Я.Ганбаатар “Хятад дахь Монголын нууц товчоон судлалын тойм” ном бүтээжээ
“Монголын нууц товчоон” зохиогдсоны 800 жилийн ойг угтан хэвлүүлсэн энэхүү бүтээл нь өнгөрсөн 800 жилийн хугацаанд Хятад улсад хийгдсэн судалгаануудыг нэгтгэн, хэд хэдэн шинэлэг дүгнэлтийг дэвшүүлсэн байна.
Өчигдөр 08 цаг 37 мин
Австралийн эрдэмтэд илчлэг багатай сахар гарган авах шинэ арга боловсруулж байна
Австралийн Квинслендийн их сургуулийн судлаачид чихрийн нишингийн түүхий эд болон тусгай бактери ашиглан энгийн сахартай ижил амттай ч илчлэг багатай сахар гарган авах технологийг туршиж байна.
2026-06-22
Египетээс 2500 жилийн настай сүмийн туурь олджээ
Уг олдворыг "Аль-Каср Аль-Кадим" сүмийн орчмоос илрүүлсэн бөгөөд манай эриний өмнөх 664-525 онд Египетийг захирч байсан 26 дугаар угсааны хаанчлалын үед хамаарах аж.
2026-06-20
Монголын эрдэмтдийн тооцон бодох математикийн бүтээл Төрийн шагналд нэр дэвшлээ
Монголын эрдэмтдийн боловсруулсан орчин цагийн тооцон бодох математикийн шинэ онол, арга зүйн бүтээл Монгол Улсын Төрийн шагналд нэр дэвшжээ. Уг судалгаа нь хиймэл оюун ухаан, их өгөгдөл зэрэг олон салбарт ашиглагдах боломжтой бөгөөд олон улсын эрдэм шинжилгээний санд бүртгэгдсэн байна.
2026-06-19
Цахилгаан хэрэгслийг батарейгүйгээр ажиллуулах шинэ аргыг олжээ
Австралийн Квинслэндийн технологийн их сургууль болон Сингапурын Наньяны технологийн их сургуулийн эрдэмтдийн явуулсан уг судалгаагаар "шугаман бус Холлын эффект" хэмээх квант үзэгдлийг судалжээ. Энэхүү үзэгдэл нь хувьсах гүйдлийн цахилгаан дохиог шууд ашиглаж болох тогтмол гүйдэл болгон хувиргах чадвартай.
2026-06-15
Хятадын эрдэмтэд булчингийн сулралыг эмчлэх шинэ арга нээжээ
Хятадын эрдэмтэд булчингийн сулралын эмгэгийг эмчлэх РНХ-г засварлах LEAPER хэмээх шинэ технологийг боловсруулжээ. Уг аргын туршилтад орсон хүүхдүүдийн хөдөлгөөний үйл ажиллагаа илт сайжирсан нь генийн өвчнийг эмчлэхэд гарсан томоохон шинжлэх ухааны нээлт болж байна.
2026-06-11
“Google” компани өвчин тээгч шумуулын тоог бууруулах туршилт хийнэ
“Google” компани өвчин тээгч шумуулын тоо толгойг бууруулах зорилгоор нянгаар халдварлуулсан 64 сая шумуулыг АНУ-д байгальд тавихаар төлөвлөж байна. Энэхүү арга нь өмнө нь Сингапурт амжилттай хэрэгжиж, шумуулын тоог 90 хувиар бууруулж байжээ.
2026-06-05
НАСА Саран дээр бааз байгуулах төлөвлөгөөгөө танилцууллаа
НАСА 2032 он гэхэд Саран дээр байнгын бааз байгуулах төлөвлөгөөнийхөө хүрээнд ашиглах робот, дрон болон тээврийн хэрэгслүүдийг зохион бүтээх компаниудыг шалгарууллаа. Энэхүү төсөлд Жефф Безосын "Blue Origin" зэрэг компаниуд хамтран ажиллах юм.
2026-05-27
Хөвсгөл аймгаас Монголын эзэнт гүрний үеийн ховор олдворууд илрүүллээ
ШУА болон АНУ-ын Мичиганы их сургуулийн хамтарсан баг Хөвсгөл аймгийн Арбулаг суманд малтлага хийж, Монголын эзэнт гүрний үед холбогдох долоон булшийг судалжээ. Малтлагаар өмнө нь бүрэн бүтнээрээ олдож байгаагүй шаазан ваар, морины тоног хэрэглэл зэрэг түүхийн онцгой ач холбогдолтой олдворууд илэрсэн байна.
2026-05-26
БНХАУ сансрын станц руугаа гурван нисгэгч илгээлээ
БНХАУ саран дээр хүн буулгах зорилтынхоо хүрээнд "Шэньжоу-23" хөлгөөр гурван сансрын нисгэгчийг хөөргөсөн бөгөөд тэдний нэг нь сансарт бүтэн жил ажиллана.
2026-05-25
Улаагчны Хар нуурт хийсэн судалгаагаар хөвөгч амьтдын шинэ зүйлүүдийг илрүүллээ
ШУА-ийн Биологийн хүрээлэнгээс Улаагчны Хар нуурт хийсэн судалгаагаар 59 зүйлийн хөвөгч амьтан бүртгэгдэж, хэд хэдэн шинэ болон ховор зүйлийг илрүүлжээ. Түүнчлэн нуурын ёроолын амьтад болон усны ургамлын тархалтыг нарийвчлан тогтоосон байна.
2026-05-13
Бэлчээрийн мал аж ахуй, уур амьсгалын өөрчлөлтийн асуудлаарх олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал боллоо
"Бэлчээрийн ба нүүдлийн мал аж ахуй эрхлэгчдийн олон улсын жил"-ийн хүрээнд олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал зохион байгуулагдлаа. Хурлаар эрдэмтэд Монгол орны бэлчээрийн ургамал хүлэмжийн хийг бууруулах, экосистемийн тэнцвэрийг хадгалахад чухал үүрэгтэйг судалгаагаар нотолсныг онцлон хэлэлцжээ.
2026-05-07
Тархинд шууд үйлчлэх цус харвалтын эсрэг хамрын цацлага бүтээжээ
Хонконгийн Их Сургуулийн судлаачид цус харвасан өвчтөнд зориулан тархины гэмтлийг 80 гаруй хувиар бууруулах үйлчилгээтэй дэлхийн анхны хамрын цацлагыг бүтээжээ. Уг бэлдмэлийн эмнэл зүйн туршилтыг 2030 онд эхлүүлэхээр төлөвлөж байна.
2026-05-06
Муур хүнд туслах дургүй болохыг судалгаагаар тогтоожээ
Унгарын эрдэмтдийн хийсэн судалгаагаар нохой болон бага насны хүүхэд хүнд идэвхтэй тусалдаг бол муур зөвхөн өөрт ашигтай үед л хөдөлдөг болохыг тогтоожээ.
2026-05-01
Лабораторийн амьтдыг хамгаалах өдөр
Жил бүрийн дөрөвдүгээр сарын 24-нд шинжлэх ухааны туршилтад ашиглагдаж буй амьтдын эрхийг хамгаалах өдрийг дэлхий нийтээр тэмдэглэдэг. Энэ нь амьтны туршилтыг багасгах, шинэ технологиор орлуулах зэрэг ёс зүйн асуудалд анхаарал хандуулах зорилготой юм.
2026-04-24
Эрдэмтэд Дауны хам шинжийг эмчлэх боломжтой ген засварлах технологи боловсруулав
Америкийн эрдэмтэд CRISPR/Cas ген засварлах технологийг сайжруулж, Дауны хам шинжтэй хүмүүсийн 21 дэх хромосомын илүүдэл хуулбарыг идэвхгүй болгох аргыг нээжээ. Энэ нь уг хам шинжийг эмчлэх анхны эмчилгээг боловсруулах замыг нээж байна.
2026-04-14
"Orion" сансрын хөлөг Дэлхий рүү буцах замынхаа талд явж байна
NASA-гийн "Artemis II" хөтөлбөрийн "Orion" сансрын хөлөг Сар, Дэлхий хоёрын дунд цэгт хүрсэн бөгөөд дөрөвдүгээр сарын 10-нд газардах төлөвтэй байна.
2026-04-10
"Orion" хөлгийн сансрын нисэгчид Сарны нөгөө талын гэрэл зургийг авчээ
НАСА-гийн “Artemis II” хөтөлбөрийн багийнхан "Orion" хөлгөөр Сарны нөгөө талд гарч, Дэлхийгээс харагддаггүй хэсгийн гэрэл зургийг авч, хамгийн хол зайд хүрсэн дээд амжилт тогтоолоо.
2026-04-07
Одон орон судлаачид 11 мянга гаруй шинэ астероид илрүүллээ
Чили улсад байрлах одон орон судлалын төвийн шинэ телескопыг турших үеэр судлаачид дэлхийд аюулгүй 11 мянга гаруй шинэ астероид илрүүлжээ.
2026-04-06
НАСА-гийн "Artemis II" хөлөг Сарыг чиглэн хөдөллөө
АНУ болон Канадын дөрвөн сансрын нисэгчээс бүрдсэн "Artemis II" хөлгийн баг Дэлхийн тойрог замаас гарч, Сарыг чиглэх түүхэн аяллаа эхлүүллээ. Тэд 10 хоногийн турш Сарыг тойрон нисэж, хүн төрөлхтний түүхэнд сансарт аялсан хамгийн хол зайн дээд амжилтыг шинэчлээд эх дэлхийдээ буцаж ирнэ.
2026-04-03
