x

Допинг хэрэглэсэн таван бөх наадмаар барилдах уу

Тулгар төрийн 2228, Ардын хувьсгалын 98 жилийн ойн үндэсний их баяр наадам эхлэхэд ердөө долоо хоног үлджээ. Гэвч наадам хэрхэн явагдах талаар иргэдэд ямар ч мэдээлэл алга. Наадмын нээлт зохион байгуулж, найруулж байгаа хүмүүс нь долоодугаар сарын 6-наас хойш хэвлэл мэдээлэлд ярилцлага, мэдээ, сурвалжилга өгнө гээд халгаасангүй. Хэдхэн хоногийн өмнө улсын начин Ч.Хөхчирэнгэрт өсөх идэр чимэг олгосныг эс тооцвол наадмын комисс чимээ аниргүй байна.

Өдийд хамгийн их чимээ аниртай байх ёстой газар л даа. Яг энэ цаг үед иргэд ч наадмын нээлт, хаалтын талаар бага зэрэг төсөөлөлтэй болсон байдаг. Хурц арслан Б.Эрдэнэхүүд начин цол олгуулна гэж гурван ч удаа мэдээлэл хийв. Яасан ч удаан юм. За энэ ч яах вэ.

Хамгийн гол асуудал нь зургаадугаар сарын 23-наас хойш хэрүүлийн алимны бай болсон таван бөхийг наадмаар яах вэ. Улсын гарьд Ө.Бат-Орших, заан Б.Пүрэвсайхан, начин Э.Даш, аймгийн хурц арслан Б.Номиндалай, сумын заан С.Майнбаяр нар шүүхийн буянаар барилдах эрхээ сэргээлгэсэн байдаг. Улмаар Монголын үндэсний бөхийн холбооныхон ч шүүхийн шийдвэрийг хүндэтгэж байгаагаа хэлээд дээрх таван бөхөд барилдах зөвшөөрөл олгосон.

Ингээд тэд өнгөрсөн сарын 23-нд болсон наадмын сорилго барилдаанд зодоглох гэтэл улсын аварга Ч.Санжаадамба тэргүүтэй бөхчүүд эсэргүүцэл илэрхийлж, дэвжээнд гаралгүй 60 минут орчим болсон. Допинг илэрсэн бөхчүүд ч бусдыгаа хүндлээд барилдаагүй. Энэ маргаан өрнөснөөс хойш 10 хоног боллоо. Тэд барилдах уу, үгүй юү гэдэг дээр иргэд л хоёр тал болж цэц булаалдсанаас цаашгүй.

Харин баяр наадмын комисс юу хийж байна вэ. Өдийд барилдах, үгүйг нь шийдчих хугацаа өнгөрөв. Яст мэлхийний хурдаар ажиллаж буй наадмын комиссын шийдвэрийг харсан бөх сонирхогчид, бөхийн хүрээнийхэн“Бухын доодохыг харж үнэг турж үхнэ” гэдэг л болж байна.

Уг нь бол нэр хүндээ бодвол тэд барилдахгүй байсан нь дээр. Наадмын дараа тэдний эрх албан ёсоор сэргэх бөгөөд ирэх жилийн наадамд зодоглох боломж нээгдэнэ. Бөх сонирхогчид, бөхчүүд, бөхийн хүрээнийхэн баяр наадмын комиссын шийдвэрийг хуруу даран хүлээсээр л...

Уг нь шийдвэр гаргах тийм хэцүү зүйл биш. Наадмын бус үеэр бөхчүүдээс допингийн шинжилгээ авсан. Таван бөхөөс илэрсэн. МҮБХ-ноос барилдах эрхийг нь хассан. Нэр бүхий таван бөхийн барилдах эрхийн хугацаа дуусаагүй байгаа. Энэ бүхнийг харгалзаж үзээд наадмаар барилдуулна, эсвэл үгүй гэсэн л албан ёсны бичиг үйлдэнэ. Бөх хүний жудаг, ёс зүйгээ бодвол дээр дээрх таван бөх шүүхийн шийдвэрээр далайлган барилдах гэж улайрах нь утгагүй хэрэг. Ичгэвтэр зүйл. Таван бөхөөс илэрсэн үү, илэрсэн. Тиймээс л барилдах эрхийг нь хассан.

Хаана ч ийм зүйл байдаг. Гагцхүү шударгаар шийтгэлээ хүлээх нь ёс зүй юм. Алдарт теннисчин Мария Шарапова шийтгэлээ шударгаар хүлээж, их спортдоо эргэн ирсэн. Энэ бол тамирчны ёс зүй. Допинг бол тамирчны эрүүл мэнд, эдийн засагт асар их хохирол учруулдаг эд. Шараповагаас допинг илэрсэн сургаар томоохон брэндүүд гэрээгээ цуцалж байсан.

Монголын шилдэг тамирчин П.Орхоны жишээ байна. Ид амжилт үзүүлэх насан дээрээ яваа түүний хувьд дөрвөн жил гэдэг маш их хугацаа. Тэр нууцхан бэлтгэлээ хийгээд явахаас өөр сонголтгүй үлдсэн. Гэтэл манай хэд шүүхдэж байгаад “эрхийг сэргээх ёстой” гэсэн утга бүхий тамгатай бичиг гаргуулжээ. Яг үнэндээ шүүхдэхээр ч асуудал биш шүү дээ. Бөхийн холбоо буруу зүйл хийгээгүй учраас дээрх нэр бүхий таван бөх шүүхээр явдаг анхнаасаа утгагүй байсан.

Шүүх бас МҮБХ-ноос гаргасан шийдвэрт нөлөөлөх оролдлого хийсэн нь буруу. Тэднийг өөгшүүлж шүүхэд хандах зөвлөгөө өгсөн Л.Чинбат тэргүүтэй Ү.Хүрэлбаатар удаатай нөхөд бас ичих хэрэгтэй.

Яагаад дээрх таван бөхөөс допинг илэрсэн бэ. Уг үйл явдал ингэж өрнөсөн түүхтэй. Биеийн тамир, спортын тухай хуулийн хоёрдугаар зүйлд заасны дагуу БСШУСЯ, БТСГ, Допингийн эсрэг үндэсний төв хамтран “Допингийн эсрэг үндэс ний хяналт-1” төсөл хэрэгжүүлж байгаа.

Эл төслийн хүрээнд 2017 оны арванхоёрдугаар cap, өнгөрсөн жилийн нэгдүгээр болон хоёрдугаар сард спортын 16 төрлийн 198 тамирчнаас сэргээшийн шинжилгээ авсан. Үүнд үндэсний бөхийн 43 тамирчин хамрагдсан. Наадмаас бусад үед бөхчүүдээс анх удаа сэргээшийн шинжилгээ авсан нь тэр. Энэ талаар улсын заан Б.Пүрэвсайхан “Өнөөдөр” сонинд товч ярилцлага өгөхдөө “Юу юунаас илүү Баяр наадмын комисс, Үндэсний бөхийн салбар хорооны шийдвэрийг хүлээж байна.

Тэд ямар ч шийдвэр гаргасан бид хүндэлж, биелүүлэх учиртай. Хэрвээ барилдуулахыг зөвшөөрвөл улсын наадамд зодоглоно. Наадмын үеэр аль болох маргаан гаргахгүйг хичээнэ. Үүсээд буй нөхцөл байдал, үнэн мөнийг Ч.Санжаадамба аварга сүүлд ойлгосон байх. Надтай л адил үндэсний бөхийн буянаар амьдарч яваа хүн шүү дээ. 

Аварга хүн тавиухан бодолтой, алсын хараатай байх хэрэгтэй. Би улсын наадамд барилдлаа гээд Төв цэнгэлдэхийн зүлэг ногоон дэвжээ даахгүй гэх биш. Шүүхийн болон МҮБХ-ны шийдвэрийг бөхчүүд дагаасай, хүндлээсэй. Тодорхой шийдвэр гараагүй. Нэг бол барилд, эсвэл боль гээд л ацан шалаанд орчихоод сууж байна. Бид амжилт гаргах, гэр бүлээ тэжээхийн төлөө л ингэж хөдөлмөрлөж яваа. Бидний хөдөлмөрийг үнэлээсэй. Барилдах бол миний ажил. Би зодоглож байж л гэр бүлээ тэжээнэ, амьдралаа дээшлүүлнэ” гэж хэлжээ.

Олон хүн Б.Пүрэвсайхан зааных шиг байдалтай хүлээж байгаа. Тиймээс баяр наадмын комисс, бөхийн салбар хороо шийдвэрээ яаралтай гаргах хэрэгтэй байна. Таван бөхийн эрхийг сэргээсэн шүүхийн шийдвэрийг дагах уу, эсвэл шаардлагагүй гэж үзээд нэр бүхий таван бөхийг хоёр жилийн наадамд дараалан өнжүүлэх үү. Таван бөхийн эрхийг сэргээвэл улсын аварга Ч.Санжаадамба тэргүүтэй бөхчүүд барилдахгүй гэдгээ илэрхийлсэн.

Тэрбээр "Үндэсний бөхийн холбооны хэсэг бүлэг допинг хэрэглэсэн бөхчүүдийг барилдуулна гэж байна. Уг нь бөхийн холбоо бөхчүүдийнхээ эрх ашгийг хамгаалж байх ёстой. Гэтэл 5-6 хүний эрх ашгийн төлөө 1,000 гаруй бөхчүүдийн эрх ашгийг хөндөж, шийдвэр гаргасанд бөхчүүд бид эсэргүүцэж байна. Допингийн асуудлаар надаас гадна олон бөх эсрэг байр суурьтай байдаг. Энэ талаар олон жил явж байна.

Бөхчүүд үүнийг эсэргүүцэж байна. Холбооны удирдлагууд байхгүй гэтэл ийм шийдвэр гаргачихсан гээд байдаг. Аварга цолтой хүний хувьд бөхчүүд маань хориотой эм бэлдмэл хэрэглэхгүй байхыг уриалж байна” гэсэн байр суурийг илэрхийлсэн. Уг нь бол эдгээр бөхийг 2018 оны хоёрдугаар сарын 1-ээс 2020 оны хоёрдугаар сарын 1-нийг хүртэл барилдах эрхийг нь хоёр жилээр хасаад байсан юм.

Гэтэл Монголын үндэсний бөхийн холбоо нь шүүхийн шийдвэрийг дагаж байгаа нь энэ гээд бөхчүүд наадмын бэлт-гэлдээ гарсан хойгуур дур мэдэн гаргасан шийдвэрээсээ буцан допингтой бөхчүүдийн барилдах эрхийг сэргээсэн нь олонхын зүгээс үндэсний бехөд допинг хэрэглэхийг “хүлээн зөвшөөрлөө” гэсэн ойлголтыг өглөө. Тиймээс улсын аварга Ч.Санжаадамба тэргүүтэй бөхчүүд үүнийг эсэргүүцэж барилдахгүйгээ хэлсэн нь энэ. Допингтой холбоотой энэ асуудал нь ийн хурцадмал байдал үүсгэж, зүлэг ногоон дэвжээнээ барилдах бөхгүйдэхэд хүрээд байна.

Энэ байдлаар наадамд зодоглох бөхгүй болж, монгол төрийн наадам эзэнгүйдэх эмгэнэлтэй зураглал харагдаж эхэллээ. Дэлхий нийтээр эсэргүүцсэн допингийг үндэсний спортоосоо авч хаяж, хойч үедээ ёс уламжлалаа ариунаар нь өвлүүлэн үлдээхэд Монголын үндэсний бөхийн холбоо чухал үүрэг гүйцэтгэх байгууллага. Гэтэл олны итгэл, хүндлэлийг алдан ажлаа хийсэн шиг хийж чадахгүй үндэсний өв тээгч бөхчүүдээ ийн талцалдуулж, муухай харагдуулахад хүрээд байгаа нь эмгэнэлтэй.

Бөх бол үндэсний спорт. Асар их соёл тээсэн үндэсний спорт юм. Тэр утгаараа 6,000 гаруй бөх барилдуулж, гиннест бүртгүүлсэн. Монгол түмний бахархал болж төрийн наадамд 12 удаа түрүүлсэн дархан аварга Б.Бат-Эрдэнэ та допингийг хүлээн зөвшөөрч, шүүхийн шийдвэр дагана гээд сууж байгаа тань хэр ёс зүйд нийцэж байна уу. Монгол бөх, үндэсний спортыг допингоос хамгаалахын тулд хамгийн их үлгэр дуурайлал үзүүлэх ёстой алдарт аваргууд допингийн өмнө сөгдөж, шүүхийн шийдвэр дагана гэж байгаа нь өрөвдөлтэй, бас харамсалтай.

Хэрвээ допингийг хүлээн зөвшөөрч байгаа бол үндэсний бөх бол спорт биш гээд зарлачих, амар. Тэгээд бөхчүүд нь дуртай цагтаа допингоо хэрэглээд бөхийг спорт биш наадгай маягаар үндэсний их баяр наадамд оролцуулъя, яг л шагайн харваа шиг. Үндэсний бөхийн оргилд цолонд хүрсэн харьшгүй хүчит Б.Бат-Эрдэнэ аварга та допингийг хүлээн зөвшөөрөөгүй л бол эргэж, буцсан шийдвэрээ дахин харна уу.

Үндэсний шуудан

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
С.Амарсайхан: Улаанбаатар хот 2020 онд стандарттай хот болох ёстой 51 минутын өмнө Залуучуудын хувьсгал 2 цаг 27 минутын өмнө Манай аврагчид Герман улсад дадлага сургалтад хамрагдаж байна 3 цаг 31 минутын өмнө Цасан шуурга шуурч, эрс хүйтэрнэ 4 цаг 41 минутын өмнө Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Японы эзэн хаан сэнтийдээ заларсныг тунхаглах ёслолд оролцоно 19 цаг 36 минутын өмнө Сурагчдын нэгдүгээр улирлын амралт энэ сарын 28-аас эхэлнэ 20 цаг 42 минутын өмнө Ерөнхийлөгчийн зарлигаар нийслэлийн “Хүрээ” амаржих газрыг Алтан гадас одонгоор шагналаа 21 цаг 52 минутын өмнө Хорт хавдрын эрт үеийн оношлогоонд 39.4 тэрбум төгрөгийн төсөв тавьжээ Өчигдөр 13 цаг 07 минутад Сайхан амьдрах урлаг Өчигдөр 12 цаг 59 минутад Ашиг сонирхлын зөрчилтэй хүнийг Авилгын эсрэг хуульд ойртуулж болох уу? Өчигдөр 11 цаг 43 минутад Турк Сири дэх цэргийн ажиллагаагаа зогсооно Өчигдөр 10 цаг 29 минутад "Монгол экспорт экспо-2019"-д 100 гаруй ААН оролцож байна Өчигдөр 10 цаг 20 минутад 2020 оны төсвийн тухай хуулийн төслийг хоёр дахь хэлэлцүүлэгт шилжүүллээ Өчигдөр 10 цаг 12 минутад БОАЖЯ ойн ангиудын автомашиныг шинэчиллээ Өчигдөр 10 цаг 06 минутад Польшид эрэн сурвалжилж буй Монгол иргэдийн асуудлаар санал солилцжээ Өчигдөр 09 цаг 59 минутад Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт оруулах төсөл өргөн барилаа Өчигдөр 09 цаг 48 минутад Цасан болон шороон шуурга шуурч, хүйтрэхийг анхааруулж байна Өчигдөр 09 цаг 41 минутад Т.Мөнхбат: Бидэнд урд хөршийн том зах зээл бий Өчигдөр 09 цаг 26 минутад 2.7 килограмм алт нэвтрүүлэхийг завдаад баригдав Өчигдөр 09 цаг 00 минутад НАМЭХ-ны Ерөнхийлөгчөөр Д.Сарангэрэлийг сонголоо Уржигдар 18 цаг 38 минутад НАМЭХ-ны Ерөнхийлөгчид Д.Сарангэрэл, Х.Булгантуяа нар өсрөлдөнө Уржигдар 13 цаг 40 минутад Замын ажил хийхээр ирсэн хятад иргэд махны үйлдвэрт ажиллаж байна Уржигдар 12 цаг 51 минутад Ардчилсан  намаас хөөгдсөн гишүүд худал мэдээлэл тарааж байна гэв Уржигдар 12 цаг 28 минутад Өнгөрсөн шөнө 42 иргэн угаарын хийнд хорджээ Уржигдар 11 цаг 18 минутад Ч.Отгочулуу: Оюутолгой байгаа тохиолдолд саарал жагсаалт сүртэй эрсдэл учруулахгүй Уржигдар 11 цаг 00 минутад Гишүүн асан Д.Гантулгын шүүх хурал эхэллээ Уржигдар 10 цаг 53 минутад Эмгэнэл Уржигдар 10 цаг 04 минутад Оюутолгой Монголд ашигтай юу? Уржигдар 09 цаг 53 минутад 2020 оны сонгуульд МАН-ын эмэгтэйчүүдийг хэн толгойлох вэ? Уржигдар 09 цаг 00 минутад Монголбанк: Өнөөдрийн хийсэн ажлынхаа хүрээнд Саарал жагсаалтад орохооргүй байна 2019-10-16 18:24 “Ёс зүй”-гээ хэлэлцүүлэх таван гишүүн Дэд хорооны хуралд ирсэнгүй 2019-10-16 18:16 С.Эрдэнэ: Монгол Улс Саарал жагсаалтад орсон мэдээлэл авлаа 2019-10-16 15:00 Цэрэг татлагыг энэ сарын 18-20-нд явуулна 2019-10-16 14:42 Эрүүл хүнс-зөв хооллолтын талаар зөвлөгөө өгч байна 2019-10-16 14:34 Хар салхины улмаас олон мянган барилга сүйджээ 2019-10-16 14:24 “Түүх мартахгүй” кинонд 500 саяыг Засгийн газрын нөөцөөс гаргана 2019-10-16 14:14 Угаарын хий хэмжигч худалдан авах 330 сая төгрөгийг Засгийн газрын нөөцөөс гаргана 2019-10-16 14:00 Цэцэрлэг, сургуулийн зуухыг хийн халаалтаар сольж эхэллээ 2019-10-16 13:53 “Harley-Davidson” цахилгаан мотоциклын үйлдвэрлэлээ зогсоолоо 2019-10-16 13:48 Ерөнхийлөгчийг парламентаас сонгодог болох саналыг ХҮН-аас гаргалаа 2019-10-16 13:24 "Монгол Улсын махны салбар" зөвлөлдөх уулзалт Женевт боллоо 2019-10-16 13:07 Хотын дарга Дэлхийн банкны зөвлөх багийн гишүүдтэй уулзлаа 2019-10-16 13:01 Ё.Отгонбаяр: Монгол Улсыг Саарал жагсаалтад оруулахгүйн төлөөх хэлэлцээ хүнд нөхцөлд үргэлжилж байна 2019-10-16 12:53 Төрийн үйлчилгээний хураамжийг И-баримт ашиглан төлөх боломжтой 2019-10-16 12:39 Ирэх жил сонгууль хийх үү, МАН дарга аа? 2019-10-16 12:00 Тав дахь үеийн таваргаан 2019-10-16 10:29 Усны асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллагатай болно 2019-10-16 10:05 АТГ-ын эзэмшилд байсан талбайг нийтийн эзэмшилд шилжүүллээ 2019-10-16 09:56 Гашуунсухайт боомтоор БНХАУ руу зорчих шинэ чиглэл нээлээ 2019-10-16 09:50 Өргөдлийн байнгын хороо иргэдийн гомдлын дагуу Баянзүрх, Чингэлтэй дүүрэгт ажиллалаа 2019-10-16 09:50
iШинэ мэдээ
ЦААШ ҮЗЭХ
iРедакцийн сонголт
Top