Орос Попов, Итали Маркони хоёр цахилгаан соронзонгийн хэлбэлзлийг хүний үг болгох гэж байсан нь саяхан мэт. Бараг зуу гаруй жилийн өмнөх чихэвчтэй радио эвэртэй туулай шиг харагдаж байсан байх. Харин өнөөдөр радио, телевиз, гар утас бидний амьдралын өдөр тутмын хэрэглээ болжээ.
Хуучин тооллоор 1895 оны дөрөвдүгээр сарын 25 буюу тавдугаар сарын 7-нд Оросын физик-химийн нийгэмлэгийн физикийн тасгийн хуралдаан дээр Александр Степанович Попов цахилгаан соронзон хэлбэлзлийг хүлээн авч дамжуулах төхөөрөмжийг үзүүлсэн энэ өдөр радио техникийн эрин нээгдсэн билээ.
Попов радио дохиог дамжуулах болон хүлээн авах төхөөрөмжийг танилцуулахдаа “Генрих Герц” гэсэн хоёр үгийг 250 метрийн зайд дамжуулсан байв. Анхны туршилтаар хүлээн авах төхөөрөмж нь агаар дахь цахилгаанд өртөмтгий нь ажиглагдсан ба Попов дараа нь “аянга зайлуулагч” гэсэн тусгай төхөөрөмж бүтээсэн байна. Ийнхүү 1895 онд Попов бараг нэгэн үед өнөөдөр хүнээс хүнд, байгалийн байгууламжаас хүнд дамжуулагдан хөгжиж байгаа радио холбооны хоёр төрлийг хэрэгжүүлжээ.
1899 оны сүүлчээр, Далайн техникийн хороо навигацийн алдааны улмаас Финийн буланд хайргадсан “Генерал-адмирал Апраксин” хуягт хөлөг онгоцыг авархад радио холбоог ашигласан юм. Хоёр станцыг байгуулан Поповын бүтээмжийг анхлан практик дээр ашиглажээ. Түүний тусламжтайгаар эхлээд мөсөн дээр далайд хөвөгдсөн 27 загасчинг аварсан байв.
Дараа нь хөлгийг аврах 84 хоногийн дотор 440 радиограмм дамжуулагдсан ба аврах ажиллагаа амжилттай дуусчээ. Орост радиогийн өдрийг анх 1925 онд тэмдэглэж байжээ. Үүнээс хойш засгийн газар нь жил бүр энэ өдрийг тэмдэглэж байхаар болсон байна.
М.Цогт
