x

Дөрөвдүгээр сарын 19: Дэлхийн түүх, хуанлийн хуудаснаа

Өнөөдөр 2019 оны 109 дахь өдөр, харин шинэ он хүртэл 256 хоног үлдлээ.

Өнөөдрийн баяр: 

Венесуэлийн үндэсний баяр

Өнөөдөр Венесуэл улс тусгаар тогтнолоо зарласан үндэсний баярын өдөр юм. XVI зуунаас Венесуэл улс Испанийн колонийн орон байгаад 1777 оноос өөрийн захирагчтай (генерал-ахмад) тусгай колони болсон байжээ. XIX зууны сүүлчээс тэр колони өөрийн хотуудын зөвлөлийг сонгодог болсон ба тэр үеэс Испаниас тусгаарлах санаа төрсөн байна. 1810 онд Наполеоны арми Испанийг эзлэн VII Фердинад хааныг олзолсны дараа тэр тохиолдол нь ирсэн байна. “Маргааш өдөр бүгд төв талбайд!” (Испанийн генерал-ахмадыг 1810 оны дөрөвдүгээр сарын 19-нд зайлуулахын урьд өдөр Каракасийн нууц байгууллагынханд өгсөн тушаалаас)

Генерал-ахмадыг Каракас хотын захиргаанд авчран түүнд венесуэл хүн хааныг орлох боллоо гэж дуулгав. Захирагч “талбайд гарч ард түмнээс асууя” гэсэн байна. Талбайн олон түүнд “үгүй” гэсэн хариултыг өгсөн учир Испанийн хаанын захирагчийг АНУ-д очих гэж байсан хөлөг онгоцонд суулган явуулжээ. VII Фердинад хаан олзноос чөлөөлөгдсөний дараа түүний сонсоогүй хүмүүс Венесуэлийг түүний нэрийн өмнөөс удирдаж байлаа.

Сонирхолтой түүх:

Далайн дээрэмчний тэмдэглэл

1680 он: Далайн дээрэмчдийн ахмад Бартоломью Шарп энэ өдөр үйл явдалд “булагдсан” байв.

"Үүрээр тэр даараад сэрэв. Шөнө бороонд цохиулан нороод бие нь хөшжээ. Бороо зогссон өглөөний 10 цагт түүний каноэ зэв хад мөргөн сүйрэв. Өдрийн 12 цагт тэр дээрэмчдэд олзлогдсон таван испаничуудыг аварлаа. Нэг цагийн үед зав гаргаж байгаад эргийн зураглалыг хийв. Дөрвөн цагт аялалаа үргэлжлүүллээ. Тэр өдрийнхөө орой испаничуудад олзлогдлоо. Есөн цагт цаазын ял сонсов. Арван цагт түүний аварсан испаничууд таниад түүнийг өршөөв. Оройн 11 цагт тэр суллагдан тавигдав. Цагийн дараа тэр унтахаар оролдсон ч чадсангүй. Учир тэр нороод бас хүйтэн байв. Ингээд тэр өдрийн үйл явдлуудаа тэмдэглэлдээ бичиж эхэлжээ”. Ахмад Бартоломью Шарпын тухай туужийг түүний ойрын туслагч нарын нэг Безил Рингроуз бичин нийтлүүлсэн байв. Зохиогч далайн дээрэмчдийн амаргүй амьдралыг тодорхой бичжээ. Бичлэгт нь замын схемүүд, газар нутаг нутгийн хүмүүсийн зураглал гаргаж, далайн аян замд хэрэгтэй боомтууд мэдээлэл бичсэн байлаа. Рингроуз өөрөө дээрэмчдийн лидер байгаагүй хүн юм.

Панамын суваг байгуулах гэрээ хийгдэв

1850 он: Англи, АНУ хоёр хамтран Панамын суваг байгуулах гэрээнд гарын үсгээ зурав. Хожим АНУ өөрийн хүчээр сувгийг босгохоор шийдсэн байдаг. Панамын буланг Номхон далайтай холбосон хөлөг онгоцны сувгийг Панамын нутаг дэвсгэрт байгуулсан юм. 

Панамын суваг нь хүн төрлөхтний түүхийнд хамгийн том бөгөөд нарийн ажиллагаа шаардсан бүтээн босголт байлаа. Суваг ухагдсанаар дэлхийн баруун хэсгийн усан тээвэр ба эдийн засагт үнэлэж барамгүй их нөлөө үзүүлсэн нь түүний геополитикийн үнэлгээг улам ихэсгэжээ.

Панамын сувгийн буянаар Нью-Йоркоос Сан-Франциско хүрэх зам 22,5 мянган км-аас 9,5 мянган км хүртэл богино болжээ.

Лох-Нессийн “монстрыг” зурагт буулгав

1934 он: Эмнэлгийн албаны мэс засалч хурандаа Кеннет Уилсон танилынхаа хамт Лох-Несс нуурын эргээр явж байв. Уилсоны найз гэнэтхэн зогтусаад “Эээ, бурхан минь, энэ чинь ёстой мангас!" гэж дуу алдлаа. Уилсон эргэн хараад эргээд 200 орчим метрийн зайд хачин амьтанг харжээ. Тэр зургийн аппаратаа шүүрэн аваад дөрвөн удаа зураг дарж амжив. Хэсэг зуурын дараа амьтан усанд шумбан алга болов. Уилсон дөрвөн фото хавтанг угаалгахаар өгөв. Хоёрт нь юу байсангүй, гурав дахьд нь усан дээр нэг овгор дүрс харагдсан ба харин дөрөв дэх дээр нь амьтан буужээ.

Тэр дөрөв дэх зураг дэлхийд дуулиан дэгдээсэн юм. "Дейли мейл" сонин зургийг шинжлүүлэн нь жинхэнэ гэдгийг тогтоосон байв. Дуулиан хоосонгүй. Тэр даруйд нь эртний плезиозавр бусадтай адил мөхөөгүйнууранд амьд үлдэж чаджээ гэж таамагласан мэргэд ч тодров. Нуурын гүн 330 метр, загас ихтэй плезиозавр тэнд үлдэж болох юм гээд л шуугиж байв. Энэ зураг л нууран хачин амьтан амьдарч байгаагийн ганц баталгаа нь байлаа. Маргаан өрнөсөөр иржээ. Дуулиантай зураг хэвлэгдснээс хагас зууны дараа зургийг бүтээгчдийн нэг Кристиан Сперлингийг олсон ба тэр зураг хэрхэн хийгдсэн түүхийг өгүүлжээ.

Лох-Нессийн гайхлын тухай домог дэлхийд хамгийн удаан үргэлжилж байна. Хоёр мянгаад жилийн өмнөөс л шуугиж байж. Тэр домгоос л дараа дараагийн дуулан гардаг аж. 1933 онд Daily Sketch сонинд Нессийн анхны зураг хэвлэгджээ. Тэр нь маш бүрхэг танигдах аргагүй байв. Дараа нь Дюк Уэзерелл гэдэг хүн гарч ирэв. Тэр гайхлын баримттай ирнэ гэж сонинд амлаад хоёр хоногийн дараа мөрнийх нь зураг авчирчээ. Шинжилгээ тэр мөрийг  жинхэнэ биш гэдгийг тогтоосон байв. Дюк Уэзереллын өргөмөл хүү  Сперлинг  өөрөө тэр амьтны дүрсийг бүтээсэн болж таарав. Түүнийг шумбадаг завин тоглоом дээр байрлуулан зураг авалтыг хийсэн болж таарчээ.

Өнөөдөр түүхэнд: 

797 он: Византийн хаан VI Константин сохор болсон учир түүний хатан Ирен хаан ширээнд суужээ. Улмаар өөрийн хүүг засаг барих чадваргүй гэж мэдэгдэн Константиныг нас барсны дараа өөрийгөө хатан хаан хэмээн зарлажээ.

1506 он: Португалийн Католик шашинтнууд еврейчүүдийн эсрэг бөөнөөр хороох ажиллагааг эхлүүлсэн байна.

1529 он: Протестант шинэчлэл эхлэв.

1563 он: Иван Федоров Орост анхны номыг хэвлэж эхлэв. “Апостол” гэсэн нэртэй уг ном нь эртний орос лам нарын сурах бичиг болсон юм. Манай өнөөгийн цаг үед хүрч ирсэн ном дөнгөж тавин ширхэг байдаг ба ном нь 534 хуудастай,  XVIII зуун хүртэл энэ ном хэвлэлийн үйлдвэрийн үлгэр жишээгээр тооцогдож иржээ.

1770 он: Францын хаан XVI Людовик Мария Антуаннеттэй гэрлэжээ.

1782 он: АНУ-ын ерөнхийлөгч Жон Адамс Голландад элчин сайдын яам байгуулах хүсэлт илгээж улмаар уг хүсэлтийг хүлээн авчээ. Ингэснээр Голланд Америкийн элчин сайдын яамыг байгуулсан дэлхийн анхны улс болсон юм.

1907 он:  Францын алдарт физикч Пьер Кюри амиа алджээ. Бороотой өдөр гудамж хөндлөн гарахдаа халтирч унахад түүний толгой нь хажуугаар өнгөрч байсан морин тэрэгний дугайнд дайруулжээ.

Кюрийн өдрийн тэмдэглэлээс: “Өчигдөр огт санамсаргүйгээр нэгэн эмэгтэй (харваас цыган) намайг морин тэргэнд дайруулан үхнэ гэлээ. Мэдээж, би түүнд итгээгүй. Миний ухаан тийм хачин зүйлд итгүүлэхгүй байгаа л даа”.

Пьер 1903 онд цацраг идэвхт бодисыг нээсний төлөө эхнэр Мария Склодовская-Кюрийн хамт Нобелийн шагналтан болж байв. Эхнэр нь түүний судалгааг үргэлжлүүлсэн ба 1911 онд дахин Нобелийн шагнал хүртсэн байна. Гэхдээ сүүлийн удаагийнх нь химийн салбарын шагнал байлаа.

1971 он: Их Британийн колони байсан Баруун Африкийн Сьерра Леон улс тусгаар тогтнож, Сиака Стивенс ерөнхийлөгч болов.

1971 он: ЗХУ дэлхийн хамгийн анхны сансрын станц болох "Салют 1"-ийг хөөргөжээ.

1984 он: Австралийн төрийн дуулалаар "Австрали улс мандан бадартугай" дууг батлав.

1987 он: Алдарт "Симпсоныхон" хүүхэлдэйн цуврал анх удаа дэлгэцнээ гарчээ.

1995 он: АНУ-ын Оклахома хотын "Альфред П.Муррагийн холбооны барилга"-д бөмбөг дэлбэрч 168 хүн, зургаа хүртэлх насны 19 хүүхэд амиа алдав.

1999 он: Германы парламент болох Бундестаг нийслэл Берлин хотод байрлахаар болжээ.

2005 он: Ромын хамба ламаар Йозеф Ратцингер сонгогдлоо. Тэрээр уламжлалт үзэлтэн талийгаач хамба II Иноанн Павелын найз байсан гэж тооцогддог. Тэрээр XIV Бенедикт нэрийг авлаа. Энэ сонголт католик шашны түүхэнд хамгийн түргэнд тооцогддог.

2013 он: Бостоны марафоны үеэр бөмбөг дэлбэлсэн Тамерлан Царнаев цагдаагийнхантай буудалцах үеэрээ алагдав. Түүний дүү болох Жохар Царнаев буудалцааны үеэр зугтаж амжсан бөгөөд удалгүй Уотертаун хотын захаас түүнийг завинд нуугдаж байхад нь баривчилсан билээ.

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
Хөхүүртэй айраг "ЮНЕСКО"-ийн Биет бус соёлын өвийн жагсаалтад бүртгэгдлээ 12 цаг 58 минутын өмнө Алсалсан аймаг, сумын эмнэлгүүдэд түргэн тусламжийн автомашин хүлээлгэн өглөө 13 цаг 7 минутын өмнө Өнгөрсөн 10 жилийн хугацаанд хэвлэл мэдээллийн 1174 ажилтан амиа алджээ 13 цаг 54 минутын өмнө УИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдорж НӨАТ-ын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг өргөн барив 14 цаг 36 минутын өмнө 50 сая төгрөгийн шагналтай НӨАТ-ын сугалааны тохирол маргааш явагдана 15 цаг 7 минутын өмнө Эрдэнэт үйлдвэрийн “тэвэр дүүрэн” ололт дэвшил, 41 жилийн ой 16 цаг 17 минутын өмнө Цагдаагийн аминд хүрсэн этгээдүүдийн ялыг хэвээр үлдээв 17 цаг 33 минутын өмнө Олон улсын “Өвлийн үзэсгэлэн-2019” арга хэмжээнд “Монгол улсын танхим”-ыг нээжээ 18 цаг 34 минутын өмнө Дэлхийн банк утаа бууруулах зорилгоор дахин 12 сая ам.долларын хөнгөлөлттэй зээл олголоо Уржигдар 18 цаг 18 минутад НИТХ-ын ээлжит бус IX хуралдаан энэ сарын 16-нд болно Уржигдар 18 цаг 07 минутад Б.Махбалд холбогдох хэргийг прокурорт буцаалаа Уржигдар 17 цаг 25 минутад “Matrix 4” ирэх оны тавдугаар сард нээлтээ хийнэ Уржигдар 16 цаг 16 минутад “Жүр-Үр”-ийн 118 ширхэг тортыг устгалд оруулжээ Уржигдар 15 цаг 47 минутад Гадаадын тагнуулын албатай хамтран ажилласан этгээдэд ял ногдуулав Уржигдар 14 цаг 07 минутад Монголын нэр дор зодоглосон Саид Моллаи эхний тойрогтоо цэвэр ялагдлаа Уржигдар 13 цаг 36 минутад “Хүлэмжийн хийн ялгарал багатай дулаан хангамжийн систем” хэлэлцүүлэг боллоо Уржигдар 13 цаг 26 минутад УИХ-ын гишүүн Н.Номтойбаярт хилийн хориг тавих саналыг шүүх хүлээн авахаас татгалзлаа Уржигдар 13 цаг 12 минутад Д.Алтангэрэл: Олон улсад өрсөлдөхүйц судалгааны багийг бүрдүүлэхийг зорилгоо болгосон Уржигдар 12 цаг 39 минутад АНУ-ын Сангийн дэд сайд Саарал жагсаалтаас гаргах асуудлаар Сангийн сайдтай уулзжээ Уржигдар 11 цаг 38 минутад Н.Номтойбаяр, түүний зөвлөхөд хилийн хориг тавих прокурорын саналыг шүүх хэлэлцэж байна Уржигдар 11 цаг 34 минутад Сайд Д.Цогтбаатар Польш улсын Сеймийн дэд маршалтай уулзав Уржигдар 10 цаг 49 минутад Хар тамхины хэрэгт холбогдсон Нигер улсын иргэдэд 6 жилийн ял оноолоо Уржигдар 10 цаг 35 минутад Дэвшилтэт технологи эрүүл мэндийн салбарт хэрхэн нөлөөлөх вэ?  Уржигдар 10 цаг 21 минутад Мөсөн дээгүүр авто тээвэр хийхгүй байхыг онцгойлон анхаарууллаа Уржигдар 09 цаг 52 минутад ОУХМ Г.Хэрлэн мөнгө, Ё.Басхүү хүрэл медаль хүртлээ Уржигдар 09 цаг 41 минутад Х.Номингэрэл: Ард түмэн эрх баригчдыг “ялна” гэж тооцсон тогтолцоогоор нь унагадаг Уржигдар 08 цаг 32 минутад Д.Одбаяр Өмнөд Солонгосын талтай шүүхдэнэ Уржигдар 08 цаг 26 минутад Айдас төрүүлсэн “АРД ТҮМЭНЧ”, дарамт болсон “ЭХ ОРОНЧ” Уржигдар 08 цаг 16 минутад Хэвлэллийн хүрээлэнд “Хийн хоолойн ирээдүй” хэлэлцүүлэг болно Уржигдар 08 цаг 12 минутад Ихэнх нутгаар цаг агаар тогтуун, хүйтний эрч сулавтар байна Уржигдар 07 цаг 55 минутад Нийслэлийн Засаг дарга машинтай жагсагчидтай уулзлаа 2019-12-12 17:25 М.Ганбаатар: Шахмал түлш нөөцөлж зохиомол хомсдол үүсгэх шаардлагагүй 2019-12-12 16:57 Утаа мэдрэгчийг энэ сардаа багтаан 167,000 өрхөд үнэ төлбөргүй олгоно 2019-12-12 16:40 “Мэдээллийн дайн”-ны ялагч нь хэн бэ? 2019-12-12 14:58 FACT CHECK: Ц.Нямдорж сайд хэрхэн худлаа ярьсан бэ? 2019-12-12 14:49 "Цөмөөхэй" балетаар дамжуулж нийгэмд урлаг яагаад хэрэгтэйг ойлгуулна 2019-12-12 14:31 Хорт хавдраар өвдсөн нэг ойтой Г.Хулан охинд туслах аянд нэгдэцгээе! 2019-12-12 14:09 НДШ-ийн 2 хувьд тавьсан Ерөнхийлөгчийн хоригийг УИХ хүлээж авлаа 2019-12-12 13:58 Н.Номтойбаяр: Намайг буруутгах гэж байгаа бол миний бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх бичгээ өгчих 2019-12-12 13:46 Д.Одбаяр: Цэцийн гишүүнээсээ хэрвээ татгалзах шаардлагатай гэвэл би зууралдахгүй 2019-12-12 12:31 Дорд үзэхийг эсэргүүцэн тэмцсэн 17 жил 2019-12-12 11:21 С.Баясгалан: Монголын нутгаар хий дамжуулах хоолой тавих боломж бүрдчихлээ гэж ойлгохоор байна 2019-12-12 11:10 Авто зам ашигласны төлбөрийг хуучин хэвээр нь үлдээх саналаа НИТХ-д өргөн барина 2019-12-12 10:56 Н.Номтойбаяр гишүүн өөрийн шалгагдаж буй асуудлаар Төрийн ордонд мэдээлэл хийнэ 2019-12-12 10:39 Д.Одбаярыг ҮХЦ-ийн гишүүнээс огцруулахаар жагсаал зохион байгуулна 2019-12-12 10:26 Улстөрчдийн рейтингийг нийслэлд Х.Баттулга, орон нутагт У.Хүрэлсүх тэргүүлжээ 2019-12-11 16:13 Кремлийн сүлд модны наадам 30 жилийн дараа Улаанбаатарт болно 2019-12-11 14:33 Асгатын мөнгөний ордын далд уурхайн эхний амыг нээжээ 2019-12-11 13:45 Хүүхдийн тэтгэмжээ төлөлгүй эрэн сурвалжлагдаж буй эцэг, эхийг зарлалаа 2019-12-11 13:30 М.Энхсайхан: 2020 оны сонгуулиар цэцэг шиг олон шинэ үеийнхэн УИХ-д орж ирээсэй 2019-12-11 11:34
iШинэ мэдээ
ЦААШ ҮЗЭХ
Top