Цагдаагийн ерөнхий газрын урьдчилан сэргийлэх албаны ахлах мэргэжилтэн, цагдаагийн хошууч А.Итгэлттэй ярилцлаа.

-Шинэ жилийн баяр дөхсөнтэй холбоотойгоор иргэдийн дунд ямар, ямар эрсдэл үүсч байна вэ?

-Цагдаагийн байгууллагаас жил бүрийн арванхоёдугаар сард нэгдсэн арга хэмжээ зохион байгуулдаг. 2025 оны хувьд “Архигүй шинэ жил” гэсэн нэгдсэн арга хэмжээ явагдаж байгаа. Түүнчлэн 2025 оны байдлаар цагдаагийн байгууллагад бүртгэгдсэн зургаан гэмт хэрэг тутмын нэг нь архи, согтууруулах ундааны төрлийн зүйл хэрэглэсэн үед үйлдэгдсэн гэмт хэрэг байдаг. Нөгөө талд иргэд архи, согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ гэмт хэрэг зөрчил ихээр үйлдэж байна. Иргэд маань албан байгууллага, гэр бүл, найз нөхдийнхөө хүрээнд шинэ жилийн баярыг тэмдэглэн өнгөрүүлэхдээ архи, согтууруулах ундааны төрлийн зүйл хэтрүүлэн хэрэглэдэг. Үүнээс үүдэн хамгийн наад зах нь тээврийн хэрэгсэл согтуугаар жолоодож, осол аваарь гаргадаг байх жишээтэй. Түүнчлэн байгууллагын аварга, шилдэг ажилчин болсон иргэд маань хэтэрхий хөөрч архи, согтууруулах ундаа хэтрүүлэн хэрэглэснээсээ үүдэн осгох, хуруу гараа тайруулах, цаашлаад амь насаа ч алдах тохиолдлууд байдаг.

-Албан байгууллагууд хамтран шинэ жилээ тэмдэглэдэг. Энэ үеэрээ архи, согтууруулах ундааны төрлийн зүйл хэтрүүлэн хэрэглэсэн нэгнээ хараа хяналтгүй орхисноос үүдэн янз бүрийн эрсдэл үүсдэг шүү дээ?

-Цагдаагийн байгууллагаас жил бүр иргэддээ энэ хүрээнд зөвлөмж хүргэдэг. Шинэ жил, ямар нэгэн арга хэмжээ, баяр ёслолын үеэр архи, согтууруулах төрлийн ундаа хэтрүүлэн хэрэглэсэн хэн нэгэн байвал заавал ар гэр, асран хамгаалагчид нь хүргэж өгч байгаарай. Ингэснээрээ та өөрийн байгууллагын гишүүнээ ямар нэгэн гэмт хэрэг зөрчилд өртөж, хохирох үйлдлээс нь урьдчилан сэргийлж байгаа юм. Нөгөө талд өнөөдөр та тухайн ажилтнаа шагнаж урамшуулсан ч маргааш нь ямар нэгэн гэмт хэрэг зөрчилд холбогдох зам руу нь түлхэж буй нэг хэлбэр гэдгийг мартаж болохгүй. Тиймээс шинэ жил тэмдэглэж буй гэр бүл, албан байгууллагууддаа хандаж хэлэхэд, согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн нэгнээ заавал ар гэрт нь хүлээлгэж өгч байгаарай.

-Энэ төрлийн гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх ямар нэгэн хуулийн зохицуулалт бий юу?

-Архи, согтууруулах ундааны эрэлтэд хяналт тавих, архидан согтуурахтай тэмцэх тухай хуульд “Архи, согтууруулах ундааны төрлийн зүйлийг бусдад шахаж, согтоосон тохиолдолд учирсан гэм хорыг тухайн иргэнд хүлээлгэх болно” гэсэн байдаг. Өөрөөр хэлбэл, монголчууд бид аливаа баяр ёслолын үеэр бие биеэ архи согтууруулах ундаа уухыг уриалдаг, шахдаг шаарддаг талтай. Үүнээс болоод бусдын эрх чөлөөнд халдах, эсвэл эд хөрөнгөөрөө хохирсон тохиолдолд тухайн согтоосон, архиар шахсан иргэнээс хохирлоо нэхэмжилж болно гэсэн үг.

Түүнчлэн архи согтууруулах ундааны төрлийн зүйл худалдан борлуулдаг байгууллага аж ахуйн нэгж, иргэддээ анхааруулж хэлэхэд, энэхүү нэг сарын хугацаанд архи, согтууруулах ундааны зүйл хэтрүүлэн хэрэглэсэн иргэнд нэмж энэхүү зүйлээр үйлчлэхгүй байх эрх, үүрэг танд бий. Хэтрүүлэн хэрэглэсэн иргэнд манайх үйлчлэхгүй хэмээн шаардлага тавьж байгаарай. Яагаад үүнийг анхааруулж хэлээд байна вэ гэхээр баяр ёслолын саруудад иргэд нэг арга хэмжээнээс нөгөө рүү шилжихдээ архи, согтууруулах ундааны зүйлээр үйлчлүүлээд явдаг.

Тиймээс тухайн иргэнийг ямар нэгэн гэмт хэрэг зөрчилд холбогдохоос урьдчилан сэргийлэх үүднээс юм. Хоёрдугаарт, тухайн хүнд архи, согтууруулах ундааны төрлийн зүйл нэмж зарснаараа та болон таны байгууллагын эрх чөлөө, эд зүйлд халдаж болзошгүй шүү.

Өдрийн сонин