x

Далай ба амьдралын утга учир

1952 оны зургаадугаар сард АНУ-ын Загас ба зэрлэг ан амьтдыг хамгаалах алба хамгийн алдартай далайн биологичоосоо огцрох хүсэлт агуулсан захидал хүлээн авчээ. Огцрох болсон шалтгаанаа тэрээр "Би бичихэд цаг заваа зориулъя" гэж илэн далангүй хэлсэн байна. Ингээд тэрээр олон нийтийн дуу хоолойг өөрчлөлтийн хэрэгсэл болгон ашиглах эрх чөлөөг олж, дэлхийн экологийн ухамсрыг зоригтой нээлттэй захидлаар сэрээж, байгалийг мөлжсөнийхээ төлөө засгийн газарт хариуцлага тооцож байв.

Хорин есөн настайдаа Рэйчел Карсон (1907 оны тавдугаар сарын 27-оос 1964 оны дөрөвдүгээр сарын 14) хээрийн туслахаар цагийн 6.50 долларын цалинтай засгийн газрын хамгийн доод шатанд ажиллаж эхэлжээ. Усны биологийн шинэхэн судлаачийн хувьд далайн усны урсгал, жил бүрийн далайн тооллогын тайлангуудын дундуур гүйж байхдаа тэрээр шинжлэх ухаан, яруу найраг хоорондох эрэг хавиар алхах ер бусын авьяастай зохиолчийн дуу хоолойгоо олж мэдсэн аж. Үндэсний номын шагналыг хүртсэн "Бидний эргэн тойрон дахь тэнгис" хэмээх өөр бусадтай жишимгүй эссэгээрээ тэрээр далай доорхи сарнаас ч илүү нууцлаг ертөнцөд хүний ​​төсөөллийг урьсан юм. 45 насандаа Карсон эгчийгээ нас барсны дараа өргөж аван өсгөсөн хүү болон өөрийн ээжийгээ тэжээж байсан өдрийн ажлаасаа чөлөөлөгдөн хүүхэд насныхаа мөрөөдөл далайн эрэг дээр амьдарч эхэлжээ.

Шинэ Английн эрэг дагуу эрэл хийсний дараа тэрээр түүний хайртай Мелвиллийн тухай дуртай номынх хуудаснаас нь ургаад гараад ирсэн гэлтэй эргээрээ дүүрэн далайн хавтай, байс гээд далайн давалгаатай цуг халимнууд үсрэлддэг Хешскот голын аманд мөнх ногоон мод, царс модны дунд оршдог Мэйн мужийн үзэсгэлэнт арал болох Вест Саутпортод дурлажээ. Номын нөөц ашигласны төлбөрөөр тэрээр зуслангийн байшин барих газар худалдаж авсан байна. Тэнд тэрээр удалгүй хайр сэтгэл нь Карсоны байгаль орчны хөдөлгөөнийг дэмжих ёс суртахууны эр зориг болон даамжирч төд удалгүй өөрийг нь дэмжих сэтгэлийн ханьтайгаа уулзжээ. Тэгээд бас тэрээр дараагийн номоо зохиож, хайрт Доритотойгоо "бага далайн түрлэгт" хамт явж, "Түүний гоо үзэсгэлэн, нууцыг мэдэрсэний" төлөө хэмээн зориулан тэмдэглэх болжээ.

Тэнгисийн ирмэг нэрт ном нь далайн эргийн амбицтай хөтөч байсан бөгөөд Карсон "хязгааргүй амралтаар хөдөлж, үүрд мөнхөд үргэлжлэх дэлхийн үйл явцыг яарамгүй эргэцүүлэн бодох мэдрэмжийг" олсон газар байв. Далайд дуртай Уитман нэгэнтээ "хуваагч шугам, холбоо, уулзвар... бодит ба идеалыг хослуулж, тус бүр нь нөгөөгийнхөө хэсгийг бүрдүүлдэг" гэж өргөмжилсөн хачирхалтай бөгөөд гайхалтай хил хязгаар бол далай юм.

Энэхүү ном нь бидний алдах зүйлээс сэрэмжлүүлэг байсан бөгөөд 1950-иад оны эхээр бичихдээ дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн системтэй баримтжуулсан, "сайн хүлээн зөвшөөрөгдсөн" баримтыг Карсон тэмдэглэжээ. Гэхдээ энэ нь юуны түрүүнд баяр байсан, учир нь энэ нь бидэнд юу байгаа, бид юу болох тухай, "АМЬДРАЛ гэж мэддэг тэр гайхамшигт, хатуужилтай, амин чухал, дасан зохицох чадвартай зүйлд хэрхэн хүрч ирснийг" илтгэх хамгийн үр дүнтэй арга хэрэгсэл байв. Далай ертөнцийн нэг хэсгийг эзэлдэг бөгөөд бүх талаас нь асар их харалган хүч үйлчилж байсан ч хэрхэн өөрийгөө тохируулахаа мэдэж, амьд үлдэж чадсан агуу их хүч юм.

Амьдралын түүхийг өгүүлэхдээ уг ном нь Карсоны яруу найргийн үзэгний дор симфони болсон байх нь гарцаагүй. Шөнийн далайн түрлэг ажлынхаа цонхоор орж ирэхэд, доорх хад чулууг манан бүрхэж буйг хараад тэрээр дэлхийн далайг тойрч, холбодог оршихуйн цогцыг олж тэмдэглэжээ.

“… Өсөн нэмэгдэж буй далайн түрлэгийг сонсоод би манангүй өмнөд эрэг дээр гарч, бүх долгионыг мөнгөлөг саарлаар ​​бүрхэж, нойтон элсэнд хурган гялалзсан элсэнд хүрч, миний мэдэх бусад эрэг дээр хэрхэн шахагдаж байгааг төсөөлөн байна. Сарны гэрэлт оргилууд болон шүрэн хадны харанхуй агуйн эсрэг урсгалаа илгээж, илүү алслагдсан эрэг.

Дараа нь миний бодлоор байгаль, оршин суугчдын хувьд өөр өөр байдаг эдгээр эрэг нь далайн нэгдмэл мэдрэмжээр бүтэн болно. Учир нь энэ цаг мөчид миний мэдэрч буй ялгаа нь цаг хугацааны урсгал, далайн урт хэмнэл дэх бидний байрлалаар тодорхойлогддог агшин зуурын ялгаа юм. Нэгэн удаа миний доорх энэ чулуурхаг эрэг нь элсэрхэг тал байв. Дараа нь тэнгис дээшилж, шинэ эргийн шугам олов. Мөн дахин зарим нэг сүүдэртэй ирээдүйд далайн эрэг нь эдгээр чулуулгийг элсэнд нунтаглаж, эргийг өмнөх байдалд нь буцаах болно. Тиймээс миний оюун санаанд эдгээр эрэг орчмын хэлбэрүүд нэгдэн нийлж, шилжин суурьшсан калейдоскоп хэв маягт нийлдэг бөгөөд үүнд ямар ч эцсийн байдал, эцсийн бөгөөд тогтсон бодит байдал байхгүй - дэлхий далай шиг шингэн болж байна...” 

Карсоныг нас барсан жил Дороти чандарын үнсийг нь чулуун буланд цацаж байх үед Жеймс Болдуин "Юу ч тогтворгүй, үүрд, үүрд мөн үүрд ... далай чулууг тээрэмдэхээ больдоггүй" гэсэн яруу найргийн хувьд эдгээр оршихуйн далд санааг давтаж байв. Карсон - одоо ч амьд, үргэлжилсэн далайд мөнх бус агшинд арлуулсан хэвээр байна”.

Түүний номноос нэмж ишлэхэд: 

“Эдгээр бүх эрэг дээр өнгөрсөн ба ирээдүйн цуурайнууд байдаг: өмнөх бүх зүйлийг устгасан боловч агуулж буй цаг хугацааны урсгал; далайн мөнхийн хэмнэл - далайн түрлэг, далайн давалгаа, урсгалд дарагдсан голууд - хэлбэр дүрслэх, өөрчлөгдөх, давамгайлах; Өнгөрсөн үеэс үл мэдэгдэх ирээдүй рүү далайн ямар ч урсгал шиг тасралтгүй урсдаг амьдралын урсгал.

 […]

Далайн эргийн амьдралыг эргэцүүлэн бодоход бидний гарт баригдахгүй оршдог бүх нийтийн үнэнийг дамжуулам эвгүй мэдрэмж төрүүлдэг. Шөнийн далайд микроскопийн гэрлээ анивчуулж буй диатомуудын сүргүүд юу гэсэн дохио вэ? Бяцхан амьтад өөрийн оршин тогтнох хэрэгцээгээ далайн эрэг дээр хайж олдог, хад чулууг нутагшуулж, цайруулж байгаа легионууд ямар үнэнийг илэрхийлдэг вэ? Эргийн хад чулуу, хогийн ургамлуудын дунд ямар нэгэн триллионоор оршин байхыг шаарддаг далайн тор шиг өчүүхэн жижигхэн биет ямар нэг шалтгааны улмаас бидэнд үл ойлгогдохуйц байдаг нь ямар учиртай юм бэ? Үнэн утга нь үргэлж биднийг дагадаг бас дандаа бултдаг тэгээд түүний эрэл хайгуулын явцад бид Амьдралын туйлын нууцад ойртдог”.

"Тэнгисийн ирмэг" дэлхий дээр гэрэлтэх үед лекц унших урилга, хүлээн авалтын илтгэл зэрэгт шүүмжлэлт магтаал, өргөмжлөл ар араасаа цувран иржээ. Анхаарал татах, олны өмнө гарахад үргэлж эвгүй байдаг Карсон илүү сонгомол болж, эмэгтэйчүүдийн холбоо, ашгийн бус соёлын байгууллагуудыг арилжааны дур булаам шатнаас илүүд үздэг болсон. Түүнийг үг хэлэх үед түүний үгс номын санчдын хурлын өмнө хэлсэн үг шиг бараг өргөл болж хувирч байв: 

“Бид далайн давалгааны хамгийн доод хэсэгт бууж эсвэл гүехэн ус руу харахад л шинэ ертөнцийг нээх адил бүх л сэтгэл хөдөлдөг. Та ийм ертөнцөд орсны дараа түүний сэтгэл татам байдал улам бүр нэмэгдэж, оюун ухаан тань шинэ хэмжээс, шинэ үзэл бодолтой болсны дараа үргэлж тэр ертөнцийн гоо үзэсгэлэн, хачирхалтай, гайхамшгийг санаж байх болно. Далай бол бидний ертөнцтэй адил бодитой, орчлон ертөнцийн нэг хэсэг юм”.

А.Долгор

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Д.Бумдарь: Дөрвөн жил тутам сонгуулийнхаа аргачлал, тойргийг өөрчлөх нь сайн үр дүнтэй зүйл биш 15 цаг 19 мин Амралтын өдрүүдэд цас орж, цасан шуурга шуурна 15 цаг 28 мин Улсын арслан Ренчинбямбын Пүрэвдавга алтан медаль хүртлээ 15 цаг 33 мин “Үдшийн музей: Социализмаар аялцгаая” үзэсгэлэнгийн нээлтийг хийлээ 18 цаг 3 мин 2026 оны төсвийн тодотголын дөрөв дэх хэлэлцүүлгийг хийв 18 цаг 12 мин Баавгай орж ирэх эрсдэлтэй байршлуудад мэргэжлийн анчдын баг ажиллуулахыг үүрэг болгов 18 цаг 15 мин Гал түймрийг унтраахад 60 гаруй алба хаагч, 20 орчим техник хэрэгсэлтэйгээр оролцлоо 18 цаг 57 мин С.Эрдэнэболд: Эрх баригчид иргэдийн боломжийг хулгайлж, түүнээс шимэгчилж амьдардаг "тролл" армийг бий болгосон Уржигдар 15 цаг 57 мин Ш.Батбаяр: Хүн рүү халдсан баавгайг агнаж, дээжийг нь шүүх шинжилгээнд хүргүүлсэн Уржигдар 14 цаг 08 мин ЦЕГ-ын дарга Ж.Болдыг унагах хуйвалдаанд МША-ны хэлтсийн дарга, хурандаа Л.Төгс-Ухаан оролцож байгаа гэв үү?! Уржигдар 11 цаг 36 мин Булган аймагт гарсан ойн түймрийг бүрэн унтраалаа Уржигдар 10 цаг 46 мин “Сэлбэ ухаалаг хот” төслийн гүйцэтгэгч байгууллагуудын төлөөлөлтэй уулзлаа Уржигдар 10 цаг 04 мин Сэрэмжлүүлэг: Аюулгүй байдлаа хангаж, сонор сэрэмжтэй байхыг зөвлөж байна Уржигдар 09 цаг 57 мин Ой, хээрийн хоёр түймрийг унтраахаар ажиллаж байна Уржигдар 09 цаг 30 мин У.Хүрэлсүх МАН-ын даргаар очиж Н.Учралыг УИХ-ын даргаар буцаах юм уу, эсхүл…? Уржигдар 08 цаг 51 мин Баавгай давтан үзэгдсэн газарт онцгой байдлын хамтарсан эргүүл гаргана 2026-10-08 Улсын нөөцийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн мэдүүлнэ 2026-10-08 Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтыг дэд сайд Б.Мөнхтамир ахална 2026-10-08 Л.Балчинлувсан: Бизнес эрхлэхэд төр саад болдог биш, боломжийг нь нээдэг тогтолцоо руу шилжиж байна 2026-10-08 Найман аймагт баавгай агнах зөвшөөрөл олгож, зургаан баавгай агнажээ 2026-10-08
iИх уншсан
СССР-ийн задралын жинхэнэ шалтгаан АН-ын бүлгийн даргаар Х.Тэмүүжинг сонгосон нь дээр... АН-ын бодлого, МАН-ын 30-ийн бослогын огтлолцох цэг нь парла... Чунчиний гайхамшгийн нууц; Технологи+ложистик Дэлхийн багш нарын өдөр тохиож байна ЦЕГ-ын дарга Ж.Болдыг унагах хуйвалдаанд МША-ны хэлтсийн дар... Францад эсэргүүцлийн жагсаалын үеэр 24 сургуулийг галдаж, то... П.Мөрөн ралли-рейдийн ДАШТ-д түрүүлсэн анхны монгол тамирчин... Байгаль орчны салбарт хэрэгжиж буй 35 төслийг 2027-2028 оны ... Хулгайтай тэмцэхээ боль! Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Хөвсгөл аймгийн иргэдтэй уулзав Найман аймагт баавгай агнах зөвшөөрөл олгож, зургаан баавгай... Их Британи, Герман улсууд кибер халдлагатай хамтран тэмцэнэ Х.Тэмүүжин: Хууль зөрчсөн, том артай сайд нарыг хуулийн байг... Ш.Одонтуяа: Хүн барьсан баавгай ахиад хүн рүү дайрах вий гэд... У.Хүрэлсүх МАН-ын даргаар очиж Н.Учралыг УИХ-ын даргаар буца... Гар утасны хулгайтай тэмцэх томоохон ажиллагааг Лондонд явуу... Б.Махбалыг шүүхээс оноосон ялаа биеэр эдэлсэнд тооцож суллаж... Дэлхийн банк: Европ, Төв Азийн эдийн засгийн өсөлт 2.2 хувь ... Чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар төсөв хэлэлцэхгүй
Top