x

Далай ба амьдралын утга учир

1952 оны зургаадугаар сард АНУ-ын Загас ба зэрлэг ан амьтдыг хамгаалах алба хамгийн алдартай далайн биологичоосоо огцрох хүсэлт агуулсан захидал хүлээн авчээ. Огцрох болсон шалтгаанаа тэрээр "Би бичихэд цаг заваа зориулъя" гэж илэн далангүй хэлсэн байна. Ингээд тэрээр олон нийтийн дуу хоолойг өөрчлөлтийн хэрэгсэл болгон ашиглах эрх чөлөөг олж, дэлхийн экологийн ухамсрыг зоригтой нээлттэй захидлаар сэрээж, байгалийг мөлжсөнийхээ төлөө засгийн газарт хариуцлага тооцож байв.

Хорин есөн настайдаа Рэйчел Карсон (1907 оны тавдугаар сарын 27-оос 1964 оны дөрөвдүгээр сарын 14) хээрийн туслахаар цагийн 6.50 долларын цалинтай засгийн газрын хамгийн доод шатанд ажиллаж эхэлжээ. Усны биологийн шинэхэн судлаачийн хувьд далайн усны урсгал, жил бүрийн далайн тооллогын тайлангуудын дундуур гүйж байхдаа тэрээр шинжлэх ухаан, яруу найраг хоорондох эрэг хавиар алхах ер бусын авьяастай зохиолчийн дуу хоолойгоо олж мэдсэн аж. Үндэсний номын шагналыг хүртсэн "Бидний эргэн тойрон дахь тэнгис" хэмээх өөр бусадтай жишимгүй эссэгээрээ тэрээр далай доорхи сарнаас ч илүү нууцлаг ертөнцөд хүний ​​төсөөллийг урьсан юм. 45 насандаа Карсон эгчийгээ нас барсны дараа өргөж аван өсгөсөн хүү болон өөрийн ээжийгээ тэжээж байсан өдрийн ажлаасаа чөлөөлөгдөн хүүхэд насныхаа мөрөөдөл далайн эрэг дээр амьдарч эхэлжээ.

Шинэ Английн эрэг дагуу эрэл хийсний дараа тэрээр түүний хайртай Мелвиллийн тухай дуртай номынх хуудаснаас нь ургаад гараад ирсэн гэлтэй эргээрээ дүүрэн далайн хавтай, байс гээд далайн давалгаатай цуг халимнууд үсрэлддэг Хешскот голын аманд мөнх ногоон мод, царс модны дунд оршдог Мэйн мужийн үзэсгэлэнт арал болох Вест Саутпортод дурлажээ. Номын нөөц ашигласны төлбөрөөр тэрээр зуслангийн байшин барих газар худалдаж авсан байна. Тэнд тэрээр удалгүй хайр сэтгэл нь Карсоны байгаль орчны хөдөлгөөнийг дэмжих ёс суртахууны эр зориг болон даамжирч төд удалгүй өөрийг нь дэмжих сэтгэлийн ханьтайгаа уулзжээ. Тэгээд бас тэрээр дараагийн номоо зохиож, хайрт Доритотойгоо "бага далайн түрлэгт" хамт явж, "Түүний гоо үзэсгэлэн, нууцыг мэдэрсэний" төлөө хэмээн зориулан тэмдэглэх болжээ.

Тэнгисийн ирмэг нэрт ном нь далайн эргийн амбицтай хөтөч байсан бөгөөд Карсон "хязгааргүй амралтаар хөдөлж, үүрд мөнхөд үргэлжлэх дэлхийн үйл явцыг яарамгүй эргэцүүлэн бодох мэдрэмжийг" олсон газар байв. Далайд дуртай Уитман нэгэнтээ "хуваагч шугам, холбоо, уулзвар... бодит ба идеалыг хослуулж, тус бүр нь нөгөөгийнхөө хэсгийг бүрдүүлдэг" гэж өргөмжилсөн хачирхалтай бөгөөд гайхалтай хил хязгаар бол далай юм.

Энэхүү ном нь бидний алдах зүйлээс сэрэмжлүүлэг байсан бөгөөд 1950-иад оны эхээр бичихдээ дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн системтэй баримтжуулсан, "сайн хүлээн зөвшөөрөгдсөн" баримтыг Карсон тэмдэглэжээ. Гэхдээ энэ нь юуны түрүүнд баяр байсан, учир нь энэ нь бидэнд юу байгаа, бид юу болох тухай, "АМЬДРАЛ гэж мэддэг тэр гайхамшигт, хатуужилтай, амин чухал, дасан зохицох чадвартай зүйлд хэрхэн хүрч ирснийг" илтгэх хамгийн үр дүнтэй арга хэрэгсэл байв. Далай ертөнцийн нэг хэсгийг эзэлдэг бөгөөд бүх талаас нь асар их харалган хүч үйлчилж байсан ч хэрхэн өөрийгөө тохируулахаа мэдэж, амьд үлдэж чадсан агуу их хүч юм.

Амьдралын түүхийг өгүүлэхдээ уг ном нь Карсоны яруу найргийн үзэгний дор симфони болсон байх нь гарцаагүй. Шөнийн далайн түрлэг ажлынхаа цонхоор орж ирэхэд, доорх хад чулууг манан бүрхэж буйг хараад тэрээр дэлхийн далайг тойрч, холбодог оршихуйн цогцыг олж тэмдэглэжээ.

“… Өсөн нэмэгдэж буй далайн түрлэгийг сонсоод би манангүй өмнөд эрэг дээр гарч, бүх долгионыг мөнгөлөг саарлаар ​​бүрхэж, нойтон элсэнд хурган гялалзсан элсэнд хүрч, миний мэдэх бусад эрэг дээр хэрхэн шахагдаж байгааг төсөөлөн байна. Сарны гэрэлт оргилууд болон шүрэн хадны харанхуй агуйн эсрэг урсгалаа илгээж, илүү алслагдсан эрэг.

Дараа нь миний бодлоор байгаль, оршин суугчдын хувьд өөр өөр байдаг эдгээр эрэг нь далайн нэгдмэл мэдрэмжээр бүтэн болно. Учир нь энэ цаг мөчид миний мэдэрч буй ялгаа нь цаг хугацааны урсгал, далайн урт хэмнэл дэх бидний байрлалаар тодорхойлогддог агшин зуурын ялгаа юм. Нэгэн удаа миний доорх энэ чулуурхаг эрэг нь элсэрхэг тал байв. Дараа нь тэнгис дээшилж, шинэ эргийн шугам олов. Мөн дахин зарим нэг сүүдэртэй ирээдүйд далайн эрэг нь эдгээр чулуулгийг элсэнд нунтаглаж, эргийг өмнөх байдалд нь буцаах болно. Тиймээс миний оюун санаанд эдгээр эрэг орчмын хэлбэрүүд нэгдэн нийлж, шилжин суурьшсан калейдоскоп хэв маягт нийлдэг бөгөөд үүнд ямар ч эцсийн байдал, эцсийн бөгөөд тогтсон бодит байдал байхгүй - дэлхий далай шиг шингэн болж байна...” 

Карсоныг нас барсан жил Дороти чандарын үнсийг нь чулуун буланд цацаж байх үед Жеймс Болдуин "Юу ч тогтворгүй, үүрд, үүрд мөн үүрд ... далай чулууг тээрэмдэхээ больдоггүй" гэсэн яруу найргийн хувьд эдгээр оршихуйн далд санааг давтаж байв. Карсон - одоо ч амьд, үргэлжилсэн далайд мөнх бус агшинд арлуулсан хэвээр байна”.

Түүний номноос нэмж ишлэхэд: 

“Эдгээр бүх эрэг дээр өнгөрсөн ба ирээдүйн цуурайнууд байдаг: өмнөх бүх зүйлийг устгасан боловч агуулж буй цаг хугацааны урсгал; далайн мөнхийн хэмнэл - далайн түрлэг, далайн давалгаа, урсгалд дарагдсан голууд - хэлбэр дүрслэх, өөрчлөгдөх, давамгайлах; Өнгөрсөн үеэс үл мэдэгдэх ирээдүй рүү далайн ямар ч урсгал шиг тасралтгүй урсдаг амьдралын урсгал.

 […]

Далайн эргийн амьдралыг эргэцүүлэн бодоход бидний гарт баригдахгүй оршдог бүх нийтийн үнэнийг дамжуулам эвгүй мэдрэмж төрүүлдэг. Шөнийн далайд микроскопийн гэрлээ анивчуулж буй диатомуудын сүргүүд юу гэсэн дохио вэ? Бяцхан амьтад өөрийн оршин тогтнох хэрэгцээгээ далайн эрэг дээр хайж олдог, хад чулууг нутагшуулж, цайруулж байгаа легионууд ямар үнэнийг илэрхийлдэг вэ? Эргийн хад чулуу, хогийн ургамлуудын дунд ямар нэгэн триллионоор оршин байхыг шаарддаг далайн тор шиг өчүүхэн жижигхэн биет ямар нэг шалтгааны улмаас бидэнд үл ойлгогдохуйц байдаг нь ямар учиртай юм бэ? Үнэн утга нь үргэлж биднийг дагадаг бас дандаа бултдаг тэгээд түүний эрэл хайгуулын явцад бид Амьдралын туйлын нууцад ойртдог”.

"Тэнгисийн ирмэг" дэлхий дээр гэрэлтэх үед лекц унших урилга, хүлээн авалтын илтгэл зэрэгт шүүмжлэлт магтаал, өргөмжлөл ар араасаа цувран иржээ. Анхаарал татах, олны өмнө гарахад үргэлж эвгүй байдаг Карсон илүү сонгомол болж, эмэгтэйчүүдийн холбоо, ашгийн бус соёлын байгууллагуудыг арилжааны дур булаам шатнаас илүүд үздэг болсон. Түүнийг үг хэлэх үед түүний үгс номын санчдын хурлын өмнө хэлсэн үг шиг бараг өргөл болж хувирч байв: 

“Бид далайн давалгааны хамгийн доод хэсэгт бууж эсвэл гүехэн ус руу харахад л шинэ ертөнцийг нээх адил бүх л сэтгэл хөдөлдөг. Та ийм ертөнцөд орсны дараа түүний сэтгэл татам байдал улам бүр нэмэгдэж, оюун ухаан тань шинэ хэмжээс, шинэ үзэл бодолтой болсны дараа үргэлж тэр ертөнцийн гоо үзэсгэлэн, хачирхалтай, гайхамшгийг санаж байх болно. Далай бол бидний ертөнцтэй адил бодитой, орчлон ертөнцийн нэг хэсэг юм”.

А.Долгор

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Дамбадаржаа болон Сэлбэ дэд төвийг хангах 63 МВт-ын дулааны станц ирэх 10 дугаар сард ашиглалтад орно 21 цаг 53 мин Монголбанк Санхүү, банкны эмэгтэйчүүдийн холбоотой хамтран ажиллана 21 цаг 56 мин Ирэх оны төсвийн төслийг боловсруулахад Үйлдвэрчний эвлэлийн байр суурийг тусгана 21 цаг 59 мин Нефтийн үнэ сүүлийн дөрвөн жилийн дээд цэгтээ хүрч, 126 доллароос давлаа 22 цаг 1 мин Өнөөдөр Олон улсын ихрүүдийн өдөр тохиож байна 22 цаг 11 мин Монголын балетчид ОХУ-д болсон "Арабеск" олон улсын уралдаанд түүхэн амжилт гаргалаа 22 цаг 19 мин Цахилгаан авто машинд ногоон дугаар олгож, дугаарын хязгаарлалтаас чөлөөлнө Өчигдөр 15 цаг 27 мин Монгол Улсын 2027-2029 оны төсвийн хүрээний мэдэгдэл, төсөөллийн төслийг өргөн мэдүүллээ Өчигдөр 15 цаг 27 мин Шадар сайд Н.Номтойбаяр БНХАУ-ын Цинхуа их сургуулийн удирдлагуудтай уулзлаа Өчигдөр 15 цаг 26 мин МУЗН болон "Тэрбум мод" сан хамтран ажиллах санамж бичиг байгууллаа Өчигдөр 15 цаг 25 мин Эрдэнэтийн-Овооны "Оюут" ордын нөөцийг 404 сая тонноор албан ёсоор баталгаажууллаа Өчигдөр 15 цаг 24 мин Дамбадаржаа дэд төвийн бүтээн байгуулалт 95 хувьтай байна Өчигдөр 15 цаг 21 мин Тавдугаар сарын 02-04-нд ихэнх нутгаар цаг агаар тогтуун байж, дулаарна Өчигдөр 15 цаг 19 мин Ханын материал орчимд 3000 айлын орон сууц барих төсөл хэрэгжинэ Өчигдөр 13 цаг 35 мин Улаанбаатар марафоны бүртгэл өнөөдөр 17:00 цагт хаагдана Өчигдөр 13 цаг 34 мин Монгол Улсын хөгжлийн 2027 оны төлөвлөгөөг батлах тогтоолын төслийг өргөн мэдүүллээ Өчигдөр 13 цаг 34 мин "Үндэсний бичиг соёл, номын өдрүүд-2026" арга хэмжээ орон даяар болно Өчигдөр 13 цаг 33 мин “Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөний хаврын мод тариалалт маргааш эхэлнэ Өчигдөр 13 цаг 30 мин Эрүүл мэндийн сайд Э.Батшугар БНХАУ-ын Цинхуа их сургуультай хамтран ажиллах тохиролцоонд гарын үсэг зурлаа Өчигдөр 13 цаг 29 мин “Дүнжингарав-2026” хаврын хурдан морины уралдааны их насны түрүү тодорлоо Өчигдөр 13 цаг 28 мин
iИх уншсан
АН-ын дарга О.Цогтгэрэлийн "мордохын хазгай" болсон хоёр том... Зургаан настын зовлон: Малчин-сурагч Ихэмсэг түшээдийн хэмжээ "Улсын Их Дэлгүүр" ХК-ийн хувьцаа эзэмшигчдийн хуралд сууж ү... Р.Даваадорж: НӨАТ манайх шиг улсад баримт, буцаалт, бүртгэл ... Б.Онон: Хэвлэлийн эрх чөлөөнд хууль хүчний байгууллага, эрх ... Цахилгаан авто машинд ногоон дугаар олгож, дугаарын хязгаарл... Өнөөдөр 1072 хувьцааны ногдол ашгийг иргэдийн дансанд шилжүү... Оросын тэрбумтны супер дарвуулт онгоц Ормузын хоолойг гаталж... Нас барсан иргэний 1,072 хувьцааг өвлүүлж, ногдол ашгийг нөх... Бурхан Харвард руу нүүв Хөвсгөл аймгийн эмнэлэгт нүдний болор солих мэс засал хийж э... Монгол Улс Буриад руу 5000 тонн мах экспортлох боломжтойг он... Шадар сайд Н.Номтойбаяр хүнс үйлдвэрлэгчдийн төлөөлөлтэй уул... Монголбанк Санхүү, банкны эмэгтэйчүүдийн холбоотой хамтран а... Д.Ганбат: Ер нь авлига, хулгай, албан тушаалын асуудалд барь... Япон улсын тусламжаар бүтээсэн байгалийн ухааны сургалтын хэ... Нисэхээс Нүхт хүртэлх 2 км авто замын бүтээн байгуулалт эхэл... Увс аймгийн Малчин суманд хадан нуранги үүсжээ Монголын балетчид ОХУ-д болсон "Арабеск" олон улсын уралдаан...
Top