Европын Холбоонд нүүрс, хийн үнэ нэмэгдсэнийг хэд хэдэн нөхцлөөр Оросын үндэсний эрчим хүчний хүрээлэнгийн захирал Александр Фролов тайлбарлав.
Европт Орос нүүрсний экспортоо сэргээсэн тухай ОХУ-ын Ерөнхий сайдын орлогч Александр Новак мэдээлэв. Цаг агаарын хүйтрэл нь нүүрсний станцуудын ачааллыг нэмж байна. Өмнө нь ашиг авчрахгүй байсан нийлүүлэлтийн үнийг нэгдүгээр сарын хүйтрэл боломжийн хэмжээнд авчирчээ.
Испани гэхэд л шөнөдөө 34 градус хүртэл хүйтэрчээ. Дулаан оронд шүү.
Хий, нүүрсний үнэ Европын холбоонд нэмэгдэв
Нүүрсний нэг тонны үнэ нь 70 доллар хүртэл нэмэгдсэний улмаас орос нүүрсний экспорт 20 хувиар нэмэгджээ. Одоо орос нүүрсний гол худалдан авагчид нь ХБНГУ, Өмнөд Солонгос, Япон, Нидерланд, Польш болжээ.
Японы Фүкүшимагийн атомын станцад гарсан осол Германыг атомын эрчим хүчнээс татгалзахад хүргэн нүүрсний хэрэглээг нэмэгдүүлсэн байна. Сэргээгдэх эрчим хүч нэгт хэтэрхий үнэтэй хоёрт цаг агаараас хамааран найдваргүй байгаа юм. Тиймээс гол ачааг хий, нүүрс үүрчээ. Нүүрсийг дагаад байгалийн хийн үнэ нэмэгдлээ. Лхагва гариг гэхэд Нидерландын TTF хабад гүйлгээ үнэ 18 хувиар нэмэгдэн мянган шоо метр хий 335 доллар хүрэн 2018 оны Есдүгээр сарын 24-ны хэмжээнд хүрсэн байлаа.
“Зарим орон нутгийн бирж дээр мянган шоо метрийн хий 1000 доллар хүрсэн нь Испанийн хүйтрэлтэй холбоотой байв. Тэр бүсэд өмнө үзэгдээгүй хэмжээгээр хүйтэрсэн байлаа” гэдгийг онцолж байв.
Өнөөдөр бага хэмжээний санал эрэлттэй байгаа. Тэр нь коронавирусийн цар тахлын үр дагавартай холбоотой. Вирус вирусаар, гэхдээ гэр орноо халаах хэрэгтэй. Энэ бүгд нь Европын үнийн дундаж үзүүлэлтийг нэмэгдүүлжээ.
Европын халаалтын мэдэгдэхүйц хэсэг нь хийтэй холбоотой. 2020 оны байдлаар бол энэ түүхийн эдийн эрэлт хэлбэлзэлтэй байсан. Цахилгаан үйлдвэрлэхэд хийн хэрэглээ нэмэгдсэн нь түүний сайн ирээдүйг харуулж байлаа. “Нүүрсний хэрэглээ буурч янз бүрийн шалтгаанаар сэргээгдэх эрчим хүчний хувь нэмэгдсэн юм. Гэсэн ч вирусний халдвар, эдийн засгийн уналт, тивийн цар хүрээтэй асуудлууд гарч байсан ч хийн эрэлт нэмэгдсэн байв" хэмээн Фролов онцолжээ.
Санал, эрэлтийн төвшин Орост ашигтайгаар эргэж байна
2019 онд Европын эдийн засаг шахмал хийн илүүдлийн улмаас байгалийн хийн эрэлт султай байлаа. Тэр цагт шахмал хийн үйлдвэрлэл оргилдоо хүрэн байгалийн хийн үнийг Европ төдийгүй Азид бууруулсан байлаа.
“Европын хоёр хүчин зүйл нөлөөлсөн. Нэгд дулаан өвөл, хоёрт Украинаар дамжин өнгөрөх хийн асуудлын улмаас газар доорхи хийн хадгаламжууд дүүрэн нөөцлөгдсөн байлаа” хэмээн Фролов онцолжээ. Европын компаниуд Орос-Украин хоёр хийн тээвэрлэлтээр тохиролцож чадаагүй нь Европыг түгшээсэн байлаа. Мөн “Газпромын” хийн хоолойнуудын угсралт хугацаанаасаа хоцорч байсан юм. Хятад Америкийн шахмал хийнд зах зээлээ нээснээс Азид эрэлт буурсан юм.
Тэр үед ер нь бүх зах зээлт эрэлт муутай байсан бол 2020 онд Зүүн өмнөд Азийн зах зээлд эрэлт нэмэгдсэн байв. Тэнд үнэ нэмэгдсээр байснаар Европын зах зээлд үнэ өсөөд эхэлсэн юм. Европт үнэ удаанаар нэмэгдэж байсан бол Азид хурдтай өссөн байв. Өнөөдөр Азид хийн үнэ Европынхаас хоёр дахин их байна.
Европын холбоонд халаалтын бүх улиралд нөлөөлөх нөхцөл одоо үүссэн ба өнөөдөр үнийн нэмэгдэл нь өмнөх хоёр жилийнхээс эрчим хүчний тэнцвэр алдагдсанаас үүдэлтэйгээр илүү их байгааг Фролов хэлэв.
“ЕХ-ны хийн газар доорх агуулахууд бараг 100 хувиар дүүрсэн учир “Газпром” хоолойнуудаараа хийг хүчтэй шахахгүй Европын илүүдлийг барагдуулах нөхцлийг бүрдүүлж байна” гэж мэргэжилтэн хэлжээ. Санал, эрэлтийн төвшний байдал ерөнхийдөө Оросын эрчим хүчний эх үүсвэрийн экспортод ашигтайгаар эргэж эхэллээ гэж болно хэмээн Фролов тайлбараа төгсгөжээ.
М.ЦОГТ
www.rueconomics.ru
