Синди Хонконгод тав тухтай амьдардаг байв. Түүний гэр бүл хэд хэдэн үл хөдлөх хөрөнгө өмчилдөг байсан бөгөөд тэд сайн бизнес эрхэлдэг байжээ. Гэхдээ өнгөрсөн жил тэр энэ бүхнийг орхиод гэр бүлээ Их Британи руу нүүлгэхээр шийдсэн бөгөөд дэлхийн даяар донсолгосон цар тахал ч түүний шийдвэрийг өөрчилж чадсангүй.

"Энэ мэтээр өөрсдийгөө үндсээр нь нураах нь мэдээж амаргүй. Гэхдээ өнгөрсөн жил бүх зүйл улам бүр муухай болсон, засгийн газар биднийг үнэхээр хөөж байсан" гэж бизнес эрхлэгч эмэгтэй, Хятадын засгийн газрын эсрэг үг хэлснийхээ хариуг авах вий гэж айсандаа овгоо хэлэлгүй хоёр бага насны хүүхдийн ээж хэмээн өөрийгөө нэрийдэв.

"Үг хэлэх эрх чөлөө, шударга сонгууль, эрх чөлөө гэх мэт бидний үнэ цэнэтэй бүх зүйл алдагдсан. Энэ бол бидний мэддэг Хонгконг биш, төрсөн гэр минь гэж дуудах боломжгүй болсон" гэж тэрээр хэллээ.

Өнгөрсөн долоо хоногт Лондонд газардсан Синди бол Бээжингээс нутаг дэвсгэр дээрх үндэсний аюулгүй байдлын тухай хатуу хууль тогтоомж гаргаснаас хойш төрөлх хотоосоо дүрвэсэн мянга мянган Хонгконгчуудын нэг юм.

Зарим нь ардчиллын төлөөх эсэргүүцлийг дэмжсэнийхээ төлөө шийтгэл хүлээхээс эмээсэндээ тун удахгүй мянга мянган Синдигийн нэг болох гэж байна. Түүнтэй адил бусад нь Хятад улс тэдний амьдралын хэв маяг, иргэний эрх чөлөөнд халдаж байгааг тэвчихийн аргагүй болсон хэмээн гадаадад гарч үр хүүхдүүддээ сайн сайхан ирээдүй эрэлхийлэхийг хүсч байна. Ихэнх нь хэзээ ч буцах бодолгүй гэсэн юм.

Их Британи Долдугаар сард Хонконгт хамрагдах эрх бүхий 5 сая хүнд цагаачлалын тусгай зам нээж, Их Британид амьдрах, ажиллах, эцэст нь суурьших боломжийг нээнэ гэж мэдэгдсэний дараа олон хүн цагаачлах төлөвлөгөөгөө батлалж эхэлжээ. 

Ерөнхий сайд Борис Жонсон энэ долоо хоногт энэхүү санал нь Их Британи барууны хэв маягийн эрх чөлөөгөө хадгалах болно гэсэн ойлголтоор 1997 онд Хятадын засаглал руу эргэж орсон хуучин колони Хонконгтой "Түүхийн гүнзгий хэлхээ холбоогоо" хүндэтгэж байгааг харуулж байна гэж хэллээ.  

Их Британийн хилийн чанад дахь визний мэдүүлэг ням гаригт албан ёсоор нээгдсэн байна. Гэсэн хэдий ч Вонг шиг олон хүмүүс Их Британийн нутаг дэвсгэр дээр ирээд эхлэлээ тавьжээ. Эрх бүхий Хонгконгчууд одоогоор Их Британид зургаан сарын хугацаатай ирэх боломжтой боловч ням гаригаас эхлэн тус улсад таван жил ажиллаж, амьдрах эрхээ авах боломжтой. Үүний дараа тэд суурин статустай болох, дараа нь Их Британийн иргэншил авах өргөдөл гаргаж болно.

Их Британийн Засгийн газраас долдугаар сараас хойш Британийн үндэсний хилийн чанад дахь (BNO) статустай 7000 орчим хүн ирсэн гэж мэдэгдэв. Ойрын таван жилд 300 мянга гаруй хүн өргөтгөсөн оршин суух эрхийн саналыг авна гэж тооцоолжээ.

Вонг Бээжинг удахгүй нүүдлийг зогсоохоор хөдөлнө гэж айж байсан тул аль болох хурдан явахыг хүсч байгаагаа хэлэв.

"Хятадын Засгийн газар илүү хатуу тактикийг үгүйсгээгүй гэж мэдэгдсэн. Хэрэв хэдэн арван мянган залуу мэргэжилтнүүд явж эхлэх юм бол тэд хашгирч магадгүй гэж бодож байна" гэлээ. 

Бээжин Баасан гаригт BNO паспортыг аялал жуулчлалын баримт бичиг эсвэл таних тэмдэгийн хэлбэр гэж хүлээн зөвшөөрөхгүй гэдгээ мэдэгдэж, Их Британийн иргэний харъяаллын саналыг Хятадын бүрэн эрхт байдалд "ноцтой халдсан" алхам гэж шүүмжиллээ. Хонконгчууд олон паспорт авч явдаг тул энэ мэдэгдэл ямар үр дүнд хүргэх нь тодорхойгүй байв.

2019 онд засгийн газрын эсрэг томоохон эсэргүүцлийн хөдөлгөөн хүчирхийлэл болж, хотыг хэдэн сарын турш үргэлжилсэн хямралд оруулсны дараа Бээжин Хонгконгтой хатуу харьцах байр сууриа хатуу болгосон. Аюулгүй байдлын тухай хууль батлагдсанаас хойш ардчиллын төлөө тэмцэгч хэдэн арван хүнийг баривчилж, хөдөлгөөний залуу удирдагчдыг шоронд хорих эсвэл гадаадад дүрвэх болжээ.

Шинэ хуулиар хорлон сүйтгэх, салан тусгаарлах, гадны бүлэглэл, терроризмын үйлдлийг өргөн хүрээнд тодорхойлсон тул Хонконг дахь олон хүмүүс улс төрийн ямар ч хэлбэрийн эсэргүүцлийг илэрхийлэх, тэр ч байтугай олон нийтийн сүлжээнд пост бичих нь тэднийг асуудалд оруулах вий гэж болгоомжилж байна.

"Хэрэв та хэзээ амаа барихаа мэдэж байсан бол Хонгконгт үлдэх нь зөв байх гэж бодож байна. Гэхдээ би үүнийг хийхийг хүсэхгүй байна. Хэрэв би хүсвэл хатны талаар гомдол гаргаж болно. Бби энд юу ч хэлж чадна" гэж саяхан Лондонд ирсэн 39 настай Фан хэлэв. Тэр Вонг шиг бүтэн нэрээ хэлэхийг хүсээгүй юм.  

"Энэ бол үнэхээр онцгой цагаачлалын давалгаа юм. Зарим хүмүүс нүүж очсон улс орондоо очиж амжаагүй байсан. Олонх нь гадаадад амьдрах туршлагагүй" гэж нүүлгэн шилжүүлэх агентлаг болох Excelsior UK-ийг удирддаг Мириам Ло хэлэв. Тэрээр "Цар тахлын улмаас тэд худалдаж авахаар шийдэхээсээ өмнө байшингаа үзэх гэж ч ирж чадаагүй юм" гэлээ.

Британийн засгийн газрын тооцоолсноор 2,9 сая BNO статустай хүмүүс Их Британид шилжин суурьших эрхтэй бөгөөд цаашид 2,3 сая хараат хүн байна.  Их Британи 1980-аад онд "Хонконгтой холбоотой Британийн хараат нутаг дэвсгэрийн иргэн" байсан хүмүүст BNO паспортыг нэвтрүүлсэн. Саяхан болтол паспорт нь харьяалал, Британид ажиллаж, амьдрах эрх олгохгүй тул хязгаарлагдмал хөнгөлөлт эдэлдэг байв.

Бизнес эрхэлдэг эмэгтэй Синди нислэгээсээ салж чадахгүй байсан ч ирээдүйнхээ талаар өөдрөг үзэлтэй байна.

"Бид Хонконгийн эрчим, нөөц ба санхүүгийн байдлаа энд авчрахыг хүсч байна" гэж тэр хэллээ. "Энэ алхам манай хүүхдүүдэд зориулагдсан юм. Гэхдээ бид өөрсдөдөө зориулж бас цоо шинэ амьдрал бүтээхийг хүсч байна" гэсэн юм. 

Б.Бүжлхамаа

nypost.com