Тайландад 112 гэсэн тоо айдас дагуулдаг. Энэ нь тухайн улсын эрүүгийн хуулийн 112-р хэсэг буюу "lèse-majesté" хууль гэсэн үг бөгөөд хаан болон угсаатнуудыг гутаан доромжилвол 3-15 жилийн хорих ялаар шийтгэдэг аж. Энэ хуулийн заалтыг хаант засаглал, улс төрийн тогтолцоонд өөрчлөлт оруулахыг уриалсан эсэргүүцлийн хөдөлгөөний удирдагчдад анх удаа ашиглалаа.
Эсэргүүцлийн хөдөлгөөний удирдагч Пингвин хочит Парит Чиварак өнгөрсөн есдүгээр сард болон энэ сард хэлсэн үгнээс нь үүдэн ял сонсгохоор арванхоёрдугаар сарын 1-ний дотор цагдаагийн газарт ирэхийг зарлан дууджээ. Шүүхэд дуудагдах болсон шалтгаан хэлсэн үгэнд нь, ноён Парит болон бусад хүмүүс хаант засаглалыг Тайландын үндсэн хуулинд захирагдаж, олон нийтэд түүний баялгийн санг нарийвчлан шалгах боломжийг олгохыг уриалсан үг хэллэг багтсан байсан.
Тайланд дахь хүний эрхийн хуульчидтай хамтран ажилладаг Олон улсын хүнийэрхийн холбооны мэдээлснээр жагсаалын бусад 11 удирдагч lèse-majesté-ийн хэргээр зарлан дуудах хуудсыг хүлээн авсан байна. Хуулийн салбарын эрдэмтдийн үзэж байгаагаар 112 дугаар хэсэг нь сүүлийн хоёр жилийн хугацаанд хүмүүсийг яллахад ашиглагдаагүй байна.
112-ийн сэргэлт Лхагва гаригт Бангкокт болсон жагсаал болохоос хэдэн цагийн өмнө болсон бөгөөд эсэргүүцэгчид хаан Маха Важиралонгкорн Бодиндрадебаяварангкуныг ард түмэндээ хөрөнгөө буцааж өгөхийг уриалав. Татварын орлогоос түүний тансаг амьдралын хэв маягийг санхүүжүүлж, дэлхийн хамгийн баян хаант улсын авдарыг дүүргэхэд ашиглаж байна гэж тэд хэлэв.
Эсэргүүцэл нь хамгийн том хувьцаа эзэмшигч нь болох Сиам Арилжааны банкны төв байранд болсон юм. Энэ нь 2014 оны төрийн эргэлтийн удирдагч Ерөнхий сайд Прают Чан-Очаг огцрохыг уриалсантай зэрэгцэн уг асуудлыг багцлахаас илүүтэйгээр хаант засаглалын эрх мэдлийг шинэчлэхэд чиглэсэн анхны цуглаан байв.
Ноён Парит Лхагва гаригийн эсэргүүцлийн жагсаалд шар өнгөтэй нугасны хувцас өмсөж гарч ирэн эсэргүүцлийн бэлгэдэл болсон резинэн дэгдээхэйнүүдийг өдөөв.
Жагсаалд оролцсон бусад хүмүүс 112 гэсэн дугаартай тэмдгийг тэмдэглэсэн байв. Харин хааны том хөрөг хөндөгдөөгүй хэвээр үлджээ.
Тэрээр мягмар гаригийн орой шүүхийн зарлан дуудах хүлээж авсныхаа дараа "Би айхгүй байна. Хэрэв тэд энэхүү 112-г улс төрд ашигласаар байвал би улс орны талаар илүү их санаа зовж байна. Энэ нь хаант засаглал улам доройтоход хүргэнэ” гэжээ.
Тайланд улс хэдхэн сарын дотор хаант засаглалыг шүүмжилэн өвөр зуураа шивнэлддэг байсан орноос Бангкокийн гудамжинд жагсагчид “хаан үхсэн” гэж хашгирдаг газар болж хувирав. Хүчтэй шүүмжлэл, ялангуяа Тайландын залуучуудын шүүмжлэл нь дээдсүүдийг айдаст автуулж байна.
Бү.Лхамаа
