БНХАУ-ын удирдагч Ши Зиньпин улс орныхоо эдийн засгийг бие даах чадвартай болгох стратеги баримталж байгаа бөгөөд бусад газруудыг урьд өмнө хэзээ ч байгаагүй их хамааралтай болгож байгаа билээ. 

Австрали улс өнгөрсөн хавар коронавирусийн гарал үүслийг судлахыг шаардаж нэхэсний дараагаар Хятад чөлөөт худалдааны нормыг зөрчин Австралиас нүүрс, дарс, арвай, хөвөн зэрэг импортыг нэг нэгээр нь чимээгүйхэн хааж эхлэв. Тэгвэл энэ сард Хятад ямар ч тодорхой тайлбаргүйгээр гурван сая долларын үнэтэй Австралийн Рок хавчийг Шанхайн гаальд үхүүлж орхисон байна.

Австрали ч гэсэн Азийн 14 оронд нэгдэж, Хятадын зуучилсан бүс нутгийн чөлөөт худалдааны шинэ хэлэлцээрт гарын үсэг зурсан. Энэхүү хэлэлцээр нь дэлхийн хүн ам, үйлдвэрлэлийн бараг гуравны нэгийг хамарч, Ази дахь эдийн засаг, дипломат хүчирхэг гүрэн болох Хятадын байр суурийг бэхжүүлж байгаа юм.

Энэ бол коммунист шинж чанар бүхий даяаршил. Хятадын засгийн газар улс орнуудыг дүрмээрээ тоглохыг тулгадаг, улам бүр түрэмгий ааш гаргаж, заримдаа шийтгэх бодлого явуулж байгаа ч гэсэн улс орныхоо нээлттэй байдлыг дэлхий нийтэд сурталчилсаар байна.

Технологи гэх мэт салбарт Хятадын ноёрхол нь өсч байгаа тул АНУ болон бусад улсууд болгоомжилж байна. Хятад улс өөрсдийн хэрэгцээнд зориулж дэлхийгээс бага хамааралтай болж, дэлхийг Хятадаас аль болох хараат байлгахыг хүсч байгаагаа духан дээрээ бичив.

Австралийн үндэсний их сургуулийн Хятад түүхийн судлаач, редактор Юн Жианг: "Олон улсын дүрэм, хэм хэмжээг ашиг сонирхлынхоо дагуу дагаж мөрдөх, нөхцөл байдал тохирсон тохиолдолд дүрэм, хэм хэмжээг үл тоомсорлож байгаа нь Хятад бусад агуу гүрнүүдэд байсан шиг эрх мэдэл, хүч чадлыг хүсч байгаагийн илэрхийлэл юм" гэлээ.

Хятадын стратеги нь хүч чадлаар бий болдог. Коронавирус нь хятад доторх хил хязгаарт бараг алга болсон. Тус улсын эдийн засаг хүчтэй өсч байна. БНХАУ-ын үйлдвэрлэлийн салбар нь дэлхийн хамгийн том салбар болж, бусад улс орнууд эмнэлгийн тоног төхөөрөмжөөс эхлээд дэвшилтэт электроник хүртэлх бүх зүйлээс ихээхэн хамааралтай болжээ.

Бээжин Трампын сонгуулийн ялагдлын дараа үүссэн улс төрийн эмх замбараагүй байдлыг далимдуулан Ерөнхийлөгч Трамп болон түүний засаг захиргааны эсрэг явж эхэллээ. Бээжингийн дэлхийн тавцан дахь итгэлцэл нь Жо Байдены засаг захиргаанд тулгарч буй сорилтыг нэмэгдүүлж байгаа хэрэг юм.

Сүүлийн долоо хоногт олон удаа үг хэлэхдээ БНХАУ-ын амбицтай, авторитар удирдагч Ши Зиньпин дэлхийн шинэ дэг журмын талаар алсын хараагаа дэвшүүлж, дэлхийн хамтын ажиллагааны нөхцлийг тодорхой хэллээ.

Тэрээр бүс нутгийн чухал форум болох Ази, Номхон далайн эдийн засгийн хамтын ажиллагааны жил бүрийн дээд хэмжээний уулзалтад тус улс дангаараа явж, дэлхийн эдийн засгийг “салгах” бодолгүй байгаагаа дахин хэлэв. Видео хурлын үеэр тэрээр Хятад улс нээлттэй байж, дэлхийн эдийн засгийг "шударга, илүү тэгш" болгохын тулд "өөрийн үүргээ гүйцэтгэнэ" гэдгээ илэрхийлэв.

"Нээлттэй байх нь үндэсний дэвшлийн урьдчилсан нөхцөл бөгөөд хаагдах нь зайлшгүй хоцрогдол руу хөтөлнө" гэж хэлсэн нь ноён Трампын Америк дахь анхны мөрийн хөтөлбөрийг “даапаалж” байх шиг санагдлаа.

Мөн үүнээс гадна Хятадын засгийн газраас Шинжаан дахь чип үйлдвэрлэдэг Америкийн Intel, Nvidia компаниудын супер тооцооллын төвүүдийг тандалтад ашигладаг байжээ. Харин хоёр компани хоёул өөрсдийн технологийг зүй бусаар ашигласан эсэх талаар юу ч мэдэхгүй байгаагаа мэдэгдэв.

Бү.Лхамаа