Камбож улс нь COVID-19-ийн халдварыг мэдээлсэн эхний улсуудын нэг юм. Нэгдүгээр сарын 27-нд Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас COVID-19-ийг цар тахлын шинжтэй гэж зарлахад Гуравдугаар сарын 11-ний өдөр Камбож улс COVID-19-ийн таван тохиолдол батлагдсан.

Гэсэн хэдий ч Камбожийн Эрүүл мэндийн яамны мэдээлж байгаагаар энэ  сарын 17-ны өдрийн байдлаар ердөө 303 тохиолдол батлагдсан бөгөөд COVID-19-ийн холбоотой үхэл гараагүй байна.

Камбож улс коронавирусийн эсрэг амжилттай хариу арга хэмжээ авахад юу нөлөөлсөн бэ? 

Илрүүлэх, хариу арга хэмжээ авах хүчтэй эпидемиологийн тандалтын механизм, бодит цагийн мэдээллийн сан, эрсдлийг үнэлэх механизм, шуурхай хариу арга хэмжээ авах баг, хээрийн тархвар судлалын сургалт, нийгмийн эрүүл мэндийн үндэсний лабораторийн чадавхи, үр дүнтэй платформ зэрэг засгийн газар, нийгмийн бүхэл бүтэн эрсдлийн харилцааны арга барил үр дүнгээ өгчээ, энэ улсад.

Хөл хорионд даруй орох

Эхний мэдээлэгдсэн хэргээс хойш бараг зургаан долоо хоногийн дараа буюу Гуравдугаар сарын 16-ны өдөр засгийн газар улс даяар бүх боловсролын байгууллагуудыг хааж, зорчих хязгаарлалт тогтоож, гадаадаас ирсэн хүмүүст 3000 долларын COVID-19 үйлчилгээний төлбөр ногдуулж, ирэх бүх аялагчдыг эрүүл мэндийн даатгалд даатгуулжээ. Түүнээс гадна бүх аялагчдыг 14 хоногийн турш өөрийгөө хорио цээрийн дэглэмд орохыг шаардаж, 13 дахь өдөр нь хоёр дахь удаагаа COVID-19-ийн шинжилгээг авч байсан байна.

Үндэсний үйл ажиллагааны төлөвлөгөө

Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллага, Өвчний Хяналтын Төв болон хөгжлийн бусад түншүүдийн дэмжлэгтэйгээр Эрүүл мэндийн яам (ЭМЯ) Камбожийн хэрэгжүүлж буй цар тахлын хариу арга хэмжээний стратегийг Гуравдугаар сард шинэчлэн боловсруулж, “Үндэсний үйл ажиллагааны төлөвлөгөө: Шинэ коронавирусын бэлтгэл ба хариу арга хэмжээ.  (COVID-19) Камбожийн Вант улсад гэх төлөвлөгөө гаргасан. 

Төлөвлөгөөнд засгийн газрын хүчин чармайлтыг үндэсний болон олон улсын түншүүдтэй уялдуулах дөрвөн стратегийн хандлагыг тодорхойлсон болно. 

Үүнд:

1. Тархалтыг бууруулах, хойшлуулах;
2. Хурц, хүнд өвчнийг багасгах, үүнтэй холбоотой нас баралтыг бууруулах; 
3. Ялангуяа өвчний тархалтын оргил үед эрүүл мэндийн зайлшгүй шаардлагатай үйлчилгээг хангах; 
4. Олон салбарын түншлэлээр дамжуулан нийгэм, эдийн засгийн нөлөөллийг багасгах.

Хөгжлийн түншүүдэд цаг тухайд нь дэмжлэг үзүүлэх

Төлөвлөгөөнд тусгагдсан ажлуудыг санхүүжүүлэхэд Засгийн газраас төсөвлөснөөс гадна Засгийн газар Дэлхийн Банкны Группээс хэрэгжүүлж буй Эрүүл мэндийн тэгш байдал ба чанарыг сайжруулах төслийн хүрээнд хэрэгжиж буй Онцгой байдлын үед хариу арга хэмжээ авах бүрэлдэхүүн хэсгийг (CERC) идэвхжүүлэхийг хүссэн.

Австралийн Гадаад харилцаа, худалдааны яам, KFW хөгжлийн банк, Солонгосын олон улсын хамтын ажиллагааны агентлаг хамтран Төслийн бусад бүрэлдэхүүн хэсгээс 14 сая долларыг CERC руу дахин хуваарилах боломжтой болсон.

Цаг хугацаа алдалгүй Дэлхийн Банк засгийн газрын түншүүдтэйгээ нягт хамтран ажиллаж, Гуравдугаар сарын 27-ны дотор (хоёр долоо хоногийн дотор) CERC-ийг идэвхжүүлэв.

Төлөвлөгөөний хүрээнд үлдсэн үйл ажиллагааг санхүүжүүлэх зорилгоор Дэлхийн Банкнаас хэрэгжүүлж буй Олон үе шаттай хөтөлбөрт хамрагдах арга хэмжээний хүрээнд Засгийн газар COVID-19 яаралтай тусламжийн төслийн хүрээнд 20 сая доллар хүссэн. Хөл хориог харгалзан хэлэлцүүлэг үндсэндээ виртуал хэлбэрээр үргэлжилсэн.

Хичээл зүтгэл үр дүнгээ өгсөн

Дэлхийн Банкнаас хэрэгжүүлсэн Камбожийн COVID-19 төсөл нь Дөрөвдүгээр сарын 2-нд Дэлхийн банкны зөвлөлөөс баталсан COVID-19 төслийн эхний багцад багтсан Зүүн Ази, Номхон далайн бүс нутгийн хоёрхон орны нэг байв. Хэлэлцээрт гарын үсэг зурж, дөрөв хоногийн дараа хүчин төгөлдөр болсон. Дэлхийн банкны түүхэнд хамгийн хурдан хугацаанд хэрэгжиж эхэлсэн гэрээний нэг!

Нэмэлт хүчин чармайлт

Засгийн газар болон хөгжлийн түншүүдтэй хатуу түншлэлийн үндсэн дээр Дэлхийн банкны хэрэгжүүлж буй COVID-19 төсөл нь эрүүл мэндийн салбарын урт хугацааны хөгжлийн ажлыг нөхөж явуулдаг.

Банкны хөрөнгө оруулалт нь Төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэхэд гарсан ноцтой дутагдлыг арилгахад чиглэгдэж байна. Үүнд лаборатори, тусгаарлах байр, цэвэрлэх төв байгуулах, шинэчлэх; зайлшгүй шаардлагатай эмнэлгийн хэрэгслээр хангах, харилцаа холбоо; түүнчлэн хэрэгжилтийн менежмент, халдвараас урьдчилан сэргийлэх, хяналт тавих зэрэг зайлшгүй шаардлагатай үйлчилгээний тасралтгүй байдлыг хангахад чиглэсэн.

Энэхүү хамтын ажиллагааны хандлага нь ЭМЯ-ыг хэт их ачаалал авч магадгүй байсан хүний ​​нөөц, цаг хугацааг хамгийн сайн ашигласан болно.

Өнөөдрийг хүртэл гарсан ахиц дэвшил

14 сая долларын өртөгтэй CERC-ийг дахин хуваарилснаар засгийн газар хямралын эхэн үед яаралтай тусламжийн нэн чухал хангамжийг худалдан авах боломжтой болсон. Үүнд түргэн тусламжийн 60 автомашин, өвчтөний 370 монитор, 110 агааржуулалтын аппарат, 37 зөөврийн рентген туяа, шинжилгээнд хамрагдах полимеразын гинжин урвалын гурван машин, лабораторийн ажилтнуудад COVID-19-ийг аюулгүй турших туршилт орно.

Есдүгээр сарын дунд байдлаар Дэлхийн банкнаас 20.5 сая долларын төслийн нэмэлт санхүүжилтийн 10.5 сая доллар буюу 50-иас дээш хувийг НҮБ-ын Хүүхдийн сан, НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр, НҮБ-ын хөтөлбөр, шууд гэрээт ханган нийлүүлэгчид зэрэг байгууллагуудад олгожээ.

Эдгээр хамтын хүчин чармайлтын үр дүнд Камбож улс цар тахлын улмаас үүдэх эрсдэлд харьцангуй гайгүй нүүр тулж байна. Дэлхийн Банкны Групп зэрэг байгууллагуудын дэмжлэг Камбожийг бүрэн сэргэх замд оруулж байгаа аж.

Бү.Лхамаа