Энэ долоо хоногт Атлантын далайн задгай усанд “Тета субтропик” нэрт шуурга дэгдэх нь. Энэ шуурга энэ жилд тохиож буй 29 дэх удаагийн хар салхи юм. Харамсалтай нь энэ тоо дахин нэг “муу рекорд” эвдэж, 2005 оноос хойшхи нэг жилийн дотор хамгийн олон удаа хар салхи тохиолдсон жил болох нь ээ. 

Хар салхи ингэж олон давтамжтай, ойрхон болох болсон нь дэлхийн дулааралтай илүү их хамааралтай юу үгүй юу гэдгийг эрдэмтэд баттай хэлж чадахгүй байна. Гэхдээ дэлхийн дулаарал ямар нэгэн байдлаар яалт ч үгүй нөлөөлж байгаа гэдэгт тэд бат итгэлтэй байна.

Мөн хар салхи улам хүчтэй болж байна гэж эрдэмтэд санал нэгтэй дуугарч байна.  

Хар салхийг хэмжих, судлах нь нарийн төвөгтэй боловч хэр хүчтэй болохыг тодорхойлдог гол хүчин зүйлүүдийн нэг нь далайн гадаргын температур юм. Орчны температур нэмэгдэж, дулаарах нь агаар мандалд агуулагдах усны уурын хэмжээг нэмэгдүүлдэг. Чухамдаа Цельсийн нэг хэмийн дулаарал бүр агаарт 7 орчим хувийн илүү ус үүсгэж, үүлэнд хадгална. Ингэж агаарт их ус агуулагдахын хирээр их хур тунадас орж эсвэл далайн хар шуурга болно гэсэн үг юм. Судлаачид хар салхи яагаад илүү удаан хөдөлж байгааг хараахан мэдэхгүй, гэхдээ нойтон шуурга удаан үргэлжлэх тусам үерийн аюул улам ихэсдэг аж.

Мөн усны температур нэмэгдэх нь хар салхинд түлш өгөхөд тусалдаг тул уур амьсгалын өөрчлөлт нь хар салхи үүсч болзошгүй бүсийг томруулж байгаа юм байна.  Энэ нь АНУ, Япон шиг өндөр өргөрөгт илүү их шуурга шуурч болзошгүй гэсэн үг юм. Уур амьсгал дулаарч байгаатай холбогдуулан судлаачид шуурга улам хурдацтай эрчимжих төлөвтэй байна гэж үзэж байна. 

Судлаачид яагаад ийм зүйл болж байгаа нь эргэлзээтэй хэвээр байгаа боловч цаашид ч далайн хар шуурга, үер ус нэмэгдэх чиг хандлага нь тодорхой харагдаж байна.

Бү.Лхамаа

Эх сурвалж: nytimes.com