x

Үндсэн хуулийг өөрчлөх нь хариуцлага болохоос харамж биш

Өчигдөр УИХ-ын нэгдсэн чуулганаар Үндсэн хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг үргэлжлүүлэн хэлэлцэж, хуралдаанд оролцсон 62 гишүүний 61 нь буюу 98,4 хувиар дэмжжээ. Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах журмын тухай хуульд заасан “Нийт гишүүдийн 2/3 дэмжсэн байх” шаардлагыг хангасан тул хуулийн төслийг хоёр, гурав дахь хэлэлцүүлэгт бэлтгүүлэхээр УИХ-ын ажлын хэсгийг байгуулав.

Ажлын хэсгийг Ө.Энхтүвшин гишүүн ахалж, бүрэлдэхүүнд Д.Лүндээжанцан, Б.Тогтохсүрэн, С.Бямбацогт, Х.Нямбаатар, Ц.Нямдорж, Л.Оюун-Эрдэнэ, Д.Оюунхорол, Ж.Мөнхбат, Ц.Мөнх-Оргил, Л.Болд, Ж.Батзандан, Я.Санжмятав, Д.Эрдэнэбат нарын гишүүд багтав. Мөн тэдэн дээр хуулийн төслийг боловсруулсан хуучин ажлын хэсэг нэмэгдэж ажиллана.

Ямартай ч гурван парламент дамжин яригдсан Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийг энэ удаагийн парламент батлах нөхцөл нь бүрдчихлээ. Өмнөх гурван удаагийн парламентад улс төрийн хоёр том нам ойролцоо суудалтай байхдаа зөвшилцөлд хүрч, хийж чадаагүй Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг энэ удаа үнэмлэхүй олонхи суудал авсан нам дангаараа өөрчлөх бололцоотой гэж ажиглагчид хэлж байна. (Одоо ч эс бол дахиад 20 жилээр ухарна) Харин ямархуу түвшинд энэ өөрчлөлтийг хийж чадах вэ, өмнөхөөсөө сайжруулах уу, муужруулах уу? гэдэг нь дараа дараачийн хэлэлцүүлгээс харагдах биз.

Өнгөрсөн хоёр өдрийн хэлэлцүүлгээс харахад гишүүдийн дунд хэлэлцэж байгаа асуудлаасаа тэс өөр юм яриад сууж байсан нөхөд олон бий. Энэ чинь нэмэлт өөрчлөлт үү, шинэчилсэн найруулга уу? гэх мэт “танин мэдэхүйн” чанартай асуулт тавих хүн ч нэг бус. Ер нь бол хуулийн төслөө уншаад, түүнийгээ бүрэн ойлгоод ярьж байгаа нь тун цөөхөн байсан гэж болно. Эрхбиш ажлын хэсэг гараад ажиллавал өмнөхөөсөө арай нэг ахисан түвшний юм ярих байх л даа. Хамгийн гол нь манай нөхөд микрофоны өмнө очихоороо зорилгоо мартаад (заримынх нь ч бараг үндсэн ажил байх) зусардаад суучихдагаа л больчихвол ажил хэрэгт арай дөхөм болох гээд байдаг.

Шинээр байгуулсан ажлын хэсэгт Х.Нямбаатар, Л.Оюун-Эрдэнэ зэрэг анх удаагаа сонгогдсон шинэ гишүүд, Ж.Батзандан мэтийн “бүрээчин”-гүүдийг хүртэл оролцуулсан нь С.Бямбацогт гишүүний хэлснээр “тал талын” хүсэл сонирхлыг хангах гэсэн хэрэг биз. Гэвч Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт өөрчлөлт нь өөрөө хязгаартай. Ажлын хэсэг тэр хязгаарт багтааж нэмэлт өөрчлөлтийн төслийг өргөн барьсан гэж ойлгож байгаа. Хэрвээ хүн бүрийн саналыг тусгана гэвэл нэмэлт өөрчлөлт биш, шинэчилсэн найруулга, бүр цоо шинэ хууль ч өргөн барих хэрэг гарч мэднэ.

1992 онд ардчилсан шинэ үндсэн хуулиа баталснаас хойш 27 жилийн дараа, 2000 оны “дордуулсан долоо” гэх өөрчлөлтөөс хойш 19 жилийн дараа Үндсэн хуульдаа нэлээд том хэмжээний өөрчлөлт хийх гэж байгаа учраас хүн бүр л хувь нэмрээ оруулах гэх нь аргагүй. Дахиад хорин жил өнгөрөхөд “Би энэ хуулийг баталсан юм шүү, ажлын хэсэгт нь орж ажилласан юм шүү” гэж хэлээд суух том амбицтай нөхөд ч захаас аван байгаа. Гэвч хожим тэр нь сайшаал болох уу, муушаал болох уу? гэдэг нь УИХ-ын батлан гаргах хуулиас шалтгаална.

Хаа очиж 1992 оны Үндсэн хуулийг баталсан нөхөд 27 жил өөдөө залагдлаа. Тэдний араас залагдахын тулд энэ удаагийн УИХ-д асар том хариуцлага ирж байна даа. Алс хэтийн том зорилт, зорилгоо умартаад өнөө маргаашийн хожоо, сонгогчдоос оноо авах гэсэн зусар үгээ шидээд суувал нөгөө “долоо”-гоосоо ч дордсон зүйл дээр унаж мэднэ. Тиймээс УИХ-ын гишүүдийн хувьд ажлын хэсгийн оруулж ирсэн төслийг сайжруулах гэхээсээ муужруулчихгүй гаргах нь бараг өлзийтэй болов уу.

Тэртэй тэргүй гишүүдийнх нь мэдлэгийн түвшин, ёс суртахууны байдлыг үнэлбэл гайхуулаад байхааргүй. Ганц авах юм нь 64 суудалтай нэг цул хүч байна. Энэ хар хүчийг ашиглаад нэг удаа ч гэсэн урагш алхахсан гэсэн хүлээлт нийгэмд байна. Түүнээс биш олон суудалтай том намд өгч байгаа шан харамж, гар цайлгах бэлэг биш.

Б.СЭМҮҮН

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Юун Ялта, юун дэлхийг хуваах! 2 цаг 14 мин Шөнийн автобус 22:00-02:00 цагийн хооронд үйлчилж байна 2 цаг 20 мин Ж.Баярмаа: Гэмт хэрэгт холбогдсон төрийн өндөр албан тушаалтнуудаас байнга хариуцлага нэхэх нь чухал 2 цаг 25 мин Засгийн газар: Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон цөөлнө 3 цаг 9 мин ТББХ Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжлээ 3 цаг 22 мин З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 9 цаг 39 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 9 цаг 51 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 10 цаг 8 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 10 цаг 16 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 10 цаг 19 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 10 цаг 24 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 10 цаг 29 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 10 цаг 34 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ Өчигдөр 18 цаг 11 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна Өчигдөр 18 цаг 07 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа Өчигдөр 14 цаг 22 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна Өчигдөр 14 цаг 08 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна Өчигдөр 13 цаг 56 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо
Top