x

Тавантолгойн ордоос улс төрийн хожоо харъя гэвэл...

Хоёр хоногийн өмнө эрх барьж байгаа нам буюу Засгийн газар, Ерөнхий сайдаас нэг асуулт тавьсан. Ингэхэд иргэн бүрт хувьцаа өгнө гэсний цаана юу байгаа вэ? гэж. Асуултынхаа хариултыг авна гэж найдаад дараачийнхаа асуудал руу орьё.

2012 оны УИХ-ын сонгуулийн өмнө тухайн үеийн Засгийн газар ахмад настнууд болон оюутан суаргчдын хувьцааг бэлэн мөнгөөр худалдаж авах санал тавьсны, уг худалдан авалт хийгдсэний дараа хувьцаагаа бүртгүүлэхээр хүсэлт гаргасан иргэдийн тоо сая 600 мянга орчим байсан. 2016 оны сонгуулийн өмнө иргэдийн хувьцааны 30 хувийг 300 мянган төгрөгөөр худалдаж авсны дараа иргэдийн нэр дээр хэдэн ши рхэг хувьцаа үлдсэн талаар хараахан мэдээлэгдээгүй байгаа.

Ямартай ч өнөөдрийн байдлаар сая 600 мянга орчим хүн “Эрдэнэс Тавантолгой” компанийн хувьцаатай гэсэн үг. Харин энэ хувьцаа “амь орж”, зах зээлийн үнэ ханш нь тогтох, цаашлаад үнэ цэнэ нь өсөх хийгээд уруудах боломж бий болсон тухай “Эрдэнэс Тавантолгой” компанийн захирал Б.Ганхуяг сэтгүүлчдэд мэдээлсэн. Тодруулбал, энэ оны эцэс гэхэд компанийн хувьцааны 30 хувийг олон улсын биржээр арилжаална гэсэн билээ. Энэ 30 хувийн хувьцаа хэдий хэр үнэ хүрэхээс шалтгаалж та бидний гар дээр байгаа 1072 ширхэг хувьцааны үнэ ханш тогтох юм. Харин одоохондоо “Эрдэнэс Тавантолгой” компанийн 80 хувь (үүнээс тодорхой хувийг төр буцаан худалдаж авсан төлөөр өмнөх бичвэрт өгүүлсэн) төрийн өмч.

Нэг жишээ авья л даа. Ангаж цангасан хэсэг бүлэг улс говь цөлд явж байгаад их сайхан цэнгэг устай баян бүрд олжээ. Хүмүүс уснаас ууж цангаагаа тайлахын зэрэгцээ ундаасч цангасан өөр бусад хүмүүст усаа борлуулж ашиг олох, түүгээрээ хоол, хувцас авч болох талаар ярьж байна. Гэвч хэнд ямар үнээр борлуулахаа, тэр нь хэр их ашиг авчрах талаар мэдэхгүй. Нэгэнт энэ баян бүрд өөрсдийнх нь газар нутаг дээрээс олдсон, “Байгалийн баялаг ард түмний өмч” гэх Үндсэн хуулийн заалт байх тул хүн бүр тэндээс ашиг хүртэх зорилготой. Тэгээд өөрсдөө баахан цээжний тооцоо хийж үзээд хүн бүрт сая төгрөгийн “хувьцаа” эзэмшүүлэхээр болов. Баян бүрдийг 100 хувь ашиглаж эхэлсний дараа тэндээс олсон ашгаас өөрт ногдох хувийг хүртэнэ гэсэн үг. Энэ бол ямар нэгэн хөрөнгө оруулалт хийлгүй, өөрөөсөө мөнгө гаргахгүйгээр шууд ашиг горилж байгаа хүмүүсийн тухай асуудал. Түүнээс бодит үнэ биш юм.

Харин үлдсэн 80 хувийн тодорхой хэсгийг ам нь цангасан, эсвэл түүнийг зарж борлуулж ашиг хүртэнэ гэж найдсан хүмүүст борлуулж байж тэр баян бүрдийн жинхэнэ үнэ цэнэ буюу зах зээлийн ханш тогтох ёстой. Одоогийн нөхцөлд манайхан нэг нэг литрийн саванд усаа юүлж тавьчихаад хэдэн төгрөгөөр зарахаа мэдэхгүй лангуугаа ширтээд сууж байгаа худалдаачинтай л адил байна. Ядаж нэг нь савтай усаа зах зээлийн ханшаар зарж байж нийт баяр бүрдийн үр ашгийг тооцоолж гаргах боломжтой болно. Үүнийг л “хөрөнгийн бирж дээр IPO хийх” гэж яриад байх шиг байгаа юм.

Энэ ажлыг хийхийн тулд Монголын төр хоёр ч парламентын нүүр үзлээ. Өмнө нь олон ч удаагийн ойролцоо шийдвэрт хүрч байсан ч олонхи, цөөнхөөрөө талцаад, эсвэл олонхи нь дотроо зодолдоод зогсоодог байсан билээ. (Нэг гол баатар нь өнөөдөр Монгол Улсын нэгдүгээр хүн болчихсон сууж байна) Харин өнөөдөр МАН үнэмлэхүй олонхи болсноо ашиглан хүчээр хийх гэж байх шиг. Хоёрдугаарт энэ удаагийн парламент бүрэн эрхийнхээ талаас илүүг өнгөрүүлсэн, сонгуулийн жил эхлэхэд жил гаруйхны хугацаа үлдээд байна. Тэгэхээр У.Хүрэлсүхийн ч бай, өөр хэний ч засаг гарсан сонгуулиас урьтаж заавал нэг зүйл хийх хэрэгтэй болно оо доо. Тэр нь Тавантолгой болж байна. Энэ нь нэг талаар бидэнд ашигтай. Эрх баригчид яаж ийгээд Тавантолгойг хөдөлгөхийн төлөө зүтгэнэ. Ядаж л биржид бүртгэлтэй, нээлттэй хувьцаат компани болчихвол үйл ажиллагаа, орлого зарлага нь ил тод болно шүү дээ.

Нөгөө талаар бас хохиролтой. Нэгэнт Тавантолгойн орд МАН-ын хувьд ирэх сонгуулийн бооцоо юм бол тухайн ордын эдийн засгийн үр ашгийг харахаасаа илүү улс төрийн ашгийг хөөгөөд явчих гэмтэй. Илүү их шунал дагуулбал аюултай гэсэн үг. Тэр нь сонгуульд зориулсан элдэв популист амлалтууд. “Эрдэнэс Тавантолгой”-н захирлын “иргэн бүрт хувьцаа өгнө” гэдэг үг ийм утгатай байж болох талаар өмнө ч бас сэрэмжлүүлсэн. Саяхан л “Эрдэнэт”-ийн 49 хувийг иргэдэд хувьцаа болгож өгнө гээд төрд хурааж авсан нам шүү дээ. Тэр нь хуулийн хувьд боломжгүй болоод ирэнгүүт өөр зүйлд нүд унагаж эхэлсэн байх вий гэдэг болгоомжлол бас байна.

Уг нь улс төрийн үр ашиг гэдэг зүйлийг манайхан зөвхөн нэг сонгуулийн үр дүнгээр биш, урт хугацаагаар харж сурах хэрэгтэй байгаа юм. Хэрвээ Тавантолгойн ордыг олон улсын зах зээлд гаргаж, эдийн засгийн үр шимийг нь нэмэгдүүлж чадвал Монгол руу харах хөрөнгө оруулагчдын харц шал өөр болох юм л даа. Монголчууд ойрын 100 жилдээ уул уурхайгаасаа өөр үнэ цэнэ хүрэх зүйлгүй гэдэгтэйгээ эвлэрэх хэрэгтэй шүү дээ.100 жилийн дараа бол бас юмыг яаж мэдэх вэ...

Б.СЭМҮҮН

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (2)

  • ner (202.170.84.83)
    text
    2018 оны 09 сарын 20 | Хариулах
    • ner
      hariu
      2018 оны 09 сарын 20
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Юун Ялта, юун дэлхийг хуваах! 2 цаг 44 мин Шөнийн автобус 22:00-02:00 цагийн хооронд үйлчилж байна 2 цаг 50 мин Ж.Баярмаа: Гэмт хэрэгт холбогдсон төрийн өндөр албан тушаалтнуудаас байнга хариуцлага нэхэх нь чухал 2 цаг 55 мин Засгийн газар: Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон цөөлнө 3 цаг 39 мин ТББХ Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжлээ 3 цаг 52 мин З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 10 цаг 9 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 10 цаг 21 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 10 цаг 38 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 10 цаг 46 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 10 цаг 49 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 10 цаг 54 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 10 цаг 59 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 11 цаг 4 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ Өчигдөр 18 цаг 11 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна Өчигдөр 18 цаг 07 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа Өчигдөр 14 цаг 22 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна Өчигдөр 14 цаг 08 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна Өчигдөр 13 цаг 56 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо
Top