x

Туркийн мэдэгдэл Монголын нэр хүндийг хөндөв үү?

“Монгол Улсад террорист байгууллага ажиллаж байна” гэсэн мэдэгдэл нь олон улсад Монголын нэр хүндийг хөндсөн хэрэг болж байна. Түүнчлэн эрх баригчид нь террорист байгууллагын үйл ажиллагааг таслан зогсоохын эсрэг хандлага гаргаж байгаа гэмээр ойлголтыг цацлаа. Монгол Улс энэхүү мэдэгдэлд ямар хариу байр суурь илэрхийлэх вэ, ер нь хоёр орны харилцаа цаашид өөрчлөгдөх үү гэх асуултыг тавьж болохоор нөхцөл үүссэн гэж харагдахаар байна-

Туркийн тусгай үүргийн онгоц Буянт-Ухаад саатахтай зэрэгцэн хотын төвийн нэгэн хорооллоос тус улсын иргэн Вейсел Акчайг хүчээр машинд суулган авч явах гэсэн оролдлого гарч, үүнийг Монголын хууль сахиулах байгууллагынхан хориглон зогсоосон үйл явдлаас хойш хоёр орны харилцааны асуудал эмзэг сэдэв болон хувирч байх шиг.

Долоо хоногийн өмнө болсон дээрх гэнэтийн явдлын дараа үүнтэй холбогдуулан Туркийн Гадаад харилцааны яамнаас хийсэн мэдэгдлийг мөн л “үйл явдлын” хэмжээнд авч үзэхээр байна. Тэгэхээр энэхүү дараалсан үйлдлүүд, тэдгээрээс урган гарах дараа дараагийн үр дагаврууд хоёр орны харилцаанд өөрчлөлт оруулах магадлалтай. Монгол Улсын Гадаад харилцааны үзэл баримтлалд Турк улсыг гуравдагч хөршид багтаан нэр цохон тусгасан байх төдийгүй уг нь өнөөдрийг хүртэл бүхий л талын харилцаа, хамтын ажиллагаа үүнийг бататгахуйц хэмжээнд хөгжиж ирсэн гэхэд болно.

Турк-Монгол сургуулийн захирал Вейсел Акчайг зүсээ нуусан хүмүүс хаашаа ч юм авч явах гэсэн явдлыг чухам юу гэж нэрлэх нь оновчтойг мөрдөн байцаалт явуулж, учир начрыг нь тогтоохоор ажиллаж байгаа цагдаагийнхан эцэст нь хэлэх байх. Харин Туркийн Гадаад яамны төлөөлөгч Хами Аксой “Монголд болсон явдлыг хүн хулгайлах оролдлого мэтээр мэдээлсэнд бид гүнээ харамсаж байна. Энэхүү мэдээлэл нь ямар ч үндэслэлгүй бөгөөд үүнийг бид эрс няцааж байна” гэсэн юм. Мөн тэрбээр мэдэгдэхдээ уг хэрэг явдалтай холбогдуулан тус улсад суугаа Монголын Элчин сайдыг Туркийн Гадаад хэргийн яаманд дуудан уулзаж, “Монголын эрх баригчдын уг асуудалд хандаж буй хандлагыг хүчтэй эсэргүүцэж байгааг” илэрхийлсэн гэсэн нь анхаарал татна. Түүнчлэн уг мэдэгдэлд багтсан гурав дахь “анхаарлын тэмдэг” нь “Монголд оршиж байгаа террорист байгууллагын үйл ажиллагааг таслан зогсооход Монголын эрх баригчид шаардлагатай арга хэмжээг авна гэдэгт бид найдаж байна” хэмээсэн нь байлаа. Мэдэгдэл үндсэндээ дээрх гурван өгүүлбэрээс бүрдэж байх ба зүгээр уншаад өнгөрч боломгүй санагдана.

Нэгдүгээрт, “хүн хулгайлах оролдлого мэтээр мэдээлсэнд харамсч байна” гэсний цаана юу хэлж байна вэ? Хулгайлах оролдлого биш бол Монголын холбогдох байгууллагатай хамтран ажиллахаар тохиролцсон арга хэмжээ байсан гэх битүү зүйл хэлээд байгаа хэрэг үү. Хэрэв тийм байсан бол энэ ажиллагаа хэл чимээгүй, бараа сураггүй далд хийгдэж, “амжилттай” дуусах байсан гэдэгт нэг их эргэлзэхгүй байна. Тэгэхээр үгүй л болов уу.

Хоёрдугаарт, Монгол Улс бүрэн эрхэт тусгаар тогтносон улсын хувьд нэгдэн орсон олон улсын гэрээ конвенцийн хэм хэмжээ, дотоодын хууль журмын хүрээнд хууль, хүчний байгууллага нь үүргээ ажилласан явдлыг Туркийн тал эрх баригчдын хандлага хэмээн үзэж байгаа бололтой. Улмаар үүнийг “хүчтэй эсэргүүцэж байна” гэсэн байх ба хүчтэй эсэргүүцэл нь цаашид ямар нэгэн үйлдэл, алхмаар илэрхийлэгдэх үү, тэр нь чухам юу байх вэ гэсэн асуултыг тавьж байна. 

Гуравдугаарт, “Монгол Улсад террорист байгууллага ажиллаж байна” гэсэн мэдэгдэл нь олон улсад Монголын нэр хүндийг хөндсөн хэрэг болж байна. Түүнчлэн эрх баригчид нь террорист байгууллагын үйл ажиллагааг таслан зогсоохын эсрэг хандлага гаргаж байгаа гэмээр ойлголтыг олон улсад түгээлээ.

Тэгэхээр Монгол Улс энэхүү мэдэгдэлд ямар хариу байр суурь илэрхийлэх вэ, ер нь хоёр орны харилцаа цаашид өөрчлөгдөх үү гэх асуултыг тавьж болохоор нөхцөл үүссэн гэж харагдахаар байна.

Туркийн дотоодын асуудал болон тэнд одоо үүсээд нөхцөл байдлыг тодруулахаар Гадаад харилцааны сайд сайд Д.Цогтбаатар тус улсад суугаа Элчин сайд Болдыг Улаанбаатарт түр хугацаагаар ирүүлэхээр дуудсан гэх мэдээлэл байна. Гадаад харилцааны яам яаран дуугарахгүй байх, байдлыг судлах, ажиглах тактик барьж буй бололтой. Тэгээд ч хоёр орны хооронд тийм ч амархан шийдэгдэхгүй, урт хугацааны асуудал нэгэнт үүсчихлээ. Туркийн талын мэдэгдээд байгаачлан “Монголд террорист байгууллага оршиж байгаа” гэдгийг юун түрүүнд нотлон тогтоох ёстой болж таарна. Турк-Монгол дунд сургууль тийм байгууллагын тоонд орох эсэхийг ямар үндэслэлээр хэн тогтоох вэ. Түүний дараа Вейсел Акчайг эх оронд нь хүлээлгэн өгөх ёстой юу, эсвэл эндээ хамгаалах ёстой юу гэх асуудлыг шийдэх байх. Нэг үгээр бол энэ бүх асуудлыг шийдэх явцад, ямар нэг байдлаар шийдсэний дараа хоёр орны харилцааг ямар түвшинд хадгалах вэ гэх асуудал тавигдах болов уу.

З.Боргилмаа /baabar.mn/

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Юун Ялта, юун дэлхийг хуваах! 2 цаг 44 мин Шөнийн автобус 22:00-02:00 цагийн хооронд үйлчилж байна 2 цаг 50 мин Ж.Баярмаа: Гэмт хэрэгт холбогдсон төрийн өндөр албан тушаалтнуудаас байнга хариуцлага нэхэх нь чухал 2 цаг 55 мин Засгийн газар: Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон цөөлнө 3 цаг 39 мин ТББХ Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжлээ 3 цаг 52 мин З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 10 цаг 9 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 10 цаг 21 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 10 цаг 38 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 10 цаг 46 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 10 цаг 49 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 10 цаг 54 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 10 цаг 59 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 11 цаг 4 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ Өчигдөр 18 цаг 11 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна Өчигдөр 18 цаг 07 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа Өчигдөр 14 цаг 22 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна Өчигдөр 14 цаг 08 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна Өчигдөр 13 цаг 56 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо
Top