Засгийн газрын ээлжит хуралдаанаас ирэх даваа гаригаас эхлэн өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэглэлийг буулгаж, хөл хориог сулруулахаар шиийдвэрлэжээ. Шадар сайд Я.Содбаатар өнгөрсөн 30 хоног барьсан хатуу хөл хориог үе шаттайгаар сулруулж, зарим төрлийн ажил, үйлчилгээг нээж байгаа тухай мэдээлэв. Ерөнхий сайд Ү.Хүрэлсүх мөн “Өвчний эсрэг тэргүүнд эгнээнд явж байгаа эмч, эмнэлгийн ажилтнуудын ажлын үр дүнд бид иргэдийнхээ аюулгүй байдлыг хангаж чадлаа. Өнгөрсөн хугацаанд олсон амжилтаа бататгаж, хорио цээрийн дэглэмээ ягштал барьж ажиллахыг яриалж байна” гэв.

Харин Эрүүл мэндийн сайд Т.Мөнхсайхан “Арванхоёрдугаар сарын сүүлээр нууц үедээ байсан хүмүүс буюу халдвар авсан хүний тоо огцом нэмэгдэх хандлага байна. Үүнээс улбаалан 2021 оны хоёрдугаар сард эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлэгчдийн тоо оргил үедээ хүрч болзошгүй. Халдварын дэгдэлтийн хоёр дахь давлагаа эхлэх магадлалтай” гэв.

Ийм нэг “үл ойлгогдох” нөхцлийн дунд бүтэн сар үргэлжилсэн хатуу хөл хориог сулруулж, ирэх даваа гаригаас нийтийн бэлэн байдлын зэрэгт шилжиж байгааг Засгийн газраас зарлалаа.

Хөл хориог цуцлах, зарим төрлийн ажил, үйлчилгээг нээхээр болсон нь иргэдийн хүсч, шаардаж байсан зүйл мөн үү, гэвэл мөн. Хөл хорионы улмаас үйл ажиллагаа нь зогсож, орлого нь тасалдсан иргэд ямар ч үнээр хамаагүй ажилтай, орлоготой болохыг хүсч байгаа нь ч гэсэн зүй ёс. Харин Засгийн газар ийм шийдвэр гаргахад хүргэсэн гол хүчин зүйл нь юу байв?

Сүүлийн гурав хоногт Монгол Улсад коронавирусын халдварын 44 тохиолдол бүртгэгдсэний  34 нь Улаанбаатарт, Сэлэнгэд 6, Замын Үүдэд 3, Орхон аймагт 1 тохиолдол бүртгэгджээ. Энэ баримтаас харсан ч халдварын тархалтыг хумьж чадсан, эсэх нь одоохондоо эргэлзээтэй хэвээр байна. Мөн Эрүүл мэндийн сайдын хэлсэн сэрэмжлүүлэг ч гэсэн хоосон зүйл биш. Дээр нь өнгөрөгч даваа гаригт Архангайгаас нийслэл рүү зорчиж явсан иргэнийг Эмээлт өртөөн дээр зогсоож, эмнэлгийн тусламж авч чадалгүй амиа алдсан харамсалтай явдал ч гарав. Хөл хорионы үед үүрэг гүйцэтгэж байгаа албан хаагчдын ажлын уялдаа холбоо муу байгааг ч хүлээн зөвшөөрч эхэллээ.

Хамгийн гол нь ажил, орлогоо алдсан иргэд амьжиргаагаа залгуулах боломжгүй болсныг хүлээн зөвшөөрсний үндсэн дээр цөөн боловч төрлийн ажил, үйлчилгээг тусгай шаардлагын /халдвар хамгааллын дэглэмийг чанд сахисны үндсэн дээр/ дор эхлүүлэхээр болов. Гэвч зөвшөөрөл олгосон төдийгөөр асуудлыг бүрэн шийдэж чадахгүй нь ойлгомжтой. Засгийн газрын үүрэг, хариуцлага үүгээр дуусах ёстой юу?

Манай сайтын өчигдрийн дугаарт Эдийн засагч Н.Туяагийн ярилцлага /Хөл хорионы үед Засгийн газар цалингийн нөхөн олговор өгөх, бизнесээ дэмжих үүрэгтэй/ нийтлэгдсэн билээ. Эдийн засагч уг ярилцлагаар өнгөрсөн дөрөвдүгээр сард УИХ-аар батлаад мартсан “Ковидын” хуулийн /Ковид-19 цар тахлаас сэргийлэх, нийгэм эдийн засагт үзүүлэх сөрөг нөлөөллийг бууруулах тухай/ хэрэгжилтийг Засгийн газраас нэхсэн билээ.

Хуулийн 7.1.2-т “Цар тахлын үед иргэдийн орлогыг хамгаалах, ажлын байрыг хадгалах, эдийн засгийг идэвхжүүлэх зорилгоор батлагдсан төсвийн нийт зарлагын хэмжээг нэмэгдүүлэхгүйгээр төсвийн ерөнхийлөн захирагч хооронд, хөрөнгийн болон урсгал зардал хооронд төсвийн зохицуулалт хийх” эрхийг Засгийн газарт олгосон юм байна. Өөрөөр хэлбэл, “Ковид бол ковид юм” гэх өнгөлөн далдлалтаар баталсан 2021 оны улс төржсөн төсвийн усыг нь шахах бүрэн боломж Засгийн газарт өөрт нь байна аа гэсэн үг.

Хэдийгээр өнгөрөгч долоо хоногт УИХ ирэх оны төсвийн хуульд тавьсан Ерөнхийлөгчийн хоригийг хүлээж аваагүй ч гэлээ төсвийн нийт зарлагыг нэмэгдүүлэхгүйгээр зохицуулалт хийх /нэг үгээр хэмнэлт гаргах/, түүгээрээ аж ахуйн нэгжүүд, бизнесийг дэмжих, иргэдэд нөхөн олговор олгох эрхийг нь УИХ энэ хуулиар Засгийн газарт олгочихсон. Нөгөө Ерөнхийлөгчийн санаачилсан “өрх бүрт сая төгрөг”, эсвэл орлого нь тасарсан аж ахуйн нэгжүүдэд хөнгөлөлттэй зээл, тусламж, татаас олгох, үйл ажиллагааг нь дэмжих Засгийн газрын эрх, үүрэг. Цаг хугацаа тулгамдуу байгаа энэ үед тодотгол хийнэ гэж УИХ-ын амыг харах ч шаардлагагүй.

Хамгийн наад зах нь сургууль, цэцэрлэгүүдийн урсгал зардал, албан хаагчдын цалингийн хэмнэлт, үдийн хоолны мөнгийг /2020 оны төсөвт аль хэдийн суулгачихсан бэлэн байгаа мөнгө/ аж ахуйн нэгжүүд, орлого нь тасарсан иргэд рүүгээ чиглүүлэх боломж байна шүү гэдгийг эдийн засагч тов тодорхой хэлсэн байна лээ. Өөр олон эх үүсвэрийг нэрлэсэн, ярилцлагаас үзэж болно.

Тийм болохоор “ААН, иргэдээ дэмжих гээд улсаа алж болохгүй” гээд тойргийнхоо хөрөнгө оруулалтыг дараад суугаа улстөрчдийн амин хувийн хэрэгцээ Засгийн газарт “түй” ч хамаагүй. Улс орноо, ард иргэдээ хямралаас гаргах, цар тахлыг даван туулах үүрэг, хуулиар олгогдсон бүрэн эрх нь Засгийн газар, Ерөнхий сайдад байна. Одоо л жинхэнээсээ "Монгол Улсын төлөө зүтгэе!"

Б.СЭМҮҮН