Коронавирусын тархалтын улмаас улс орон даяар тогтоосон хатуу хөл хорионоос болж монголчууд дээр дооргүй л бухимдалтай байна. Тэр тусмаа зарим нэг этгээдийн “хянах самбар” нь ачааллаа даахгүй дэлбэ үсрээд, ааш аяг нь олон жил зэвэрч муудсан бохирын хоолой гэнэт сад тавьсантай адил юм болж байна даа. Түүний нэг жишээ нь Улаанбаатар төмөр замын Дотоод аудит, хяналт шалтгалтын албаны дарга Ж.Пунцаг гэгчийн жиргээнд явж буй агсамнал.

Учир юун гэвэл, УИХ-ын гишүүн Ж.Сүхбаатар өнгөрсөн амралтын өдрөөр “Төмөр замын салбарын сахилга хариуцлага муугаас голомтолсон халдвар тархлаа. Халдвар тархаах нөхцөл бүрдүүлсэн албан тушаалтнуудад хариуцлага ярих ёстой. Халдвар хамгааллын дэглэм бариагүй Энхсаран сувилалынханд эрүүгийн хэрэг үүсгэсэн атлаа төмөр зам дээр яагаад дуугүй байна вэ? Асууна, тодруулна” хэмээн жиргэсэн юм байна. Үнэний ортой л үг.

Өчигдөр ХӨСҮТ-өөс хийсэн мэдээллээр Улаанбаатарт бүртгэгдсэн 40 тохиолдлын зургаа нь төмөр замаар дамжсан байна хэмээн мэдээлсэн. Үндсэндээ өнгөрсөн арав гаруй хоногийн хугацаанд дотооддоо тархсан халдварын дийлэнх нь /иргэн Д-гээс бусад/ төмөр зам дагуу төвлөрсөн хот суурингуудад бүртгэгдсэн байдаг.

ЭМЯ, ХӨСҮТ-өөс халдварын шалтгааныг мэдээлэхдаа “УБТЗ ХНН-ээс ажилчдаа цуглуулан спортын уралдаан тэмцээн, нийтийг хамарсан арга хэмжээ зохион байгуулж, ажилчдаа бөөнөөр нь нэг дор цуглуулсан нь халдвар тархах нөхцөл болжээ” хэмээсэн билээ. Тэгэхээр УИХ-ын гишүүн Ж.Сүхбаатарын үгэнд ундууцах шалтгаан уг нь байхгүй юм.

Гэвч дээр нэр дурьдсан Пунцаг гэгч нь  эрүүл, согтуу алин боловч уг мэдэгдлийг шүүрэн авч, твиттерээр нэг “дайн дажин” болгов. Мань хүн Ж.Сүхбаатар гишүүнийг “Төмөр замчид руу дайрч давшиллаа” хэмээн уурлаж, уучлал гуйхыг шаардсан байна. Ингэхдээ төрийн албан хаагч /Төрийн өмчит компанид ажил, албан тушаалд томилогдоход мөн адил ёс зүйн шалгуур тавьдаг гэж ойлгодог/ байж боломгүй ааш авир гаргаж /магад согтуу байсан байх/ “Май шүү, бид чи биш шүү! 16000 салаавч шүү чамд! Төмөр замчид тэр коронагаас чинь хүчтэй гэдгийг чамд мэдрүүлнэ шүү!” гэх мэтээр дайрч давшилж, сүрдүүлсэн байдаг юм.

Энэ хоёрын хэрүүл дундуур Ж.Пунцагийн “уяаны найз” /Цогоо хаана явна, тэнд Пунцаг гэх юм билээ/ ороод ирчихсэн, хоёр талцаад “гал маналзтал” авалцаж байна. Нөгөө талд нь Ж.Энхбаяр, Б.Энхбаяр, Х.Тэмүүжин... Сайд асан Х.Тэмүүжин хоёр нөхрийн тухай “Авилгачид авдар дээр гараад суучихаараа нэг иймэрхүү ааш аягтай болдог” гэсэн бол Б.Энхбаяр гишүүн “УИХ-д шаардлага хүргүүлнэ гэж аархатлаа төмөр замд төмөр замчин биш найз нөхдөө шахаж мафи үүсгэсэн. Улс төрд том найзуудтайг нь мэднэ. Хуулийн том дарга нар хаацайлдаг нь ч үнэн. Авилгачин нь шүүхээр нотлогдсон нь ч үнэн. Аархаж байна даа, хэн хэнтэй холбоотойг нь харья” хэмээн жиргэсэн байна.

Учир нь Пунцагтан Ж.Сүхбаатар гишүүнийг УБТЗ-ын 1600 гаруй ажилчдаас уучлал гуйхыг шаардаж, УБТЗ-ын залуучуудын байгууллага, мэргэжлийн холбоод нэгдэж тэмцэх, УИХ-д шаардлага хүргүүлэхийг уриалсан билээ. Бодвол Ж.Сүхбаатар гишүүнд арга хэмжээ авахуулах юм байх.

Уг нь бол Ж.Сүхбаатар гишүүний үгэнд хуудуутай зүйл байхгүй гэдгийг дээр хэлсэн. Тэр тусмаа төмөр замын ажилчдыг баалж, доромжилсон зүйл нэгээхэн ч үгүй. Харин түүнийг удирдаж байгаа нөхөд нь ажилдаа хариуцлагагүй хандсан, хорио цээрийн дэглэмийг зөрчиж, ажилчдаа олноор нь нэг дор цуглуулсан, тэр нь халдварын эрсдлийг нэмэгдүүлсэн тухай л юм. Харин Ж.Пунцагтаны хувьд төмөр замчдын нэрийг барьж өөрийг томилсон нөхдийг л хамгаалж, хаацайлсан нь тэр бололтой. Ингэх шалтгаан ч бас байдаг биз.

Сонирхоод үзвэл Ж.Пунцагийг 2016 оны сонгуулийн дараа УБТЗ-ын Дотоод аудит, хяналт шалгалтын албаны даргаар томилсон бөгөөд уг томилгоог хийхдээ АТГ-аас уг албанд ажиллахад ашиг сонирхлын зөрчилтэй эсэх талаар тодорхойлолт гаргуулаагүй гэдгийг АТГ-ын Олон нийтийн зөвлөлөөс мэдээлж байжээ. Үүний дараа ТЕГ-аас түүнийг /2019 оны аравдугаар сард/ баривчлан саатуулж байсан ч юм байна. Чухам ямар шалтгаанаар баривчилсан тухай албан ёсоор мэдээлээгүй ч хэвлэлүүдэд гарснаар ЗТХ-ийн сайд асан Д.Ганбатын ашиглалтын хугацаа дуусч, актлагдсан вагон /1000ш/ худалдан авч мөнгө угаасан хэрэгт холбогдуулсан байж магадгүй гэжээ. Түүнтэй хамт Дотоод аудит, хяналт шалгалтын хэлтсийн хоёр албан тушаалтныг мөн баривчлан саатуулсан ч Ж.Пунцаг нь удалгүй суллагдсан юм байна.

АТГ-ыг Олон нийтийн зөвлөлөөс дээрх мэдээллийг хийсэн шалтгаан нь Ж.Пунцаг нь өмнө нь 2014 онд Иргэний харьяалал, шилжилт хөдөлгөөний ерөнхий газрын хяналт шалгалтын улсын ахлах байцаагчаар ажиллаж байхдаа авлигын хэрэгт холбогдон ял авч байсан юм байна. Тодруулбал, “Си Ар Си Жи девеломент Монголиа” ХХК-ийн орлогч захирал Жан Юү Шингээс 5 сая төгрөгийг орчуулагч Жя Рун Лингээр дамжуулан авсан, мөн бизнес ангиллын визээр Монголд ирсэн ч ажил эрхэлж байгаад визний хугацаа хэтрүүлсэн 14 хятад иргэнийг дахин хил нэвтрэх эрхтэйгээр нутаг буцаасан болох нь мөрдөн байцаалтаар нотлогдож, шүүхээс түүнд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 268.1-д зааснаар 1 жил 6 сар хорих ял, БНХАУ-ын иргэн Жан Юү Шин, орчуулагч Жя Рун Лин нарт торгох ял оногдуулжээ.

Харин эргэж ирээд УБТЗ-д шургалсан шалтгааныг ЗГХЭГ-ын дарга Л.Оюун-Эрдэнэтэй холбоотой хэмээн хэвлэлд бичсэн байна.  

МАН-ын "цүнх баригчдын" сонгодог жишээ, таг харанхуйн туйл болсон ийм нэг нөхөр УБТЗ-ын 16 мянган ажилчин, албан хаагчдын нэрийг барин “коронагаас илүү хүчтэй” гэдгээ тунхаглаж байна. "Ухаангүй ноёнд урагшгүй албат" гэдэг болж, төмөр зам дагасан халдарын тархалтын буруутгалыг Ж.Пунцагтан улам л өндөр авахуулахаар шийдэж дээ.

Б.ЗАЯА