x

Буруу номтон: Ардчилсан МОНГОЛЫН ЭМГЭНЭЛ

... Дотроо бодолтой хүн бүхэн

Дор дороо бумбадуулжээ...

Р.Чойном

Б.Батзоригт 40 сая төгрөгийн торгуулийн ял оноожээ. Эрх мэдэл, албан тушаалаа урвуулан ашигласан гэж шүүх үзээд Эрүүгийн хуулийн 22.1 дүгээр зүйлийн 3 дахь хэсэгт зааснаар шийдсэн нь энэ. Яг энэ зүйл ангиар Н.Номтойбаярт шүүх 5 жил 6 зургаан сар хоригдох ял өгчээ. Б.Батзориг ХХААХҮ-ийн сайд явахдаа ЖДҮХС-ийн зээлийг УИХ, Засгийн газрын гишүүдэд 950 саяар хувь тэнцүү тарааж өгсөн. Өөрөө хоосонгүй, гурван тэрбумыг хүртсэн. Н.Номтойбаяр НХХ-ийн сайд байхдаа “Орон нут­гийн онцлогтой зорилтот төсөл”-ийн зээлийг 200 саяар нь иргэдэд хоёр жилийн хугацаатай хүүгүй олгожээ. Өөрт нь ийм бутархай мөнгө хэрэггүй. 

Онцгой бүрэн эрхт комисс

Албан тушаалаа урвуулан ашигласан гэх хэргүүд эхнээсээ шийдвэрлэгдэж явна. Шуурхай ч юм. Энэ өнгөөрөө хамрах хүрээ нь улам өргөснө. Хэнийг шоронд хийж, шонд өлгөхийг үндсэндээ гурван субьект шийднэ. Өнгөрсөн жил Ерөнхийлөгч зарлиг гаргаж 17 шүүгчийн эрхийг түдгэлзүүлсэн. Ингэхдээ гурван хуулийн үндэслэл дурдсаны нэг нь Шүүгчийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 17.1.8 дахь заалт. Шүүгчийн бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх энэ заалтыг 2019 оны гуравдугаар сарын 27 өдөр нэмсэн байдаг. Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл зөвлөмж гаргаж шүүгчийн эрхийг түдгэлзүүлэх заалт Монгол Улсын Үндсэн хуулийг зөрчсөн. Үндсэн хуулийн 49.2 зүйл “Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайд, Улсын Их Хурлын ба Засгийн газрын гишүүн, төр, нам, олон нийтийн бусад байгууллагын албан тушаалтан, иргэн хэн боловч шүүгчээс шүүн таслах үүргээ хэрэгжүүлэхэд хөндлөнгөөс оролцож болохгүй” гэдэг. Гэтэл Шүүгчийн эрх зүйн байдлын тухай хуульд ҮАБЗ-ийн гишүүд шүүхэд нөлөөлж болохоор өөрчлөлт оруулжээ. Дээрх 17 шүүгчийн хоёр нь ял шийтгүүлсэн, хоёр нь цагаадсан, нэг нь шалгагдаж яваа. Үлдсэн 12 нь албаа хашиж суугаа. Шүүх одоо хараат бус ажиллаж байгаа болов уу?!? ҮАБЗ-ийн гишүүд бол улс төрийн албан тушаалтнууд тэгэхээр өнөөгийн шүүх ямар өнгөтэй шийдвэр гаргахыг таахад хэцүү биш. 

Их хэлмэгдүүлэлтийг гардан зохион байгуулсан Онцгой бүрэн эрхт комиссыг гурван хүнтэй байгуулах нууц тогтоолыг 1937 оны 10 дугаар сарын 02-нд баталжээ. Комиссын даргаар Цэргийн яамны сайд, Бүх цэргийн жанжин, Улсын өрлөг жанжин нөхөр Х.Чойбалсан; гишүүдээр Улсын бага хурлын гишүүн Д.Лувсаншарав, Шүүх яамны сайд Г.Цэрэндорж. Энэ тогтоолд гарын үсэг зурж батлалцсан Улсын Бага Хурлын дарга Д.Догсом, Ерөнхий сайд А.Амар нар эсэргүү нэр зүүн баривчлагдаж, Москвад цаазлуулжээ. Шүүгчийн эрх зүйн байдлын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулахад УИХ-д сууж байсан гишүүд ял сонсоод эхэллээ. Авууштай нь Москвад бус Улаанбаатарт шүүгдэж байгаа. 

Буруу номтон тодруулах технологи

Хуулиар ял оноох боломжгүй дайснаа ялладаг аргыг большевикууд туйлд нь хүртэл хөгжүүлсэн. Шүүхэд дуудаж байцаахаасаа өмнө хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр хоч зүүнэ. Эрүүгийн хуулиар хулгайч, алуурчин, луйварчин гэхчлэн яллаж чадахгүй учир “Ардын дайсан”, “Эсэргүү”, “Ангийн дайсан” гэх мэт санкцгүй “ял” эчнээ өгнө. Иргэд тэд үнэхээр “Ардын дайсан”, “Эсэргүү”, “Ангийн дайсан” гэдэгт итгэтэл нь сурталдана. Ингээд нэг өдөр авч яваад буудахад хэн ч гайхаагүй. 

Үзэл суртлаас ангид нийгэмд дээрх маягаар яллах боломжгүй. Харин иргэдэд мөнхийн хардлага төрүүлдэг сэдэвтэй уячихад нэг их эргэлзэхгүй. Оюу Толгой, Таван Толгой тэгээд бас төмөр зам. 2009 оноос хойш яригдсан авлига, албан тушаалын хэрэгт аль ч сэтэртнийг холбоход бид гайхахгүй. Тэгсэн л байж таарна... Тэр жилээс хойш өдий болтол толгойгоороо баасанд дүрүүлсэн дарга даамлуудыг үлдсэн насаар нь хлораминаар угаагаад ч ариусахаа өнгөрсөн. Тэдэнд оноосон ял үргэлж бага санагдана, болж өгвөл олны өмнө цаазлах ёстой... Онцгой бүрэн эрхт комисс яллах л гэж яллана. Их хэлмэгдүүлэлтийн жилүүдэд өнгө зүстэй эхнэрийг нь өөрийн болгох гэж ялласан явдал нэгээр тогтоогүй. Ийм давлагааг хувийнхаа зорилгод ашиглах овтон захаас аван гарна.

УИХ-аас 2020 оны нэгдүгээр сарын 10-нд Эрүүгийн болон Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулж гэмт хэргийн хөөн хэлэлцэх хугацааг үгүй болгосон. Тайлбар нь иргэдэд таалагдана. Авилга авсан албан тушаалтан, татвар төлөхөөс зайлсхийсэн компаний захирлуудын хэргийг шударга шүүхийн өмнө авчрах гэж ийм өөрчлөлт оруулсан. Агуулгыг нь анзаарах сөхөө хэнд ч алга. Аливаа сэжиг бүхий хэргийг таван жилийн дотор илрүүлж чадахгүй бол хэрэгсэхгүй болгодог байсныг бүх насаар нь шалгах боломж нээсэн. Ухаан нь, тан дээр ямар нэг хэрэг нээгээд насаар чинь мөрдөн шалгаж болно. Хүссэн үедээ 461 дүгээр ангид аваачиж хийгээд шалгаж байгаа нэртэй насаар чинь тэнд амьдруулна. Хэзээний ч юм нэг үйлдлээр нь хэнд ч хэрэг нээж болно, гол нь хугацаагүй. 

Үргэлжлэл бий...

Д.Батбаяр /baabar.mn/

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Юун Ялта, юун дэлхийг хуваах! 1 цаг 16 мин Шөнийн автобус 22:00-02:00 цагийн хооронд үйлчилж байна 1 цаг 22 мин Ж.Баярмаа: Гэмт хэрэгт холбогдсон төрийн өндөр албан тушаалтнуудаас байнга хариуцлага нэхэх нь чухал 1 цаг 26 мин Засгийн газар: Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон цөөлнө 2 цаг 11 мин ТББХ Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжлээ 2 цаг 24 мин З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 8 цаг 41 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 8 цаг 52 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 9 цаг 10 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 9 цаг 17 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 9 цаг 21 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 9 цаг 26 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 9 цаг 31 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 9 цаг 36 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ Өчигдөр 18 цаг 11 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна Өчигдөр 18 цаг 07 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа Өчигдөр 14 цаг 22 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна Өчигдөр 14 цаг 08 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна Өчигдөр 13 цаг 56 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо
Top