x

Сэтгүүлчид гомдох эрх МАН-д бий юу?

МАН-ын генсек Д.Амарбаясгалан /хууль эрх зүйн хэлтсээрээ дамжуулан/ “Ардчилал таймс” сонины сэтгүүлчийг “худал мэдээ тараасан” хэргээр эрүүгийн хэрэг үүсгүүлэхээр цагдаад өгчээ. Энэ тухай сэтгүүлч өчигдөр өөрийн фэйс хуудаст бичсэн байна.

Сэтгүүлч “ЖДҮ зээл, 60 тэрбумын хэргийг шүүх нотолчихлоо. Дээд шүүх МАН-ыг татан буулгах уу?” хэмээн бичсэнийхээ төлөө эрүүгийн хэрэгт тулгагдаад байгаа юм байна. Ардын намын засаглахаар асуулт хүртэл тавьж болохоо байчихдаг юм байна.

Эрүүгийн хуулийн 13-ын 14-т  заасан “худал мэдээлэл тараах” гэмт хэргийг “Хүний нэр төр, алдар хүнд, хуулийн этгээдийн ажил хэргийн нэр хүндэд халдсан илт худал мэдээллийг олон нийтэд тараах” хэмээн тодорхойлж, ял хариуцлагыг “450-1300 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр /450.000-1300.000 төгрөг/ торгох, эсхүл 240-720 цаг хүртэл хугацаагаар нийтэд тустай ажил хийлгэх, 1-3 сар хүртэл хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах ял шийтгэнэ” гэсэн байна.

Харин сэтгүүлчийн бичсэн бичвэр, тавьсан асуултад юу нь худал, эсвэл илт худал байсныг хайгаад олсонгүй. 60 тэрбумын сүлжээг зохион байгуулсан нөхөд нь эхнээсээ шүүхээс ял аваад явж байгаа. Энэ хэргийн улмаас МАН-ын дарга М.Энхболд улс төрийн хариуцлага хүлээж, УИХ-ын даргын албан тушаалаа хүлээлгэж өгсөн. Сайд асан Б.Батзоригийн УИХ-ын гишүүнээс чөлөөлж, шүүхэд шилжүүлсэн. Шүүх байтугай парламент МАН-ын гишүүдийн өдүүлсэн гэмт хэргийг хүлээн зөвшөөрөөд, улс төрийн хариуцлага тооцоод явж байгаа. Өмнө нь тус сонин “ЖДҮ зээл, 60 тэрбумын сүлжээний талаар МАН-ын генсекээс асууя” хэмээн бичиж байж. Яг өнөөдрийн нөхцөлд бол өгье гэхнээ ч хариулт байхгүй нь үнэн.

Тиймээс үнэнд гүйцэгдсэн нөхөд авираа барж, ааг омгоо сэтгүүлчид гаргаж байгаа юм байна.

Саяхан УИХ-аар баталсан Эрүүгийн хуулийн нэмэлт өөрчлөлт ч сайхан далим болов. Өмнө нь МАН Зөрчлийн хуульд өөрчлөлт оруулж, сэтгүүлчийг 2-20 сая төгрөгөөр торгодог байснаа өнөөдөр эрүүгийн ял шийтгэлтэй болсон. Торгуулийн хэмжээ багассан ч гэлээ эрүүгийн ял шийтгэл бол ял шийтгэл. Хууль санаачлагч Засгийн газар “сэтгүүлчид хүний нэр төрд халдаад байна, худал мэдээлэл тараагаад байна” гэж гүтгээд, сэтгүүлчдийн байгууллага нь хүртэл хүлээж аваад хуулийг батлуулчихсан байхад өнөөдөр сэтгүүлч хэнтэй заргалдах вэ?

Эрүүгийн хууль руу оруулсны ганц давуу тал нь хэрэг, маргааныг шүүх шийддэг болсон. Сэтгүүлчдийг зөрчлийн хуулиар торгодог байх үед шийтгэлийг цагдаа оногдуулдаг байсан бол өнөөдөр муу ч, сайн ч шүүх нь шийднэ гэдэг юм. Онолын хувьд шүү дээ. Харин бодит байдал дээр бол шүүгч, цагдаа хоёрын хооронд боловсролын хувьд, сэтгэлгээний хувьд нэг их ялгаа байхгүй гэдгийг сэтгүүлчидтэй холбоотой маш олон шүүхийн шийдвэр нотолдог. Яах вэ, хэрэглэж байгаа хууль нь өөр байх. Цагдаагийн шийтгэх хуудсыг даваад хоёр ч шатны шүүхээр явж үзсэний хувьд баталгаатай хэлнэ.

Тэгээд ч хууль санаачлагч болоод хууль тогтоогчдын хувьд юунд л сэтгүүлчийн, иргэний, хэвлэн нийтлэх эрхийн төлөө зогсох билээ, сэтгүүлчдийн байгууллага нь хүртэл түүнээсээ ухарчихаад байхад.

Анх энэ заалтыг /төсөлд ”гүтгэх” гэмт хэрэг нэрээр явж байсан/ Эрүүгийн хууль руу оруулахдаа Хууль зүйн дэд сайд асан Б.Энхбаяр “Улс төрд нөлөө бүхий этгээд, нийтийн албан тушаалтан хуулийн энэ заалтаар гомдол гаргахгүй, няцаалт хийх үүрэгтэй” гэдэг тайлбарыг төсөлдөө биччихсэн явж байсан. Гомдолтой байгаа асуудлаараа хариу тайлбар хийнэ л гэсэн үг. Манай сэтгүүлчдийн байгууллагад тэрийг нь “үмхээд” төслийг нь хүлээгээд авчихсан. Санаатай, санамсаргүйг хэн мэдлээ. /Бүх сэтгүүлчдийн дарга нь өөрөө МАН намын хүн шүү дээ. Одоо ч намаасаа нэр дэвших юм гэсэн/ Яг хуулиа батлах болсон чинь өнөөх “зүүлт” нь гээгдээд шууд ял, хариуцлага нь ороод ирсэн байдаг.

Улс төрд нөлөө бүхий этгээд, нийтийн албан тушаалтан гээд онцлоод байгаа шалтгаан нь тэр нөхдийг “гүтгэж болно” гэсэн үг биш. Харин тэндээс ирдэг шахалт дарамт сэтгүүлчдийн хэвлэн нийтлэх, иргэдийн мэдээлэл олж авах эрхэд халдахаас сэргийлж байгаа юм. Манайхан ч зохиочихсон юм биш. Ардчилсан бүх улс оронд тийм байдаг. Харин манай улсын хувьд “ардчилсан” гэдэг тодотгол онохоо болиод удаж байна. Цаашаагаа улам л дордох байх.

Б.СЭМҮҮН

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Юун Ялта, юун дэлхийг хуваах! 1 цаг 28 мин Шөнийн автобус 22:00-02:00 цагийн хооронд үйлчилж байна 1 цаг 34 мин Ж.Баярмаа: Гэмт хэрэгт холбогдсон төрийн өндөр албан тушаалтнуудаас байнга хариуцлага нэхэх нь чухал 1 цаг 39 мин Засгийн газар: Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон цөөлнө 2 цаг 23 мин ТББХ Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжлээ 2 цаг 36 мин З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 8 цаг 53 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 9 цаг 5 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 9 цаг 22 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 9 цаг 30 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 9 цаг 33 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 9 цаг 38 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 9 цаг 43 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 9 цаг 48 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ Өчигдөр 18 цаг 11 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна Өчигдөр 18 цаг 07 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа Өчигдөр 14 цаг 22 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна Өчигдөр 14 цаг 08 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна Өчигдөр 13 цаг 56 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо
Top