x

Монгол хүний бодит орлогыг хоёр дахин нэмэгдүүлэх үндэсний санаачилгыг танилцууллаа

“Монголоо Шинэчилье” клубээс Эдийн засгийн өндөр өсөлтийн бодлогыг хэрэгжүүлж "Монгол хүний бодит орлогыг ирэх арван жилийн дотор ам.доллароор хоёр дахин нэмэгдүүлэх үндэсний санаачилга"-ыг дэвшүүлж байгаагаа өнөөдөр танилцуулаа.

Тус клубийг үүсгэн байгуулагч, УИХ-н гишүүн асан Д.Ганхуяг "Ирэх 10 жилд тодруулбал, 2030 он хүртэлх хугацаанд монгол хүн бүрт оногдох ДНБ-ийг 10,000 ам.доллар, дундаж цалинг 1,000 ам.долларт хүргэх зорилтыг дэвшүүлж багйаа юм. Бид энэ санаачилгыг гаргаж тавихдаа Монгол Улсын сүүлийн 10 жилийн эдийн засгийн үзүүлэлтүүд болон дэлхийн хөгжилтэй орнуудын туршлагыг судалсан. Өнөөгийн хөгжилтэй томоохон эдийн засагтай орнууд хөгжлийнхөө тодорхой үе шатанд ижил төстэй санаачилга, хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж бодитой үр дүнд хүрсэн туршлага, түүх байдаг.

Үндэсний хэмжээний зорилт учраас үүнийг төр засаг, хувийн хэвшил, нийт ард иргэд дэмжиж байж амжилтад хүрнэ" гэдгийг хэллээ.

"Монголоо Шинэчилье" клуб (Innovation Club of Mongolia) нь 2014 онд байгуулагдсан бөгөөд "Бүтээлч монгол хүнээ дэмжье! Хичээсэн хүн сайхан амьдардаг итгэл төгс Монгол орноо хөгжүүлье!" уриатайгаар үйл ажиллагаагаа явуулдаг юм байна.

"БЭЛЭН МӨНГӨ ТАРААДАГ ПОПУЛИСТ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААГ ҮРГЭЛЖЛҮҮЛБЭЛ НИЙТ ХҮН АМЫН ТЭН ХАГАС НЬ ЯДУУРАЛД ӨРТӨХ ЭРСДЭЛТЭЙ"

Монгол хүний бодит орлогыг ирэх арван жилийн дотор ам.доллароор хоёр дахин нэмэгдүүлэх үндэсний санаачилга"-ыг боловсруулах болсон үндэслэл, шалтгааны талаар эдийн засагч Н.Энхбаяр "Зах зээлийн эдийн засагтай, ардчилсан засагтай улс орны хөгжлийн бодлогын үндсэн зорилт нь эдийн засгаа тогтвортой өсгөж, бизнесийн ая тухтай орчныг бүрдүүлэх замаар иргэдийнхээ амжиргааны чанарыг дээшлүүлэхэд чиглэж байдаг.

Эдийн засгийн тогтвортой хүртээмжтэй өсөлт нь энэ зууны хөгжпийн үндсэн чиг хандлага болоод байна. Энэ хандлагатай уялдуулан, манай орны эдийн засгийн төлөв байдлыг илтгэх үндсэн үзүүлэлтүүд болох ДНБ, нэг хүнд ногдох ДНБ, эдийн засгийн өсөлт, төсвийн орлого, зарлага зэргээс 2011-2020 онд буюу өнгөрсөн арван жилийн хугацаанд дараах дүр зураг харагдаж байна.

Сүүлийн 10 жилд төгрөгөөр илэрхийлсэн ДНБ жилд дунджаар 6.3%-ийн өсөлттэй байсан. 2011 онд 17.3 % буюу хамгийн өндөр, 2016 онд 1.2 % буюу хамгийн бага өсөлттэй байжээ. Дээрх үзүүлэлтийг нэг хүнд ногдох байдлаар авч үзвэл, 2011 онд 4.9 сая төгрөг байсан бол 2020 онд 12.4 сая төгрөг болж нэмэгдэхээр байна.

Гэтэл ам.доллароор илэрхийлсэн нэг хүнд ногдох ДНБ 3,048-4,658 ам.долларын хооронд хэлбэлзэж, дундаж нь 4,062 ам.доллар байна.
Хамгийн багадаа 2011 онд 3,048 ам.доллар, хамгийн өндөртөө 2013 онд 4,658 ам.долларт хүрч байжээ. 4,062 ам.доллар нь олон улсын аргачлалаар ядуу ба дундаж орлоготой орнуудын зааг дээрх үзүүлэлт юм.

Эндээс Монгол Улсын нэг хүнд ногдох ДНБ 4,100 ам.доллар орчимд хэлбэлзэж, сүүлийн 10 жилийг зогсонги байдалтай өнгөрөөсөн нь харагдаж байна.

Мөн сүүлийн 10 жил буюу 2010 оныг 2019 онтой харьцуулахад төгрөгийн худалдан авах ерөнхий чадвар хоёр дахин унажээ. Төгрөгийн ханшийн уналт нь өдөр тутмын өргөн хэрэглээний бүтээгдэхүүний 50-60 хувийг эзэлдэг импортын барааны үнийг хөөрөгдөн өсгөж, энэ хэмжээгээр айл өрхийн зардлыг нэмэгдүүлж, үр дүнд нь дундаж орлоготой айл өрхийн тоо буурч, орлого багатай айл өрхийн тоо нэмэгдэж байна.

Тэгвэл төгрөгийн ханш унахад нөлөөлсөн хүчин зүйл нь юу вэ? Хамгийн гол хүчин зүйл бол хавтгайрсан халамжийн бодлого, бэлэн мөнгө тараасан явдал юм.

2004-2012 оны хооронд хүн бүрд Эх орны хишиг /нэг сая төгрөг/, залуу гэр бүл болон хүүхдийн мөнгөөр ойролцоогоор нийт 1.8 тэрбум ам.доллар буюу 2.6 их наяд төгрөгийг бэлнээр тараасан байдаг. Энэ санхүүжилтийг босгохдоо зээл авах, мөнгө хэвлэх замаар шийдвэрлэсэн. Бэлэн мөнгө тараах нь бэлэнчлэх сэтгэлгээг хөөрөгдөөд зогсохгүй баялаг бүтээдэггүй, бүтээмжийг өсгөдөггүй, зөвхөн түр зуурын хэрэглээг дэмжсэнээр хуримтлал, төлбөрийн тэнцлийн ашиг болон гадаад валютын нөөц багатай оронд бол үндэсний валютын ханшийг унагаах урьдчилсан нөхцөл болдог байна. Хэрэв бэлэн мөнгө тарааснаас шалтгаалж үндэсний валютын ханш огцом унавал үр дагавар нь нийгэмд илүү их хор хөнөөлтэй байдаг.

Хэрэв бид цаашид улс төрийн намын амлалтаар бэлэн мөнгө тараадаг популист үйл ажиллагааг үргэлжлүүлбэл нийт хүн амын тэн хагас нь ядууралд өртөх эрсдэлтэй байна" хэмээн ярилаа.

"ЭДИЙН ЗАСГИЙГ 40 ТЭРБУМ АМ.ДОЛЛАРТ ХҮРГЭХИЙН ТУЛД БИДЭНД АХИАД ОЮУТОЛГОЙ ШИГ 10 ТӨСӨЛ ХЭРЭГТЭЙ"

Тэгвэл "Монгол хүний бодит орлогыг ирэх 10 жилийн дотор ам.доллароор хоёр дахин нэмэгдүүлэх үндэсний санаачилга"-ыг хэрэгжүүлэхийн тулд ямар төсөл хөтөбөрүүдийг хэрэгжүүлэх ёстойг эдийн засагч, судлаач Ч.Отгочулуу тайлбарласан юм.

Тэрбээр "13 тэрбум ам.долларын эдийн засгийг 10 жилийн дотор 40 тэрбум ам.долларт хүргэхийн тулд энгийнээр тайлбарлавал бидэнд ахиад Оюутолгой шиг 10 төсөл хэрэгтэй. Бидний зүгээс эхний ээлжинд доорх 15 төслийг санал болгож байна. Эдгээр төсөл бизнесийн хувьд судалгаа, шинжилгээ нь хийгдчихсэн хэдий ч улс төрийн зөвшилцөл хэрэгтэй байгаа юм. Тиймээс энэ төслүүд дээр нэгдсэн ойлголтод хүрэхийг уриалж байна" гэлээ.

Эдийн засгийн өндөр өсөлтийн бодлогын хүрээнд хэрэгжүүлбэл зохих улс төрийн зөвшилцөл шаардлагатай томоохон төсөл хөтөлбөрүүд:

  1. Шинэ нисэх онгоцны буудалд түшиглэсэн худалдаа, үйлчилгээ, банк санхүү, тээвэр логистикийн чөлөөт бүс
  2. Сэргээгдэх эрчим хүч болон эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн хүчин чадлыг нэмэгдүүлж экспортлох
  3. Байгалийн хий дамжуулах хоолой
  4. Нүүрсний гүн боловсруулалт (нүүрс хийжүүлэх, нүүрснээс байгалийн нийлэг хий ялгаруулах)
  5. Нүүрсний давхаргын метан хий олборлох, ашиглах төслүүд
  6. Овоотын коксжих нүүрсний уурхай(Хөвсгөл аймаг)-г эдийн засгийн эргэлтэд оруулах'
  7. Төрөөс төмөр замын талаар баримтлах бодлогод тусгагдсан төслүүдийг үе шаттайгаар хэрэгжүүлэх
  8. Металлургийн салбарт зэс хайлуулах, төмөрлөгийн болон гангийн үйлдвэрүүдийн уөслүүд
  9. Замын-Үүд дэх эдийн засгийн чөлөөт бүсийг ажиллуулах
  10. Хөдөө аж ахуй салбарт боловсруулах үйлдвэрлэлийг дэмжиж ноолуур, мах, махан бүтээгдэхүүн, сүү, сүүн бүтээгдэхүүн, арьс ширний бүтээгдэхүүний экспортыг эрс нэмэгдүүлэх
  11. Дорноговь аймгийн Улаанбадрах сумын нутагт байрлах Дулаан, Зөөвч Овоогийн цацраг идэвхт ашигт малтмалыг ашиглах төслийг дэлхийд тэргүүлэгч Арева, РеЗицубиши компаниудтай хамтран хэрэгжүүлэхийг (өнөөгийн байдлаар хөрш орнууд шинээр баригдаж ашиглалтад орсон атомын цахилгаан станцын тоогоор дэлхийд тэргүүлж байна) дэмжих
  12. Газрын ховор элементийн салбарт хөрөнгө оруулалтыг дэмжих бодлогыг хэрэгжүүлэх
  13. Хармагтайн зэсийн ордыг эргэлтэд орулах
  14. Гацууртын алтны ордыг эргэлтэд оруулах
  15. Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийг нефть-химийн аж үйлдвэрийн цогцолборын хамтаар ашиглалтад оруулах

 

Түүнчлэн Монгол Улсын хувьд гурван гол чиглэл буюу бодлогын тогтвортой байдлыг бэхжүүлэх, дундаж давхрагыг дэмжих, ЖДҮ-ийг хөгжүүлэх шаардлагатайг эдийн засгийн судлаач Б.Лакшми хэллээ.

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Юун Ялта, юун дэлхийг хуваах! 1 цаг 28 мин Шөнийн автобус 22:00-02:00 цагийн хооронд үйлчилж байна 1 цаг 34 мин Ж.Баярмаа: Гэмт хэрэгт холбогдсон төрийн өндөр албан тушаалтнуудаас байнга хариуцлага нэхэх нь чухал 1 цаг 39 мин Засгийн газар: Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон цөөлнө 2 цаг 23 мин ТББХ Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжлээ 2 цаг 36 мин З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 8 цаг 53 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 9 цаг 5 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 9 цаг 22 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 9 цаг 30 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 9 цаг 33 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 9 цаг 38 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 9 цаг 43 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 9 цаг 48 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ Өчигдөр 18 цаг 11 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна Өчигдөр 18 цаг 07 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа Өчигдөр 14 цаг 22 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна Өчигдөр 14 цаг 08 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна Өчигдөр 13 цаг 56 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо
Top